kimkat0350k Llith y Tramp. Ysgrif yn nhafodiaith Aber-dr or Darian. 1919.

22-11-2017


● kimkat0001 Yr Hafan
www.kimkat.org
● ● kimkat2001k Y Fynedfa Gymraeg www.kimkat.org/amryw/1_gwefan/gwefan_arweinlen_2001k.htm
● ● ●
kimkat0960k Mynegai ir testunau Cymraeg yn y wefan hon www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_mynegai_0960k.htm
● ● ● ● kimkat0346k Y gyfeirddalen i Lith y Tramp
www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_125_llith-y-tramp_cyfeirddalen_0346k.htm
● ● ● ● ● kimkat0350k Y tudalen hwn

 

0003g_delw_baneri_cymru_catalonia_050111
(delwedd 0003)

 

 

 

 

 

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Gal
les i Catalunya
The Wales-Catalonia Website

Llith y Tramp.
Y Darian. 1919.

Y Llyfr Ymwelwyr / El Llibre de Visitants / The Guestbook:

http://pub5.bravenet.com/guestbook/391211408/


a-7000_kimkat1356kBeth syn newydd yn y wefan hon?

6665_map_cymru_catalonia_llanffynhonwen_chirbury_070404

(delwedd 4665)

 

O neywddiadur Y Darian (Aber-dr).

 

15 Mai 1919

05 Mehefin 1919

26 Mehefin 1919

02 Hydref 1919

13 Tachwedd 1919

20 Tachwedd 1919

11 Rhagfyr 1919

25 Rhagfyr 1919

 

.....

 

 

None

(delwedd B0441) (15 Mai 1919)

News Cite Share

Llith y Tramp. Mishtir Golycydd,��Yr wsnoth hyn rwyn hala i chi rifiw Mr. Niclas, Llanfapon, o'r "White Lify." Ond cofiwch chi, er taw fi apwyntws y bord, dw i ddim yn dala mhunan yn risponsibl am olygiata'm cyd-aelota ar y llifir anghyffretin sy weti bod o dan searchlight yn barn ni'n tri. Ma pob un weti cal perffaith ryddid i sgyrfennu fel odd e'n dewish. Heb racor o bilo wye dyma sylwata Mr. Niclas��"Yr odd yn dda da fi fod y Tramp weti gofyn I Dr. Kenvyn i ishte ar v bord of rifiwars, am i fod a'n scolar, ac er mwyn i'r Lily i gal pob whara teg i wascar i pherarogl, fel y gwetwn ni. Dw i ddim yn cyd- fynd a phopeth ma'r Dr. dyscedig weti weid am y 'White Lily.' Ond wetny falle taw fe sy'n reit, a finna sy'n roiig. Ta beth am hynny, fe ddarllenas i'r llifir betar gwaith, a rodd y 'White Lily' yn mynd yn wynnach bob smac, ac fel y gwetas i o'r blan, ma'r llifir yn epock=making book. Pan ddechreuas i ddarllan e'r tro cynta fe wetas wrth y Tramp mai 'The Red Cabbage' ddyla'r enw fod; ond weti darllan ymlan fe welas fod yr enw'n reit i wala��'White Lily.' Fel y sylws Dr. Kenvyn yn ddecha budir, ma na lot o arhennigrwdd yn perthyn i'r llifir, ond y peth dynnws fwya o'n sylw i odd i naturioldeb e. Dyma ychydig o engreiffte o'r peth g-isbo -\ve i d. wy'n gisho weid. Fel ych chi'n gwpod, Mr. Gol., ma'r llifir*\n mynd a ni yn ol sha'r amsar v torrws y ffirm gymrws y contract i gwnnu Twr Babel, a ma Toriel yn gweid wrtho ni shwd on nhw'n byw pyrt hynny yn ardaloedd Diilais a Mellte. Fe etho reit miwn, gita Toriel yr»v llifir, i, cave tad a mam y 'White a ma pictwr yr awdur o'r 1'*01, v parlwr odd a allwn i fcddwl, mor naturiol a' up to date a tawn i yn ych parlwr chi. i blecid fe ginta fod parlwr da chithe fel sy gita ninne. Ma'r pictwr mor 'true to nature,' os gwetws Mr. W. Brian slawar dydd, fel vr own i'n dishgwl gweid warmin pan, llunia Christmas Evans, Lloyd George, y Tramp, O. B. E., a sampler o waith y 'White Lily,' yn hong-ad ar y wal. i Wetny, run ni'n cal snapshot o tachan a merch lfanc yn caru, a hynnv filodd o flynydda nol, a gita llaw, dyna pwy on nhw Emwnt Ddu a'r White Lily. A sluvd ych chi'n meddwl on nhw'n Run shwt a ninne'n gwmws. On bai mod i'n I gwpod yn well, fe allwn i dvngu taw atrodd hanas Mrs. Niclas a finna'n caru slawar dydd-fel buon ni dw,a- y ma Toriel yn y llifir. Unwaith yto,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

None

(delwedd B0442) (15 Mai 1919)

 

dyna'r enwe odd ar bobol yng Nghymru ganno'dd a milo'dd o flyn- ydda'n ol��Shon, Evan, Emwnt, Jacky, Jimmy, Idwal, Lily, Cati, Enid, a Pali. Mor naturiol a up to date, on te fa? Meddylwch wetny am u whara nhw. Shwd ton nhw'n whara sha Ystrad Fellte fil o flynydda cyn geni'r Apostol Paul? Ruii shwt yn gwmws a ma plant Llanfapon yn whara'r funud ma o flan vn ty ni- Ring a Ring o Rosy a Hide and Seek. Wei, dyna fi weti gweid dicon i ddangos mor naturiol a up to date yw pictwr Toriel o fywyd yn Mid- Glamorgan filodd o flynydda cyn bildo Castell Caeiffili. Ond er y mod i weti dwli ar y Ilifir, N'to pidwch chi a meddwl mod i'n cretu popeth ma Toriel yn weid yndo fe. Nagw, o dicyn hed, blecid yn Pen. II. ma fe'n rhoi hint lied blaun fod dynon slawar dydd yn byw ar ben coed yn gystal ag miwn caves. Ma'n hawdd da fi gretu fod pobol Sefn Sisters a llefydd erill yng Nghymru yn byw miwn caves pan odd tai'n brin, a rhenti 'n uchel, a'r howsin problem heb i dado fel ma nhw'n mynd i dado fe'n awr; ond byw ar ben coed isht a brain? Nonsens i gyd! Shwd on nhw'n gallu cwnnu tai ar ben coed? Ac ar ol u cwnnu nhw, shwd on nhw'n mynd a'r celfi lan iddyn nhw��gwetwch cysan drors? A shwd on nhw'n cario glo lan? Meddyiwch wetny am Emwnt Ddu, ne un o'r boys erill ma Toriel yn enwi yn y llifir, yn mynd sha Bertawa ne Gastell Nedd acha dwetydd dy Satwn, ac yn mynd sha thre weti ifed ticyn ar y mwya, fel ma dynon dwl yn neud ar ol mynd o dre, shwd y ffinde fa'i lodgin, a shwd ele ia lan ar ol i ffindo fa? A shwd odd y tai'n dala gwynt y gaea? Rwy'n siwr u bod nhw'n dai drafftog! That won't wash, Toriel! A fe ddiguxldes weid wrth Clochvdd Llan- fapon beth odd Toriel weti sgyrfennu am ddynon yn byw ar ben coed, a mynta fa, 'Dw i ddim yn napod Mr. Toriel, blecid chlwas i ddim son am i enw e cyn nawr. A ta pwy yw a ma fa'n eitha reit, blegid ma un lle bach ar buys Llangrallo, yn y Fro, ma nhw'n galw Pencoed arno fe, am fod pobol yn byw ar ben y coed slawar dydd. A ma nhw'n gweid fod Peny- coed, yn Shir Drefaldwn, hed. Falle fod Casnodyn yn gwpod am dano fa.' Ond alia i ddim cretu Toriel na Chlochydd Llanfapon. Ond ma'r 'White Lily' yn llifir anghomon. Pyrnwch e, bob Jac.

 

Ma Mr. Niclas weti mynd a'r gofod bob tamed, fel nad os da fi ddim lle i weid y pethach odd ar y medwl [sic; meddwl] i am y "White Lily." Ma lot o boints nad yw Dr. Kenvyn na Mr. Niclas weti twtch a nhw, a fe geso lot o dociw- merits odd wrth Toriel sy'n dangos fod yr hanas ma fa weti atrodd mor ddrychynllyd o dda yn wir bob gair, y licwn i neud sylw o honyn nhw, ond os dim lie; ond ma'n rhaid i fi gal gweid mod i'n gobitho y gnewch chi'ch gore, Mr. Golycydd, i gal Toriel yn eulod o'r Royal Society of Antiquaries, ma'r case yn dilwng, cretwch chi fi. TRAMP, O.B.E. Hol-Notiad. Ma "Merch o'r North weti sgyrfennu ato i. Fe'i hapedaf hi mor gynted ag y galla i.

 

 

....

 

 

 

None

(delwedd B0629a) (5 Mehefin 1919)

Y Darian. 5 Mehefin 1919.

Llith y Tramp.

Mishtir Golycydd, Weti dod lawr o Eclwshilan fe etho'n gwmws i'r Gynhatladd, a rown i'n falch o gal shiawns i ishte lawr, wath own i weti blino'n fudir. Dw i ddim mor nimbil ar yn nhrod ag own i cyn i fi dorri nghos, a blaw hynny w i'n mynd ar yn oetran nawr. Pan etho i miwn i'r ty cwrdd rodd Mr. E. T. John yn y gatar, ac Arthen a Mr. Jenkins, B.A., yn catw cwmpni iddo fa ar y staj. Down i ddim weti gweld Mr. Jenkins oddar y priotws a, a wir i, golwg chep geso i arno fa, fel ta fa'n ffili dod dros distempar y prioti ma. Rodd Arthen yn dishgwl yn biwr. Dyna shwd un yw Arthen, fe aiff e drw, o dan, neu dros bopeth. A gobithio w i y daw Ab. mas o law, hed. Fe draddotws Mr. John arath nt, a rodd yn dda da fi i chi i phrintio, hi yn y DARIAN. A fe nath y Gynhatiadd yn iawn i'w neud a'n Gadirydd yr Undeb am flwyddyn arall, er i depiwteshon o "oreugwyr yr Undeb, fel y gwetwn ni, yn cal i arwen gan IJrynfab, i ofyn i fi i gymryd yn nominato'n Gadirydd. Mynta Brynfab, wrth introdiwshio't depiwteshon, "ryn ni am i chi i fod yn Gadirydd am y tro ncsa, blecid ma'r Undeb yn depig o fynd sha Shir Bemro, a fe gewch shiawns i dowlu gema o flaen y "moch." Ond os dim cymhwystera Cadirydd Yrldo i. Fe glwas i Dewi Fychan yn gweid ta tri "Dodangen" Cadirydd da yw, "to look sunny, to talk honey, and give money," a be siwr yw a, dw i ddim yn ddigonol i'r pethach hyn. Ma'r dyn iawn da ni yn y gatar, a fe nath 1 waith yn ffamws. Ond wrth fynd hibo fe licwn i wcid gair bach wrth y Pwllgor Gwithol sy'n trenfu rhaclan y Gynhatladd. Da chi, pidwch a wasto'r amser gita rhyw ffrits o gwes- tiyna. Fe drulwd prynhawn y Gyn- hatladd ddwetha i ddegymu, mintys, anis, cwmin, a shibwns y gellid u setlo nhw bob un miwn deg munad. Briwo glo man a seuthu sgwibs odd lot o'r sharadwrs yw neud, ar fen cos i Yn 01 y marn i un item fawr odd ar y rhaclen, sef ar fod "iaith a diwylliant Cymru yn sail i'r cynlluniau a bara- tair gan Awdurdodau Lleol yn ol Deddf Addysg, 1919," a rodd bump a'r gloch ar yr Athro Ernest Hughes yn cal cwnni i roi'r matar o'n blan ni. Ac ar ol bod lan ar ben Eclwshilan am ddwy awr, a dwy-iwr arall yn y Gynhatladd, rodd yn stymog i vn holi ble odd y nannadd i. Fe wetws y gwr bynheddig bethach pwysig, a hynny o dan anfontishon mowr, blecid rodd rhai'n mynd mas, erill yn darllen y teim tebl, ac yn dish- gwl ar u watches, nenwetig y rhai odd a watches our da nhw., Fe ddylsa'r Pwyllgor fod weti trenfu awr ne racor ar ddachra'r Gynhatladd i drafod. y Inatar, a bod yn barod a rliwpath 1 r Cvnrychiolwr i fynd sha thre i'w Gymdithasa. Beth geson nhw i fynd sha thre? Cartridge a sgwib shells gweigon Allwch chi fentro beth w i'n weid wrthoch chi, os ta ffrits o gwestiyna sydd i gal u trafod ffrit o Undeb fydd da ni. Wrth drafod mat- erion mowr ma'r Undcb yn mynd i dylirn rholyn. Otych chi'n meddwl fod dynori mowr y genedl yn mynd i wasto arian a amsar i weld fire- works" cinog a dima? Otych. chi'n meddwl mod i, Dr. Kenvyn, ac eriU o'r un seis a ni, yn mynd sha Shir Bemro i fratu hannar awr i ddatla pun a "mai" ne "taw" sydd i fod miwn pcnderfyniad, gaiff

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

None

(delwedd B0629b) (5 Mehefin 1919)

i dowlu ] fasged rhwun ne gilydd, a pun a'i pump ne whech sydd i fod o bob Atran ar y Cyngor ? Os nad os gan yr Undeb rwpath rnwy i'w drafod, wath iddo fa i gau i gilleth. Fe ddylsa'r Cyngor fod a rhw gynllun yn barod i'w gyflwyno i'r Gynhatladd, i gyfar- wvddo'r Cymdeithasa shwd, ac ymheth i gyd-weithretu a'r Awdur- dodau Lleol. A dyna'r Home Riwl Bill dynnws Mr. E. T. John, a rhai erill odd yn i helpu e, fe ddyle gair fynd o'r Undeb i'r holi Gymdithasa i wasgu arnyn nhw i gisho cal Mr. John i'w hardalodd i sponio'r Bill, a dangos gymint o'i ishe fe sy a'r Gymru, Run ni'n mynd yn genedl o gwiblars yn fast, ac yn mynd sha cholladicath bywyd cenedlithol dan gwiblain. Gobitho na ddiciff y Cyngor ddim wrtho i am sgyrfennu modd hyn. Ma ishe nrwstro yn lie whara plant a spowtan ifroth 0 Undeb i Undeb. Ma'r llanw Sisneg yn cwnwi'n uwch ar bordars Shirodd Morgannwg a. Mynwe o hyd, a ninna'u fidlan. Weti i'r Gynhatladd gwpla fe'u gwahoddwd ni gyd, odd weti dod o bishin o ffordd, i'r Festri i -enjo),o, te Croeso Cymry Cymrag- Abertridwr, a fe gawd "blowout" biwr. Rodd pob un ar i ora yn neud y dynon diarth yn gar- trefol. Fe fues i just a chinnig fod yr Undeb i fynd i Abertridwr y flwyddyn nesa yto. Dyna enjoyment geso i wrth y bwrdd te wrth watcho shwd odd erill yn enjoyo'u hunan. Wrth y fwrd ar ymhwys i yr odd Megfam, Mrs. Dr. Abel Jones, Meir- iona a Mr. Prvce Evans, B.A., yn whilia drwyddi draw, a Meiriona yn holi Mr. Evans os odd y Tramp yn yr Undeb, ac os yn bosibl cal introduc- shion iddo fa; a rodd Mair Taliesin a'i hotograff album yn holi ac yn whilo am dano fa iddo fa i dorri i enw yn i halbum hi. ke gatws Mr. Pryce Evans Megfam a Meiriona i whilia nes i'r te gwpla, cyn iddyn nhw gai hannar dicon, a dyna odd i amcan e. Y chydig feddyliaMegfam, Meiriona a Mrs .Abel Jones mod i'n ishte ar u pwys nhw, ac yn clwed y cwbwl wet- son nhw. Mrs. Abel Jones, fe fydd y Tramp yn falch iawn o'r ffroc cot sy dach chi. Fe welas y pregethwrs E. G. Davies, Ifan Thomas, Tom Jones, J. R. Evans, Llwchwr, W. I. Jones, Dewi Fychan, a lot erill own i'n nabod, ond cheso i -ddim shiawns i w ilia hsha nhw. Arhoses i ddim i'r cwrdd nos blecid odd y mynydd o mlan i i fynd sha Llanfapon. Os byw a iach fe af sha Shir Bemro'r flwydd- yn nesa. HOL-NOTIAD. W i weti cal comiwniceshion odd wrth swanc o Lunden, fe gaiff yn sylw i, falla'r wsnoth nesa.

.....

 

 

 

None

(delwedd 5665) (26 Mehefin 1919)

Y Darian. 26 Mehefin 1919.

Llith y Tramp.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dy Gwener cyn y Sulgwyn fe dderbynes lythyr o Landrindod, odd wrth wr bynheddig sydd yno ar i holide, yn gofyn i fi fynd lan shag yno am bythewnos, a'i fod a weti spco rwm i fi yn y Pymp Hows, yr hotel fwya swanci yn y lle mwya swanci yng Nghymru, a fe halws John Brad- bury i dalu'r train shag yno. Fe halws v llythyr fi i stwmp, blecid down i ddim weti breddwvto am shwd beth. Ma'n wir i fi neud tro bach caretig ag e pan odd hi'n galad arno fa yn mish Eprill dwetha, a dodd neb arall "allsa i nuthur e ond y fi, ond own i'n dishgwl dim am hynny, blecid "dygwch feicha'ch giddil" mynta'r Apostol. Rodd yr hen ddynon slawar dydd yn arfar gweid fod nuthur daioni yn talu, a ma fa, hed, blecid dyna shwd y detho i yma. Bora dy Satwn rown i'n ffarwelo a Llanfapon, lle y ceso i groeso calon. Rodd Mrs. Niclas yn llefan yn dost wrth weid gwd bei, a weti i fi fynd mas o'r golwg fe ddalas inna mhunan yn sniffan, a rodd lwmpyn mowr weti cwnnu yn llwnc Dafydd Niclas, a fe ffilws weid dim - a ma fa shwd glebryn hed - fe ffilws weid "newch hast yma yto," isht a ma fa'n weid wrth y mama pan ma nhw yn mynd ato fe i registro'u plant. Bendith arnyn nhw u dou, weta i. Fe dderbynas infiteshion y gwr bynheddig caretig am fagad o resyma, ond yn benna, cal cyfla i fod yng Nghynatladd fowr yr Hm Riwl i Gymru. Rodd gita fi resyma erill, a falla cewch chi nhw cyn y dwa i odd I ma. Yr own i yng Nghynatladd Caerdydd alwd i setlo cal Sgyrfennydd i Gymru, a rodd yn dda da fi i'r Cyng. Jordan o Barcyderi, ac erill, i droi'r bordydd ar fatar y Sgyrfennydd yn y Gynhatladd honno, blecid own i'n timlo fod ishe mwy o drafotath nag ellid roi miwn un cwrdd, a fe licas y syniad o gal Cynhatladd fowr o gynrychiolwrs o bob Pyblic Bodi i drafod y matar yn i holl agwedda. Ond wyddoch chi, syr, rown i'n dowto Llandrindod fel lle i gynnal y Gynhatladd, blecid lle i drulo holide, h.y., lle i ifed Saline a Sulphur, i whara pela a golff, i smoco a nuthur dim byd, yw Llandrindod. Slawar dydd, pan own i'n gallu ffordo, fe fues yn tynnu sha'r Confenshions yno, a dyna fel own i'n timlo bob amsar yndyn nhw, fod y pethach mowr ysbrydol yn dimando mwy o sylw na ma dyn yn allu roi pan ma fa ar holide. A gweid y gwir wrthoch chi rown i'n onfi na chela'r matar mowr o Hm Riwl i Gymru ddim o'r sylw a'r drafotath ddyla fa gal gita dynion ar holide, ond whara teg iddyn nhw fe nethon yn lled dda, nenwetig rhai o honyn nhw. Rodd yno gwplach on Haelota Seneddol ni weti dod i'r Gynhatledd, i gal gweld shwd odd y gwynt yn whwthu, ma'n depig. Miwn cwrdd mor bwysig fe ddishgwlech iddyn nhw i fod yno bob jac, ond on nhw ddim. Os blynydda, nawr, ma hirath dwfwn yng nghalon yn cenedl ni am gal trenfu i thy i hunan, yn lle bod John Bwl a'i fys ymhob peth sy'n j blongad i ni, ond ma na rw ymraniada I a thimlada drwg-dypus, yn stopo'r genedl i fod yn unol yn i chaish, a blaw hynny ma selfishness rhai dynon uchelgeishol sy'n cisho troi popeth i'w montish u hunen, yn rhwstro'r genedl igal beth ma hi'n moin. Whara teg i ni sdim o ni byth yn ffraeo sha'n cymdocon, ondfe fraewn sha'n giddil o fora tan nos; ond ma rhw obath nawr y gwelir y gwahanol

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

None

 

(delwedd 5666) (26 Mehefin 1919)

bartïon yn marcho da'i giddil sha Gwlad Canaan Horn Riwl. Pan gwplws y Gynhatladd fe dimlwn yn bod ni'n gwpod ble y safwn ni, a beth yw'n hisha ni. Or blan wyddan ni ddim beth on ni isha, blecid odd un yn gwiddi am y peth hyn, ar llall yn llefan am y peth arall. Un arwdd dda odd fod pob Pyblic Bodi, a phob plaid wleidyddol, yn cal i riprisento yn y Gynhatladd; ond alia i ddim gweid, j hed, u bod nhw'n "gytun yn yr un lie," heb neb yn tynnu'n gros, blecid own i'n gallu gweid fod y naill blaid yn watcho'r nail, yr whole-hoggers yn catw llycad ar blaid y Sgyrfennydd 1 Gymrui a feisi-fersa, a fe wetws Harglwydd Faer Cardydd wrth Towyn am geuad i ben. Meddylwch o brysur nawr gweid wrth Towyn o bawb am geuad i ben! Ma Towyn miwn cyn- hatladd isht a ci hela ar ct; canddo, gita i ben ar acor, a'i dafod mas, blecid dyna shwt ma fa'n anatlu ac yn sento"i sglyfath. Fe rows yr areithwrs olwg gysurus i fi ar Horn Riwl yn i pherthynas '1 gwahanol agwedda'n bywyd cen- edlithol, wrth weid u barn ar beth ddyle Cymru ofyn am dano. Rown i mhunan yn timlo ma Llewelyn Wil- liams odd top" y tepot. Ma'n drenu i fod a mas o'r Parlament. Gobitho w i y gofyniff etholwrs y Swansea East iddo fa i ddod i lanw'r set honno sy weti mynd yn wag drwy farwoleth Mr. T. J. Williams, ac y dishgwla fe a Mr. E. T. John ar fod yr Horn Riwl gawn ni yn siwto Cymru. A fe liewn weld y Gynhatladd, ne'r Pwllgor Gweithol, yn cwnnu ati i stwmpo'r wlad o Gardydd i Gargybi, i syporto'r caish am Sgyrfennydd a Horn Riwl, mor gynted ag y gellir, gan fod v Gynhatladd weti gallu cyd-weld ar beth sy isha ar Gymru. Weta i ddim rhacor nawr blecid ma'n rhaid i fynd i wishgo ar gyfar cino. Ble ceso i yn dres siwt? Fe weta wrthoch chi. Mor gynted ag y clyws Brynfab mod i'n mynd sha Llandrindod, ac yn mynd i lodgo i'r Pymp Hows Hotel, fe rows fencyd i un e fi yn y funad, ond fe wetws wrtho i am Sndo pido i seimi hi. Falla sgyrfenna i dicyn o lianas Cyn- hatladd yr Eglwyswrs yr wsnoth nesa, os bydda i byw ac iach, a fe ddylwn fod a finna'n lodgo yn Llandrindod. TRAMP, O.B.E. HOL-NOTIAD: "Skunk" ac nid "skime" ddyle fod y gair yn henglyn W. i'r "Cadger."

 

.....

 

 

 

None

(delwedd 5652) (2 Hydref 1919)

Y Darian. 2 Hydref 1919.

Llith y Tramp.

Mishtir Golycydd, Pan netho i y 'flyin visit' i Shir Gar yn ddweddar, i gal gweld os odd y pethach wetws am y petwar a thrician yn reit, y mwriad i odd cysgu inosweth ne ddwy o dan grong- dwd , os odd cronglwd dag e. Ond cretwch chi fi ne bido, fe ffilas yn lan a'i ffindo fa, er i fi holi pob plis- man, postman, pyrgethwr a gemcipar yn y Shir am dano fa. Dyna beth od, .dodd neb yn i napod a. Mindwch chi, ma repiwteshon dyn sy'n sgyrfennu i .bapur o safla'r DARIAN, sy'n cal i ddarllan bob wsnoth yn Downing St., ,a'r Hows of Lords, miwn picil ofnatw, ,pan ma pob un o,'r gwahanol hoffishals w i weti enwi yn gorffod cyfadda nag i'w nhw ddim yn i napod a. Ta plis- man ne byrgethwr yn gweid nad odd a ddim yn y napod 1, fe wetswn wrtho fa'n ddiseremoni, a hynny yn Sisneg hed, "Not to know me argues yourself un- known." Ond dos dim dangar i neb weid nad i'w a ddim yn y napod i, na Dafydd y Crydd, o ran hynny, blecid ta chi yn gofyn i un o blant yr ysgol bob -dydd pwy yw y Tramp fe wetsan yn \gwmws wrthoch chi ta fi yw a. Y dydd ..o'r blan fe wetws Mishtir Gladstone Rees, B.Sc., Hed Mastar Ysgol Ora :Shir Forgannwg, taw un o'r test cwes- ,tions miwn genaral noledge yn yr iecsam ddwetha odd "Pwy odd Tramp y DARIAN?" A fe apedws pob un yn iTeit ta fi odd a. A dyna shwd ma Daf- ydd y Crydd a finna weti dod mor at- nabyddus, ma'n llunia ni ar dop pob. Jhtha sgyrfennwn ni'n dou, er fod Dafydd yn rhw droi i gefyn yn y llun ;.ar i ddarllenwrs, ond wetny, falla i fod :a'n dangos i ochor ora iddyn nhw, blecid ma Dafydd, fel pawb o honon ni, yn cretu miwn troi'r "best side to Lon- don." Ond ta beth i chi, fe glyws Dyfnallt mod i'n whilo'r Shir am "CE" -er mwyn cal "shec down" am gwpwl o. nosweithu, ac yn ffili cal gafal arno fa, a fe halws teleffon wire i fi i fynd sha Charfyrddin, fod yn y dre dri He yn barod i nerbyn i gita breiche agorad, set y Jail, ,,y Goleg, a'r Seilam. Fe halas yn ol ato fe'n gwmws i weid nad own i ddim yn ddicon drwg i'r cynta, yn ddicon da i'r ail, na dicon dwl i'r "trytydd, ar hyn o bryd. Ond gan mod i isha gweld Dyfnallt fe etho sha Char-- fyrddin, a fe geso nerbyn yn dilwng <o'm hunan gitalr prytydd a Mrs. Owen. Y musnes i gita Dyfnallt odd setlo o bothtii Edinbro. Fe sylwoch i fod a racor nag unwaith yn "Colofn y Celt," .-a cholofn ffein anghomon yw hi, hed, a fe wetas wrtho fa am bara mlan i'w sgyrfennu hi tra bo fa byw, yn gwawdd pawb yng Nghymru i fynd sha'r Pan- Celtic Conffrans i Edinbro. Rown i am gal gwpod da Dyfnallt shwd odd a'n bwriatu i-nynd sha'r Conffrans. Os odd a'n meddwl cered shag yno, yr awn i dag e. "Bach an, w, cered" mynta fa. "Otych chi'n gwpod ble ma Edin- bro 1 Mi wn y mod i'n fachan a thicyn .0 fynd, ond rych chi'n camsynad yn fowr, nid yn y nhrad i y ma'r mynd." Myntwn inna, "Pidwch chi a dishmoli mynd y trad blecid ma'r Sgrythyr yn gweid, "Mor weddaidd ar y mynyddodd yw trad y rhai sy'n efengylu." "Cweit reit," mynta Dyfnallt, "ond dyw nhrad i ddim yn ddicon gweddaidd i gered sha Edinbro; a ma arno i fwy o of on g.weddustra'n scitcha na gweddustra lihrad Wel, ffarwelwch nawr te," -myntwn inna. "Ma'n ddrwg da fi na "alla i ddim dod da chi gita'r tren, blecid w i'n dicwdd bod yn brin o rifets just nawr, os gwetws yr hen 8ûwldiwr yn Rhys Lewis. Ond dw i ddim yn pryderu rhyw dwryn nad alia i fynd i'r Conffrans pwysig gan ych bod chi'n mynd, blecid rych chi'n siwr o roi yn acos cystal riport o hono fa a tawn i yno mhunan. Nawr, Mishtir Golyc- ydd, cofiwch chi roi dicon o le i riport Dyfnallt o'r Conffrans, ta chi'n gorffod gatal ym llith i mas am wsnoth ne ddwy. Dyna i chi ostyngeiddrwdd a hunan-aperth gwlatgarol, onte fe nawr! Falla dishgwla Dafydd y Crydd ar ol y DARIAN am wsnoth, i chitha i gal mynd sha Edinbro, blecid fe ddyla Gol- ycydd y DARIAN fod yno. Ma'n ddrwg da fi nad alia i ddim dishgwl ar i hoi hi pyrt hynny, wath w i ishws weti addo mynd i helpu Ap Noah i gwnnu tatws. TRAMP, O.B.E.

.....

 

None

(delwedd B2106)

Y Darian. 13 Tachwedd 1919.

 

 

 

Llith y Tramp.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mishtir Golycydd, - Fe fydd yn glondid mowr i chi glwad mod i weti setlo pethach unwaith yto yng Ngharffili; a chan fod yr "Ymdeithydd" a'r "Gymraes" weti prioti, ac weti bod yn treulo wsnoth o fish mel yn Rhydri yn y Rat Killing Campaign, a ennill costa'r briotas, a'r hynimoon, wrth ladd llycod, dos dim dangar iddyn nhw gwnnu rhacor o hen grach ar Gymdeithas Cymregyddion Carffili. O hyn i mas, os bydd isha cwnnu crach arnyn nhw, a fe fydd ,blecid ma fa yn u gwad nhw, a hen weddal Sisneg yn gweid, "What's bred in the bone, etc. ond pidwch chi a mindo dim, crafu i giddil nan' nhw, ta beth, felna w i weti gweld partion ffreullyd ar ol prioti. Ond er u bod nhw, drw'u llythyron i'r Dalian, weti upseto nhrefniata i gita golwg ar fod yn Llansamlat yr wsnoth dwetha, yto w i o wilod y nghalon yn dymuno iddyn nhw "Mani hapi rityrns of ddy de," a beth alla i weid yn rhacor? Ma Mishtir Daniel Evans, Adferteisment Centractor, a Whythwr Organ y Twyn (pro. tem.), hed yn dymuno'r un peth iddyu nhw, a fe halws y pishyn hwn o brytyddiath i fi i'w roi a yn y DARIAN:

"Yr 'Ymdeithydd' a'r 'Gymras,'
Un yw'r ddou o hyn i mas;
Os dicwdd i'r 'Ymdeithydd' farw,
Y Gymras fydd wetny'n witw."
Daniel Evans a'i cant.

Wrth gwrs, alla i dim i brofi a, ond w i'n cretu'n howld ffast ta Celyn, Elfryn, ne n ast ta Celyn. ne Kenvyn, nath y pishyn i Daniel, blecid pa mor sofft bynnag yw Daniel, ma fa yn ddicon call i bido plago dynon a phrytyddiath. W i weti cal y'n llwyr argoeddi y byddar hen fyd ma yn "fit for heroes to live in" ta ni'n cal gwarad o'n prytyddion a'n politishans. Ta beth, ar ol cwpla ngwaith yng Ngharffili, fe startas off sha Llansamlat gita Mr. Richard Jones yn i fotor car. Fe wetas wrthoch chi, getyn yn ol, i Mishtir Jones byrnu holl god Shir Drefaldwn, ond y cod fala, cod cyrans a gwsbris, a'r cod eidnabens. Nawr, ma fa weti pyrnu pob coedan sy yn Llansamlat, Birchgrove, Treforis a Landwr, a fe wyddoch chi, syr, shwd ardal goedog yw hon. Pan wetws Mishtir Jones wrtho i beth odd i negas e yn Llansamlat a'r cylch, fe etho i stwmp, a fe widdas mas ar dop yn llaish yn Sisneg, "Woodman, spare the trees-" "Arbetwch y cod," myntwn i, "er mwyn y brain, llwytod y to, J.J., Eilir Mai, Gwilym Bedw, Crymlyn, Ap Perllannog. Gwyrosydd, Gwerllannydd, a'r a adar erill, tw niwmeros to menshion,' sy'n canu mor felys rhwng colfenni cod yr ardal." A phan ddetho i dicyn bach yn fwy i mhunan, fe ofynnas iddo fa'n seriws os nad odd a'n meddwl i fod a'n mynd i spwylo gwaith y Brenin Mowr wrth dorri cod yr ardal? "Blegid," myntwn "ych chi'n gwpod yn gystal a finna fod y llefydd hyn yn ddicon salw ishws, heb i chi i fynd i'w gneud nhw'n wath. Dim yn amal y bydda i yn dablach dim a Natur, ond os dicwdd i fi drio'n llaw, er mwyn imprwfo ticyn ar waith y Brenin Mowr y bydda i'n gneud, ac nid er mwyn i spwylo fa isht a chi. Myn hoson i, bob tro w i'n paso drw'r llefydd hyn w in timlo fel ta'r Brenin Mowr web colli i law ar nuthnur ardal bert, ne fel ta Fa weti towlu'r ardal at i giddil o'r spariwns odd dag ef ar ol weti cwpla'r gwaith o nuthur Cymru.

"Dyna ble, ych chi'n camsynad," mynta Mishtir Jones yn ol wrtho i, "imprwfo gwaith y Creawdwr Mowr w inna'n mynd i neud. Ma'r holl god sy'n Treforis, Landwr, etc., yn cwato'r glaswallt a'r blota odd wrth yr howl [sic; = houl], a w i'n mynd i dorri'r cod lawr, wetny fe gaiff y blota a'r houl shiawns i smeilan ar i giddil, beth nag u nhw'n gal nawr. Ac ar ol fi fynd a'r cod sha thre i gyd, w i'n mynd i bresanto'r Corporeshwn a hannar tynnall o hata clofars, i'r prytyddion ych chi weti enwi, a'r rhai nag ych chi wpti emri, i gall cered yn u slippars o forocco cochon, yn lle cered yn y slwdg, fel ma nhw'n gorffod nuthur nawr, pwr dabs! A hed, rhoi shiawns iddyn nhw i gatw cwningod, gan fod u rashiwns cig nhw mor brin. Dyna mhlan i."

"Falla'ch bod chi'n reit i feddwl am y iprytyddion, er ta 'nesesari efils' i'w nhw, yn ol y marn i. Ond grondwch, ma na bethach erill sy'n peri lot o ofid i fi pan feddyla i am y rt ych chi'n torri'r cod i lawr drw'r wlad i gyd. Rych chich hunan weti gweid wrtho i na fydd dim un goedan yng Nghymru, ond cod fala, cyrans, gwsbris, a cidnabens, miwn pum mlynadd, nag yn y byd, yn ol y rt ma nhw'n cal u torri lawr nawr. Odych chin darllan, ac yn cretur Beibl, Mishtir Jones?

Man ddrwg da fi orffod cyfadda nag w i ddim yn darllan cymint arno fe ag a ddylwn i o getyn mowr. Ma'r Ledgar, y Banc Bwe, a'r trampan o bothtu'r wlad i whilo am god i'w torri, yn mynd a'n amsar i i gyd, ond w i'n i gretu e bob gair. A'r hyn sy'n bwysig i chi a finna yw, nid yw bod nin i ddarllan a, ond y'n bod nin i gretu a, a w i yn i gretu a bob gair, otw wir.

"Or gora, Mishtir Jones. Gan ych hod chi'n cretu'r Beibl, os nad yn i ddarllan a, beth sydd i ddod o'r hen ddiar yma ar ol iddi fynd rownd abowt i'r houl am y tro dwetha?

"Holi o'r Rhodd Mam ych chi, gwetwch? Ma hi i gal i scrapo, be siwr."

"Cweit reit. Ond shwd ma hi i gal i scrapo?

"Drw gal i llosgi, spo. 'Y ddiar a'n dan a'i thrysorau.' Dyna i chi atnod ar y pwnc i ddangos mod in gwpod y Meibl."

Ond shwd gall y Brenin Mowr roi'r ddiar ar dan, a chitha a'ch sort weti dwcyd y cod i gyd? Ma'n bryd i chi ac erill, y cl ownars mowr yma, ddechra dishgwl mas beth ych chi'n nuthur. Ma nhw ar u gora yn cwnnur glo, er mwyn cal difidends. Fydd dim scrap o lo i gal mas law. Meddylwch yto, ma difidend grabars nawr yn drilo ar ol yr oil, ac yn pwmpo i chalon hi. Mar ffact fod y Brenin Mowr weti cwato'r glo a'r oil ym mherfadd y ddiar yn gweid wrtho i i fod a'n meddwl catw peth er mwyn rhoi'r ddiar ar dan ar nos Satwn y byd. Ond ma dynon trachwantus nawr, isht a gwelas i blant, pan y bydda'r fam weti troi'i chefan i fynd i'r shop, yn mynd i'r pantri i whilo am y jam, ac yn i fyta fa i gyd, yn mynd i bob twll a chornal o'r greadigath i whilo am rwpath allan nhw droi'n ginog. Watchwch chi beth w i'n weid wrthoch chi, pan ddaw'n bryd i roi'r ddiar ar dan, fydd yma ddim stic o bren, na chnepyn o lo, na pheint o baraffin, i startor bon ffeiar. Na fydd wir!"

"Wirionedd i, ych chi weti gweid pethachh seriws - Own i ddim weti dishgwl acha pethach yn y gola yna."

"Otw, w i'n gwpod mod i, a fe weta r - ond, halt, dyma Parc y deri, a'r Halderman a Mrs. Jordan ar y drws yn dishgwl am dano i. Gwd bei, a meddylwch am beth w i weti weid wrthoch chi.

TRAMP, O.B.E.

 

......

 

 

 

None

(delwedd 2158) (20 Tachwedd 1919)

20 Tachwedd 1919.

I Llith y Tramp.

 

Mishtir Golycydd, -

Fe geso dderbyniad crosawgar gitar Halderman a Mrs. Jordan, pan etho i miwn i Lansamlat. Hen groeso Cymrag sypstanshial, heb ddim ffrwmp, ffal di ral, na la-di-da Sisneg o bothtu fa at ol. Y ddou garetig yn trio shiglo llaw sha fi yr un pryd, ac yn gweid am yr ucha fod yn dda da, nhw ngweld i, a rown i yn u cretu nhw. Fe ginta fod dynon cyn hyn weti gweid wrthoch chi, fel ma nhw weti gweid wrtho inna, fod yn dda gita nhw ych gweld chi, etc., a chitha'n gwpod ar yr un pryd ta gweid celwdd on nhw, nag on nhw yn huto dim mwy am danoch chi nag yw Satan yn huto am y dwr sanctadd. Ond nid dyna groeso Parcyderi. Otych chi'n sylwi nad yw'n handreitin i ddim mor coparplt a biwtiffwl ag arfar yr wsnoth hyn. Yr Halderman a Mrs. Jordan sy weti bod yn ysgwd y mraich i nes ma hi mor stiff a handl pwmp, ac yn gwascu'm llaw hi nes ma hi'n shwps. Fe geso embroceshion gita Dr. J. Lewis Jones i rwto yndyn nhw, a ma nhw shaw byd yn well nawr. Myn asan i, fe geson ysgwd i a ngwascu nes odd pob tamad o sheines odd yndu i weti gorffod scedadlan. Dyna i chi groeso, dyn! Rodd y tan mowr yn y grt yn craclan croeso, y tecal ar y pentan yn canu croeso, y gath ar y ryg o flan y tan yn grwnan croeso, a'r ford o dan lwyth o ddanteithon yn gronan croeso! Rodd popath o bothtu Parcyderi yn grosawgar. Wrth y ford pan yn enjoio'r croeso cynnes fe scapws ochenad o wilod y nghalon i heb yn wpod i fi. "Beth sy'n bod, dyn?" mynta Mrs. Jordan. Fe wetas yn onast ta meddwl yr own i y licwn i ta Dafydd y Crydd, J.P., a Morgan y Tilwr, dou hen bartnar i fi, gita fi yn Parcyderi i gal shar o'r croeso own i'n enjoio. "Ia wir! Ond feddylas i ddim am denyn nhw pan on yn hala atoch chi. Halwch atyn nhw u dou a gwetwch fod gita ni ddicon o le, a dicon o groeso pln Cymrag. Halwch atyn nhw," mynta Mrs Jordan. "Wy'n onfi fod y ddou dicyn yn fishi jyst nawr, yn nuthur dillad a scitcha newydd i Lord Mr, a Corporashiwn y Rhicos," myntwn inna. "Shwd grefftwrs ywr ddou, mynta'r Halderman, ma Dafydd yn gallu sgyrfennu'n llawn cystal a'r Athro Gwyn Jones, a Morgan yn gymint o fishtir ar y Mesur Petar Lein a'r Archdderwydd, a dyna pam w i'n gofyn shwd grefftwrs i'w nhw. Hutwn i ddim roi ordor fach iddyn nhw, os gallan nhw nuthur shewt o ddillad a phar o scitcha decha. "Wel, gan ych bod chi weti gofyn, fe weta wrthoch chi'n onast. Llenorion yw'r ddou, a nela'r un o honyn nhw ddim stich o waith byth onibai u bod nhw'n gorffod. Ma Gwen yn gorffod cwato'r tacla sgyrfennu odd wrth Dafydd, pan ma par o scitcha isha'" tapo, ac am Morgan, ma Shuan yn gorffod i lgwnnu a i ben y ford bob tro y daw jobyn bach i'r ty. Ond a: chonsitro ta llenorion yw nnw, iii,t iihw"lii. gvstalerofftwrs a neb allwch chi gal. Ma tin peth anghomon yn Daf- y(ld Ci-y(ld, dos dim isha i chi i fod yn Particular, fe allwch wishgo'r esgid dde am y drod whith, a'r esgid whith am y drod dde, neu versi-versa, ma nhw'n ri- fersibl, fel y gwetwn ni. Am Morgan, shwd y gweta i Tilwr odd Dewi iLav- hesp, on te fa? Wel, ma nhw'n gweid i fod e'n gystal tilwr a'r hen Ddewi annwl, ac yn well ar y Mesur Petar Lein. Wrth gwrs i-dyw. a ddim yn siwr bob amsar o nuthur dwy gos yeh trywsar ChI run hyd. .Ond dyw hynny nac yma nac yco, blecid fe ellwch nuthur fel y gnes i. Otych chi'n gweid y britchis yma sy am dano i nawr? Morgan nath hwn i fi. Fe alwas i svlw e at y ffaith fod un gos i fi dicyn yn hirach na'r nail, odd ar pan gwmpas i slawar dydd, a'i thorri hi, a chraco'm llaislv Os yeh ehi yn y fan na, fe nath y gos hir i'r trowsar yn fer, a'r gos fer yn hir. Got-- ffod i fi i hala fe nol, a gweid wrtho fa am dorri'r gos hir i'r un hyd a'r nail, a neud y trowsar yn fritchis, a dyna shwd w i'n gwishgo britchis." 1 "Os ta dyna shwd grefftwrs yw'r tldou falla ta cystal pido son am ddillad na scitcha nawr. Ond halwch at y ddou a gwetwch wrthyn nhw i ddod yma i aros am shel tra fyddwch chi yma. Ma gita ni batch mowr i'r ddou fel Ilenol-i-on. Cym- rag. A iiw'ii depig ta fel llenorion yr aiif IIt nhw i lawr i'r cenhedlaethau o Oymry sy yto heb u geni." G "W inna'n gobitho hynny, hed, ne druan o'n repiwteshion nhw!" Ar ol cwpla te, myntwn i wrth ym 'host I a'r hostes, "Esguswch fi ma isha rhvtag | mas am, dicyn bach arno i." tOs dim iiiya d'.Ttia's odd ym i fod heno," mynta'r Halderman. "W i weti trenfi gita'r Parch. T. C. Lewis i ddod yma i gann'r delyn, a Eilir Mai i ganu penhillion i I waith Ap Perllannog, a chwpla'r nosAtath lawan gita seance. Ma Misiitir .Dawkins, Birc-hgrovc, yn agent dros yr ad ran Gym rag a'i- byd ysbrvdoi. Fel medium ma fn'n caX com-ivvniceshions odd wi th kllorion Cymrag ymatawedig bob wsnoth, mor regilar a ma'l' DARIAJN yn dod i Lansamlat. Beth ych chi'n main mas heno?" I "W i isha mynd draw at Mishtir J. B. Jordan i moin ticyn o faca. W i'n reit mas. "Os dim isha i chi, blecid ma fa ishws weti hala ewartar o'r best 'Darian Mix- ture,' a. hannar dwsin o long peips i chi. A fe fydd yma i hunan jyst nawr." "Wel, dyna diwlyni Ond w i'n bownd o rytag i riporto i Dr. Jones mod i weti dod, i gal gweld on nyrfs i'n ddicon cryf i ddal seance. Beth taw'n ni'n torn lawr, a bratu'r cwrdd, a hala. ofon ar ys*- brytion y prytyddion sy weti manv." "Os dim isha i chi i fynd i weld Dr. Jones, hed, wath ma ynta wedi addo dod yma mor gynted ag y gall a adal y syrg- ari. Dyw Dr. Jones ddim yn cretu miwn sprydeciath, a ma fa'n mynd i watcho na J fydd Mishtir Dawkins yn whara sleit of hand. W i'n dishgwl y cawn ni 'amsQ,i.- da' ma heno. Ond isht, dyna gnoc ar y drws! Ma nhw'n dechra dod Ma'-n rhaid i fi adal hanas i- zioswatl-t lawan a'r seance hydy-r wsnoth nesa. TRAMP, O.B.E. Hot-Notiad.�� \V i weti cal prytyddiath odd wrth W. LI., Tredegar^ a Dewi Cwjii Cedni, Cross Hands. W i'n hir- aethu am ofod ac amsar i roi sylw i'r ddou brytydd piwr. W.L1., w i'n medd- wl rhoi tro sha Thredegar moi -n gynted ag y galla i. Ond o Lansamlat w i'n' mynd sha Hirwaun. Ma gen i gyhoedd- ad neu' ddou yn Shir Bemro hed. Dw i ddim yn' gweud enwa'r llefydd nawr, er mwyn i'r holl Shir i ddishgwl mas am y nyfotiad i. Ond na, n'n gweid nawr, ddwa. i ddim sha Cross Hands nes bo chi Dewi yn rhoi enw Cymrag ar y lie. Dyn di shefon i, fe allwn feddwl ta yn y North of Ingland ych chi'n byw! Hol-hol.Notiad.Mi ddath yr infitesiwn iina. o Dowlais gyda weiar lass orwth Talpg: "Nid bychan o beth yw bod gwr fel chi'n mynd i bob man ac yn esgeu- luso'r lie pwysicaf yn Iwrop. villi wel- wch yn dda i ddod yma ar frys, bydd raid i chwi wynebu'r canlyniadau." lkli. ddwa, i i Dowlais, syr, ond i chi ofalu bod yna ddicon o waith tan pan fydda i yna.

 

 

None

(delwedd 5690) (11 Rhagfyr 1919)

Liilii y Traiupa å-lishtir Golyeydd,- Pan wetws yr Halderman fod dou Gownsilor yn mynd i whilo pocedi'r prytyddion ar ol ewpla'r seance, fe folon- we Mrs. Jordan i roi'r gola mas; ac ar ol cal v caniatad fe drows Mishtir Dawkins, gitu cryndod yn i laish, a sobrwydd yn i wmad, at y prytyddion am y tro dwetha i fegan arnyn nhw i fod yn sifil, a phido insylto'r- isbrytion ar un oownt, "blecid fel w i weti gweid o'r blan," mynta fa, "ma nhw shwd bethach sensitif. Cofiwch chi, nid lecshiwn meetin Syr A. Mond yw liwn. Os tampith y ford facli ma dair gwaith o hed, dyna anvdd fod y sbrytion yn barod i neud comiwniceshions. Seilans, nawr. Dyrna fi off." A gita'i fod a'n cwpla whilia fe ath off rniwn trans isht a merch ifanc' miwn dawns yu mynd i ffeint eligant, nes y cadd Dr. Jones dicyn bach o ofon. Miwn bothtu fnnad, a'r rwm mor ddishtaw a'l' bedd, dyma. Mishtir Dawkins yn torri mas d, i o?pi miwn llaish gaffar haIiers- "Spwcs, are you there?" Yr Halrferman: Cymrag, Mishtii- Dawkins, lle ma fi n troi'r gola lan, spwcs ne bido. Dewi Chwefror: Dewch i'r Mishtir Spwcs whilia Sisnag, Halderman, os "diall well dag a" blecid 'run ni gyd yn dial]. Sisnag v yma, dim ond Gwilym Bedw. a'r gath. d B d Ni7- Cownsilor ftees: Dewch ych mwstwr, boys cofiwch beth wetws Mishtir Dawkins am y sbrytion. Rhovvch whara teg iddyn nhw. Ap Perllannog: Hisht! Dyna'r ford fach yn tampan. Mrs. Jordan: Nagewir. Y forwn odd yn pocan y tan yn y gecin. D. Thomas: Ma isha poco Eilir Mai, hed! Otych chi ddim yn i glwad a'n whwrnn! Gwernllannydd, rhowch bocad iddo fa, blecid ma ticyn or pocar yndoch chi. Cwernilannydd: Na, whara teg i Eilir, hed. Nid fe sy'n whwrnn nawr, ondy gatlt sy'n grwnan. Y Scwlyn E. H. Thomas: Ma'r Spwcs yna nawr, ta beth blecid ma'r ford fach weti tampan. Order now, boys. Mishtir Dawkins: Oti, ma Spwcs yma, a, ma fa'n gweid fod Gwyddeng yn liala'i gofion at Gwyrosydd. Cwyrosydd O'r hen Gwydderig annwll .Un o englynwrs gora Cymru. A fe allsa nuthur hymn hed, a'r peth byw ynddi hi. Gwedwch wrth Spwcs mod i'n holi ishwd ma fa, betai ma fa'n neud, nawr. Mishtir Dawkins; Ma'r Spwcs yn gweid na fu a ariod yn well nama fa nawr. A run peth ma fa'n nut-hur ag odd a yn neud yn Brynaman. Cwilym 'Bedw: Beth odd Gwydderig yn neud yn Brynaman, Gwyrosydd? Ar y glo odd a ? Cwyrosydd: Dim byd ond neud englynion fyrst clas. Grymlyn Gofynnwch i Spwcs os oti a'n napod Ceiriog. Y fe yw mhrytydd i, boys. Licwn i wpod beth ma fe yn neud nawr, blecid w i'n siwr. i fod a'n nuthur -i'riiw- path. Alia fe ddim bod yn segur. M ishtir Dawkins: Ceiriog yw traffic manager y Light Railway o (T J'anus. i Jupiter, a ma fa wrth i fodd. Ond, hisht, ma yma rw brytydd arall islia. rhoi comiwniceshion. Dw i ddim yn i napod a yto, blecid ma fa'n rhw bell off, ond ma fa'n dod, shag yma. W i'n cretu taw Gurnos yw a. Ta beth, un t- Cwilyml Bedw: O'r Gurnos ag ,e! "For he's a jolly good fellow. For he's a Cwernllannydd: A gofid myn dy gyfarch, C',I.I,dy ben, y cyw di barch Mishtir Dawkins: la, Gurnos yw a. Os da, un o honoch chi rwpath i'w ofyn iddo fa ? « Parch. J. H., Parry: Fe leiciwn i wybod be vdi farn o am y beirdd newydd yma ? Mishtir Dawkins: Prytyddion weti cal stroc o'r parlys i'w nhw, mynta fe. Parch. T. C. Lewis: Beth yw barn y prytyddion" sy weti croesi am rai o hotryn nhw otyn nhw'n Gristnogolr Mishtir Dawkins:N N agY11, mynta fa, paganied i'lv nhw. Dynon anianol yw nhw: oijid dyn ysbrytol, a phlentyn y lldodd, yw y prytydd reit. Os dim o ni yma yn u cydnapod nhw'n brytyddion. Ap Perffahnog: Beth yw barn Gurnos am y rheiny sy'n iwso'r hen eirc nad yw'n hanniir ni yn gwpod beth yw u hystyr 1 os yw nhw u' hun<Ml yn gwpod ?

 

 

None

(delwedd 5691) (11 Rhagfyr 1919)

Mishtir Dawkins: Ma un o'ch poetau clii'ch liunen, Morgan Teilwr, weti gweid. u bod nhw isht a'r wadd. Ma nhw'n serapin ym mhridd y geiriaduron am hen eire sy weti marw yn Ue hedfan i'r nefodd .i whilo amddrych feddylia byw. Da y gnewch i rondo ar Morgan, er taw teilwr yw a. Ma fe'n broffwyd, fel pob gwir fardd. Os da rhywun rwpath arall i ofyn i'r Spwcs ? Dr. Jones: Os wir! Ma un peth ar y meddwl i os, ticyn. Licwn i wpod yn fidur, saw l ysbryd all ddownsian ar flan corcscriw heb ddamshel ar drad i giddil? Fe fu, meddylia mowr y Canol Oesodd yn ffagach shaw gita'r broblem. A ddarllenas i ddim u bod nhw weti 'ffindo mas. Fel man of seians ma'l' matar &acirc;&cent; yn blino ticyn arno inna. Gofynnwch iddo fa.. x Mishtir Dawkins (yn dawal am funad): Ma Spwcs weti mynd, Doctor. Rych chi weti i insylto fa! Dr. Jones; Dodd d-ii-n isba iddo fa. fod mor dytchi. Ma dynon weti dod i'r Syr gar i yco a, gofyn llawar cletach cwestiyna i fi. Dewch i fi ddod at y ford fach i ofyn iddo fa. Mishtir Dawkins: W i'n siy&Atilde;&sect;r na apediff- a ddim o chi, blecid ych chi ddim yn cretu, ac am nad ych chi'n cretu, allwch chi ddim hala'ch hymwybyddiath (y con- shios selff) i gysgu, a chatw yr hisym-, wybyddiath (y sub-conshios, ma Mishtir Lewis, yn i galw hi) ar ddihun. Ma Spwcs weti mynd am heno'n reit i wala. 1 Mishtir J. B. Jordan: Brain aiiod 1: Doctor, rych chi weti bratu'r tioswath i ni! Rodd da fi lot o bethach i ofyn, a rown i weti rneddwl cal snap-shot o Spwcs, cyn i fod a'n mynd. Ond ma hi'n tw let nawr. Ma fe weti mvnd! Cownsilor Richards: Rodd' a'n shabi i fynd cyn gweid gwd iieit. Ond gan i fod a weti mynd, wath i ninna fynd. TRAMP, O.B.E. I

 

.....

 

 

None

(delwedd 5688) (25 Rhagfyr 1919)

News Cite Share

I Llith y Tramp, I) Mishtir Golyöydd, I llwffor ne giddil own i'n ffilicretu, fod diwadd y byd i fod ar y 17eg fel y gwetws Proff. Porta y bydda fa. Ond mindwch 1 chi, dw i ddim yn gweid taw am y mod I i'n ffili cretu y pidws e ddod. Chretsa'r tada annuwiol yn amsar Noah ddim o'r hen batriarch pan odd a'n. giveid wrthyn nhw fod y byd yn mynd i gal i foddi, ond fe ddath y diluw, cretu ne bido. Be siwr, wyddwR i ddim pun a ddela fe ne bido, a'r peth gora allwn ni neud odd bod ar y j seff seid a rhoi, gwpod i ddarllenwrs y f DARIAN beth odd yr lanci weti weid. i Ond nawr, gan fod yr hen fyd weti cal ] rhw gymint o ecstenshion, fe a i mlan a ngwaith fel arfar, er i fod jyst a blil'm resigneshion miwn i chi pan ddarllenas i beth odd yr lanci yn weid. Ma'n dda fi fod y Breni.i.t Mcwr weti llwrxklo fhyd- yn hyn i gatw'r lancis rhag gwpod y cwbwl. A w -i'n gobitho yr awn i gyd sgyrfenwrs a darUenwra y DARIAN, ati i fyw, a neud y'n gwaith yn well nag ariod. Bod, a byw'n iawn, yw'n braint a'n dyletewydd ni, on te fa P Wel, gan y'n bod ni i fviid yn-dan yto am rw getyn, yr wsnoth hyn fe ro dicyn o hiuiaa y cwrdd mowr gynhalwd yn y Siti Hal, Llansamlat, i roi pyblic risep- shion i fi. Ma'n depig i Corporeshiwn y ddinas, mol, gynted ag y gwelws a'm llun i yn ffenastMishtir J. B. Jordan -a dyna ffor dath e i wpod y mod i yn gest yr Halderman a Mrs. Jordan, Faroyderi -i bendarfynu'n unfrytol, y Lebor mem- I bars a chwbwl, i roi'r Ffridom of ddi Siti i fi. Ond wyddwn i damad am hynny nes i fi fynd sha'r cwrdd. Wrth frecwast un bora mynta'r Haldorman wrtho i, 4'Pid- wch elti neud un engejment am heno blecid ma Mi-s. Jordan a chi a finna yn mynd i gwrdd pwysig yn y Siti Hoi heno. Fe fydd y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

None

 

(delwedd 5689) (25 Rhagfyr 1919)

 

Lord Mer, a'r Corporeshiwn, ond y ddou eulod sy'n gwitho'r nos, y Jystished, gwnidogion, ffeiraton, a'r prytyddion yno yn llu mowr iawn." "O'r gora," myntwn inna. Holas i ddim beth odd uatur y cwrdd, wath fe gretas taw cwrdd blynyddol Oymdithas y Beibla I odd a, a fod Cnyys yn aritho. A whara l teg iddo fa ma fa'n gallu arithio'n ffam- ws ar y Beibl. A rown i'n falch ofnatw fod y dynon enws yr Halderman yn arfar mynd sha Owrdd Cymdithas y Beibla yn Llajisamlat. 'Wei dyn, LIansamlat" myntwn i wrth y mhunan. A fe liewn i'n fidnr i weld dynon blanllaw miwn pot) tre a gwlad yn neud yr un peth. Wydd- och chi beth, syr, dyna un If or sy gen i o farnu picil crefydd miwn ardal, y sylw nia Cymdithas y Beibla yn gal gita'r dyn- on sy'n blanori miwn pethach cyhoedd- us bywyd cymdithasol. W i weti bod miwn llefydd cyn hyn pan fydda cwrdd tepig o ran pwys i fywyd gora'r bobol yn cal ] gynnal, a dim un o'r rhai sy'n cym- ryd wi-tivu nhw fod yn flanoried cym- dithas yndo fe. Galwch bwllgor i drenfu ticyn o FBowar ne Catl Sho, a fe fyddan yno'n smoco a bragawthan am oria! Ond wi weti cilo odd wrth y matar. Pan ath Mrs. Jordan a'r Halderman a finna miwn i'r Siti Hoi, rodd hi yn cramd, a'r staj yn Ilawn o'r gentri a'r nobiliti, blaw v rhai enws yr Halderman. A gita'n bod ni ar y staj dyma'r milodd ar u trad ac yn dechra canu "For he's a jolly good fellow," a fe joinas inna, blecid own i'n cretu ta'r Halderman o'dd gita nhw miwn golwg; a fe sylwas fod yr Halder- man hed yn canu nerth i ben. A myn- twn i wrth y mhunan, "Ma'r Halderman yn meddwl taw i fi ma ,n|>w'n canu, ond ¡ ma fa'n nuthur mistec, blecid dyti diarth  i Pa?) stopws v canu fe gwnnws Y L? d Mcr ar i drad' i woid !)eth odd am- I can y cwrdd, a shwd anrhytadd odd yr Haldermah weti roi ar Llansamlat drw n infeito i yn gest i PaiCyderi. /Wetny fe ddechruws y mrago inna, a shwd wasan- ath own i'n nuthur i ngwlad, a na chela Carpentier ha Jimmy Welsh, ddim ahwd nsepshwl'l gita dYRon Hansamla? A te shiaratws yn biwr am spd hir. Ar 01 y i Lord Mer fe shiaratws y Corporeshiwn i'r pwynt, heb wasto geire. Ond falla taw arath fwya'r cwrdd o areithia mowr odd a rath" Canon Griffis, yn profi mod i yn olyniath Abram, "blecid," mynta fa, "Tramp gita Capital T. odd Abram." Fe gitchws y syniad iskt a gliw, a. fe clenshws y gwnidogion i gyd yr heidia ymhellach. A fe alia i weid hyn am wn- idogion Llansamlat, a bob enwad, ma nhw'n gwpod u Beibl. Ar ol y proffwydi ddath y gyfrath yn i grym, a dodd dim bloeshgni ar i thafod hitha, yn enwetic y ddou J.P. newydd, Dr. Lewis a Cown- silor Richards. Ma'n dda gita fi nawr mod i weti sgyrfennu at Lord Northcliif a Mishtir H. Botomli o bothtu nhw. Ond y prytyddion nath hewl o honi hi. Chlws neb shwd brytyddiath haruchel ariod, shwd hyd a lied, uc-hter a dyfnder! Gan fod y prytyddion yn mynd i gyhoeddi'r farddoniath yn llyfir y "Nghyfres y Lili" ar ol i hala fe i gystadlu am £ 25 yn Steddfod y Barri, weta i ddim rhacor yn awr. Ar ol yr hoU spb wto campus fe ddethpwd at waith mowr y cwrdd, sef cyflwyno Ffridom of ddi Siti of Llansam- lat i fi, a chan fod yr Halderman weti cal i omrod gan i dimlata i areithio, fe ofynws y Lord Mer iddo fa i neud y presenteshion, a fe nath hynny miwn steil, a gitag urddas. Yr oedd y dociwment miwn cascet weti i gnuthur o'r bloc tin gora yn gwaith tin y gym- docath, a hinscripshon pwrpasol ami hi, a'r Mesur Petar Lein viiia weti i daclu o dano fa, Ehemp o dwr yw Tramp y i)ariaii,-a alvw Ein gwlad, eitha bachan O'r pen hir i'r pin arian, I: Yn lieufer tei-, tan. Fel popath a rail, fe gwplws y cwrdd ar ol i fi weid cwpwl o eire gora gallswn i o dan yr amgylchiata, ac yn bermanu o whys, a lwmpyn mowr yn y ngwddwg i, ond ddim cyn i Mishtir Richard Kees gynnig y'n bod ni yn hala fot o gidym- dimlad at Crymlyn yn i gystudd, a'n dy- dymuniad am iddo fa gal gwella'n watf. Ta Ci-yi-nlyn yn iach y fe fysa ar y blan yn diddori'r cwrdd. Rodd yr Haldermati weti haia 1 mom Dafydd y Crydd a Morgan y Tilwr yno. heb yn wpod i fi, a'r ddou i gysgu yn Parcyderi y noswath honno. Ar y ffordd sha thre fe ofynas i Dafydd beth odd a'n feddwl o'r Mesur Petar Leù. Mynta fa, "Ma Morgan a finna yn gwpod y cwpwl am hwnna, a fe wetwn i hanas a wrthot ti ar ol i ni gyrradd Parcyderi. Y peth licwn i gal gwpod yw beth wyt ti'n mynd i neud a'r hen foes tin yna, a phwy les naiff y Ffridom of ddi Siti\i tIr" "Llawar ymhob rhyw fodd," myntwn in- na. "Bachan w, wyt ti ddim yn diall! W i nawr yn Ddinesydd Rhydd o ddinas Llansamlat, a fydd dim isha i li dalu am ddim o hyn i mas. Meddwl di, nawr, fe fydda i isha shewt newydd jyst nawr, a ma Morgan yn cwnnu prish desprad am shewt, a dyw a ddim yn shiwr o ffito dyn bob amsar. Dyna shwd un yw Moc., fel wyt ti'n gwpod. 0 hyn i mas fe alia fynd at y Teilwr gora yn Llansamlat, a, ordro shewt o siwparffein cloth, a gweid wrtho fa am hala'r bill i'r Corporeehiwn. A felny gita phopath arall fydda i isha! Wyt ti'n gweld nawr" Odd Lloyd George yn sgyrfennu ato i os ticyn yn ol 1 ddiolch i fi am y'n llithia, a fe wetws yn i lythyr, nad odd a weti talu am werth dima o ddim odd ar y cas e y Ffridom (-if ddi Siti of London. Dyma'r peth gora ges i ariod. Meddwl yto��ond dyma ni i yn Parcvderi." TRAMP, O.B.E. j'

 


Sumbolau:

a A / / e E / ɛ Ɛ / i I / o O / u U / w W / y Y /
ā
Ā / ǣ Ǣ / ē Ē / ɛ̄ Ɛ̄ / ī Ī / ō Ō / ū Ū / w̄ W̄ / ȳ Ȳ /
ă Ă / ĕ Ĕ / ĭ Ĭ / ŏ Ŏ / ŭ Ŭ /
ˡ ɑ ɑˑ aˑ a: / : / e eˑe: / ɛ ɛ: / ɪ iˑ i: / ɔ oˑ o: / ʊ uˑ u: / ə /
ʌ /
ẅ Ẅ / ẃ Ẃ / ẁ Ẁ / ŵ Ŵ /
ŷ Ŷ / ỳ Ỳ / /
ɥ
ˡ ɬ ŋ ʃ ʧ θ ʒ ʤ / aɪ ɔɪ əɪ uɪ ɪʊ aʊ ɛʊ əʊ /

ә ʌ ẃ ă ĕ ĭ ŏ ŭ ẅ ẁ Ẁ ŵ ŷ ỳ Ỳ
---------------------------------------
Y TUDALEN HWN /THIS PAGE / AQUESTA PGINA:
www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_125_llith-y-tramp_1919_0350k.htm
---------------------------------------
Creuwyd / Created / Creada: 02-06-2017
Adolygiadau diweddaraf /
Latest updates / Darreres actualitzacions: 22-11-2017, 03-06-2017, 02-06-2017
Delweddau / Imatges / Images:

Ffynhonnell / Font / Source: Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Newyddiaduron Cymru Arlein.
---------------------------------------
Ble'r wyf i? Yr ych chi'n ymwld ag un o dudalennau'r Wefan CYMRU-CATALONIA
On sc? Esteu visitant una pgina de la Web CYMRU-CATALONIA (= Galles-Catalunya)
Where am I? You are visiting a page from the CYMRU-CATALONIA (= Wales-Catalonia) Website
Weə-r m ai? Yu a-r vziting ə peij frm dhə CYMRU-CATALONIA (= Weilz-Katəluniə) Wbsait


Freefind:
Archwiliwch y wefan hon
SEARCH THIS WEBSITE
---
Adeiladwaith y wefan
SITE STRUCTURE
Beth sydd yn newydd?
WHATS NEW?


CYMRU-CATALONIA