kimkat0348k Llith y Tramp. Ysgrif yn nhafodiaith Aber-dr or Darian. 1917.

22-11-2017


● kimkat0001 Yr Hafan
www.kimkat.org
● ● kimkat2001k Y Fynedfa Gymraeg www.kimkat.org/amryw/1_gwefan/gwefan_arweinlen_2001k.htm
● ● ●
kimkat0960k Mynegai ir testunau Cymraeg yn y wefan hon www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_mynegai_0960k.htm
● ● ● ● kimkat0346k Y gyfeirddalen i Lith y Tramp
www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_125_llith-y-tramp_cyfeirddalen_0346k.htm
● ● ● ● ● kimkat0348k Y tudalen hwn

 

0003g_delw_baneri_cymru_catalonia_050111
(delwedd 0003)

 

 

 

 

 

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Gal
les i Catalunya
The Wales-Catalonia Website

Llith y Tramp.
Y Darian. 1917.

Y Llyfr Ymwelwyr / El Llibre de Visitants / The Guestbook:

http://pub5.bravenet.com/guestbook/391211408/


a-7000_kimkat1356kBeth syn newydd yn y wefan hon?

6665_map_cymru_catalonia_llanffynhonwen_chirbury_070404

(delwedd 4665)

 

O neywddiadur Y Darian (Aber-dr).

 

 

25 Ionawr 1917

27 Medi 1917

 

 

 

 

None

(delwedd B0433) (25 Ionawr 1917)

Y Darian.

Ionawr 25, 1917.


Llith y Tramp.

 

Mishtir Golycydd, - Mi gretas i umwaith y bysa hanas yn angladd i wedi bod yn y Darian" cyn hyn, a chitha a'r darllenwyr i gyd yn eich galar. A wir i chi mi fydda i yn teimlo weitha wrth ddarllin hanas marwolaethau a chladdedigaethau fod marw yn beth da iawn. Rw i'n credu tasa ambell un dim and gwybod faint sy'n cl i wed ar i ol a, y basa fa wedi gnend ticyn o hast i fynd ms or byd yma'n gynt. Cofiwch chi nawr os dicwdd i fi farw rwbryd y bydd

Paragraff bach, twt,

yn ddicon i chi roi ar y'n ol i, er mwyn i chi allu catw lle i rai erill wd dicon am rai sy'n llai enwog na fi. Ond rw i'n crwydro, fel arfadd, ys gwetws y pregethwr wrth i destun.
Wedi i fi fod yn enjoio'm hunan am rai dwarnota yng Nghaerdydd mi glywis fod Arglwydd Rhondda wedi pyrnu ffyrmament a rhwpath arall. Wyddwn i yn y byd mawr beth odd ffyrmament, nes i fi ofyn i Ifano. Ma fe'n dicyn o sgolar mwn Cwmrg, a mi wedws wrtho i taw "wybren" odd ffyrmament. Yr argian fawr, mynta finna wrtho 'mhunan, os yw Arglwydd Rhondda wedi pyrnu'r ffyrmament, ni gawn well tywydd o hyn ms, ma fe'n ddyn o fusnas ag yn gwpod shwd i neud pethach yn iawn. A rodd yn ddicon amlwg i bawb fod rhywrai wedi bod yn mismanedgo'n ofnadw yn offis Ap Cawn ddiweddar. A ma'r tywydd yn awr wedi dwad yn nes idd i le na buodd i ys blynydde. Wedi meddwl ticyn mi ddath

Heida go dda

'mhen i fel ma nhw'n dwad weitha. | Mi feddylas y byswn i'n trei-o'r 4 4 "Western Mail" i gyhoeddi. Arglwydd Khonddia'n Lord of the Ffyrmament, a fel on nhw'n gwed yn y WSls d bei de, dyma on i 'n neuel yn y Swyddfa pan dchgwyddws y N trychinalr. Mi es i miwn trw'r dnvs a n i_ fi synnn gweld lle moo* steiJish :rno Wedi fi ofyn am yr heditor, dyma ryw ferch fa ch yn gwed wrtho i am ddwad iaji yu y lifTt ligyda hi; a wir, mi fyswn i'n ileico wynd lan yn uwch o la war gyda hi. Yw wil ffeind him in ddi heditorial, mynta hi pan on i'n mynd mas o'r lifft, a mi ddangosws y ffordd i Ii. trw lyw -baedj nar llwybr sy'n myncli le gwell. Thanciw, mai diar, mynta finna, a mi gwnnes y'n het ided a mi fues bron a ohwmpo wrth neud. Mi ges hyd i'r heditorial. Dw i ddim yn gwpod a odd yr heditor vno ne beido1, oiid odd yno lot o snyb heditors yn gwitho" gyment a gallsen nhw a dim amser gycla nhw i ddishgwl ar neb. Shenti'Msn, I mynta fi o'r diwedd, ai hf brot yw e good heidia, "Heida," ebe un o honynt, a "Heidia" ebr y llall. "Ddi heidia," ebr daiu neu dri o honynt. "Ai'm blowd!" ebr un arall, elsa nhw'n synnn fod neb wedi Qientro dod a "beid "ficIn i ollis. y Western Mail. "Ew ar yw," gofynnai un. Tramp y Darian," mynta finna. "He wants mynni," ebr vin. "Hi is a blwmin burglar," ebr y Unll. "No," mynta finna, Lord Rhondda has bot the ffyrma- weaxb, and hi want yw tw get deli gyfar- rnonttw 1nftk him lord of it." Ond os do fa dvma snwbyn i fi a dyma basged at. y mhen i, a dyma nh,"n cwnnu a myud fel brim mwn storm fLgyn erbyn rolyn niEiWr o bapur fel melin fdrter, it dyma Innunr'n troi a dyma gwmp mawr yu y llwybyr cuI a clan neu dri o dano fa. Dw i ddim yn siwr sawl haes.idental deth u dan y cwrap hynny, ond rw i'n gobitho fed yno rai wedi i dial hi. Drw drugar- ecld mi gsdieyn o tifin arnjTi nhw, ond wrth ft'enlu cat"r ccrneli yn y pasedj mi gas 'y n?ho;'n<?i i ddi'n Hed ddrwg, ag &r if* y cos i'm huiian yn syhcoiMjhy?.. Fu Dyn Talentog ariod yn nes i dosturip wrtho'i hunan Ia bus i'r adeg honno. On i'n ffeulu symud, a. motor car mawr yn dwad ymlan ar y Pryd, a on i'n meddwl yn siwr v bysa fa'n mynd. dros 'y pthen i, Nx, ii- on i'n. teimlo ar y pryd yn ddicon bolon icido fa nghwpla i 0 mhoen, Oud pwy odd yn y motor ear ond Arglwydd Rhondda. "Y machgian mawr i," mynta fynta, pe sy wedi diewdd i ti?" Mi wetas inna'r hanas wrtho fa, a midrlishgwlw8 yn ffyrnig at offis y Western Sfail, mi wetws y bysa iiishviiii disaster arall ar ol hyn. Ma nhw wedi gneud disastar biidur a-rlia t, ta beth," my-nta tinna, 'dos dim grym symud Haw nil- throed yndo i, # a ma'n Uerfs i wedi 'n shatro.^ Ddwa i byth yr nn fath ag own i eyn i fi fynd i Offis y Western Mail." Paid a. malio dim blewyn," mynta fynta, "ma gen i stwif i dy weUa eli," a dyma -ti tynnu tin o 8ana togCll mas o' i boced. Cymer di hwn," mynta fai "a mi fyddi'n gallach dyn, a mi fydd dy jierfs di fel steel. Dim ond i ti gymryd hwn fe ddoi di i deimlo tod y tywydd, run fath a theyrnas nefodd, i raddii pell ,0'1' tu flL""N,jl i ti." A gwir wetws a, rw i'n teijnl.o'n ,^wy< ta!<'ntog? o lawar, a'r groes fei*r sv gen -i ,fp]sa h?u ()C err s?, ?,,eii I-felsa -hi'ii ti?vi-i -ig (;,s III ?i'llyfitli, N' ?yd yto. Odd yn dda gen i gyrradd Tre-_ ha.ms, a gweld Ceiriosydd yn y'n aros i ar y stesion mor siriol a ma'i enw fa'n awgrymu. TRAMP.

 

.....

 

 

None

(delwedd 5612) (27 Medi 1917)

Y Darian 27 Medi 1917

Llith y Tramp.

Mishtir Golycydd, Rw i am i chi gatw'n llith i ar y cwestiwn beth ddath o John Jones, Cwmgwrach, alias John Jones, Cwmtawe, nol am dicyn, er i fod a'n gwestiwn tra phwysig, a gweddillion marwoledig yr ymadawedig yr wedi eu cael mwn gwahanol ranna o'r Dyffryn, sef Dyffryn Nedd. Hyd yon hyn ma'n amheus iawn puna ai'r rhyw deg ne ryw ysbryion o'r lle sy tanon ni fu'n i dynnu fa'n bishis orwth i giddyl. Beth bynnag ma fa wedi mynd, a heddwch idd i lwch a ys gwetws ych gohebwrs chi. Mi ddylswn weyd fod golwg foddlon iawn ar Mari Jones a Betsi Gibbs pan adewas i a Resolfan.

Y gwir ag e, Mishtir Gol., ma raid i fi fod yn ofalus rhag colli mhen y dyddia hyn. Ma Arglwydd Rhondda a Lloyd George yn meddwl taw nhw sy'n llywodraethu'r byd. Ond mi alla i fentro gwed wrthyn nag os dim son am u henwa nhw os bydda i gerllaw, yn enwetig gyda'r merched ifenc a'r gwidwod. A ma enwocrwydd mwy yn aros i yto. Rodd yn dda iawn gen i weld llith Eryres Penrhwpl yn y ngwadd i lawr i Rydlewis. Mi gwnnws i geira caretig hi ryw ysfa mynd yndo i a'r unig ffordd i allu mynd odd mynd heb wpod i widw fach Resolfen a Betsi Gibbs a Mari Jones, ne chawn i byth fynd oddyno. On nhw'n yn watsho i bob dydd er pan welson nhw lythyr yr yr Eryres fwyn, a beth nes i un dwarnod ond cwnui ticat i Berdar a gwed mod in mynd i Byrtawa trw Gwm Rhondda.

Wrth fynd trw Mowntan Hash mi gas Hywal Nedd gip arna i, a mi fuws bron mynd dan y trn wrth dreio shiglo llaw a fi a rhoi cusan i fi ar tren wedi starto. Mi safiws heb gal llawar o niwed, a ma'n depig fod Doctor Arthur Jones wedi riparo hynny odd ishe arno fa. Rw in ddiolchgar iawn iddo am fynd i gymint o berigl er mwyn i hen ffrind. Wedi'r ticyn helynt hyn mi ddiallws hoffishals y lein fod Tramp y Darian yn y tren, a nhw halson weiar i bob station, a dyna ble odd tyrfa ymhob stesion wedi dod i ngweld i'n mynd heibo. Ym Mhenrhiwceibr yr oedd Ap Valant a Benjamin, a disgleirdab awan fyw yn u whynepa nhw, a lot o ffwlscap yn u 'law nhw. Mi letws yr Ap i bapur, a mi ddechreuws ddarllin:

O, fy hawen, rhaid im grefu

Arnat ti i ddeffro nawr

O'th gysgadrwydd hir i ganu

Croeso pur i harwr mawr;

Pe bae gennyf bwyntil hang

Yna startws y tren cyn iddo gwplar pennill cynta. Un syten yw tren y Taff. Rw i'n gobitho haliff Ap Valant y gan lawr i Rydlewis. Fyswn i'n meddwl fod y pennill yn led dda a styried i fod

 

 

None

(delwedd 5613) (27 Medi 1917)

a wedi i neud a wrth gwnni ticat.

Wedi i fi gyrradd Pontypridd, odd Brynfab wedi clywad yn y Farchnad, a odd ynta a'r Cynghorwr Huw T. Richards, a lluoedd o feirdd llai, wedi dod i'r stesion i roi bendith i fi wrth baso. Chs y Cynghorwr ddim amsar i fflamychu, ond mi lwyddws Brynfab i wed pennill bach neis wrtho i pan oen ni'n rheteg o un platfform i'r llall. A fel hyn odd a:

Fe glywir son am hoesa

Am henw'n enwog dramp,

Os hangyhyd ei goesa

Mae'n grwytryn tan ei gamp;

Y ma gen inna sgupor

Ar fferm yr Endra draw,

Drws onno hiddo'n acor,

A chroeso mawr pan ddaw.

Thanciw feri ceindli, Brynfab.

 

Pan on in mynd trw Drealo, pwy odd yno ono y'n hen bartnar i ar dramp ys llawar dydd, sef yw efe W. Basset, o Lechwadd Penrys, a dyma fa'n towlu pownd o shwgir ir compartment. a mesur petar miwn i'r compartment. A fel hyn ma'r mesur

Dail fel symudol fod,- clau horacl,

Harwr y gwidwod;

Os cloff o glun, wr hynod,

Trwmpyn yw, tramp yw ei nod.

Wrth fynd trw Dreorci, mi welwn Eryr Parc y Cwm a Iolyn Penpych a'u dwy wracadd wedi dod yno'n chwys dyferol. Mi rows Eryres Parcycwm ddau bownd o reis i fi a gwraig yr Iolyn owns o Ffranclin. Pan odd y tren yn starto dyma'r Eryr yn gwaeddi:

Rwy'n cofio'r Crwydryn serchog

I'r cwm yn dod fel cilog,

Ac fel y gwnaed hen Gymro neis

Gan bwtin reis yn henwog.

Ond ma raid i fi bido gwed y cwbwl gymrws le odd yno i Byrtawa, ne af i byth i Benrhiwpal. Falle gweta i air am y Cender rwbryd yto. Mi drois miwn at Dafydd y Crydd yn Byrtawa, mi fues jist a'i alw fa'n Dewi Sant, wath ma fa wedi mynd yn ddiwiol iawn yn ddiweddar. Ma fa jist a mynd yn rhy ddiwiol i sgrifennu i'r Darian. Ma gyta fa lith ar waith ys tair wthnos, mynte fa, ar goblera. Well i chi roi tw bi continiwd" fan hyn, Mishtir Gol. TRAMP.

 

Sumbolau:

a A / / e E / ɛ Ɛ / i I / o O / u U / w W / y Y /
ā
Ā / ǣ Ǣ / ē Ē / ɛ̄ Ɛ̄ / ī Ī / ō Ō / ū Ū / w̄ W̄ / ȳ Ȳ /
ă Ă / ĕ Ĕ / ĭ Ĭ / ŏ Ŏ / ŭ Ŭ /
ˡ ɑ ɑˑ aˑ a: / : / e eˑe: / ɛ ɛ: / ɪ iˑ i: / ɔ oˑ o: / ʊ uˑ u: / ə /
ʌ /
ẅ Ẅ / ẃ Ẃ / ẁ Ẁ / ŵ Ŵ /
ŷ Ŷ / ỳ Ỳ / /
ɥ
ˡ ɬ ŋ ʃ ʧ θ ʒ ʤ / aɪ ɔɪ əɪ uɪ ɪʊ aʊ ɛʊ əʊ /

ә ʌ ẃ ă ĕ ĭ ŏ ŭ ẅ ẁ Ẁ ŵ ŷ ỳ Ỳ
---------------------------------------
Y TUDALEN HWN /THIS PAGE / AQUESTA PGINA:
www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_125_llith-y-tramp_1917_0348k.htm
---------------------------------------
Creuwyd / Created / Creada: 02-06-2017
Adolygiadau diweddaraf /
Latest updates / Darreres actualitzacions: 22-11-2017, 03-06-2017, 02-06-2017
Delweddau / Imatges / Images:

Ffynhonnell / Font / Source: Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Newyddiaduron Cymru Arlein.
---------------------------------------
Ble'r wyf i? Yr ych chi'n ymwld ag un o dudalennau'r Wefan CYMRU-CATALONIA
On sc? Esteu visitant una pgina de la Web CYMRU-CATALONIA (= Galles-Catalunya)
Where am I? You are visiting a page from the CYMRU-CATALONIA (= Wales-Catalonia) Website
Weə-r m ai? Yu a-r vziting ə peij frm dhə CYMRU-CATALONIA (= Weilz-Katəluniə) Wbsait


Freefind:
Archwiliwch y wefan hon
SEARCH THIS WEBSITE
---
Adeiladwaith y wefan
SITE STRUCTURE
Beth sydd yn newydd?
WHATS NEW?


CYMRU-CATALONIA