2764k Y Ffraethebwr yn cynnwys Casgliad o Ffraeth-ddywediadau, Byr-Chwedleuon, &c.. Blwyddyn 1908..

http://www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_088_y_ffraethebwr_2764k.htm

0001 Yr Hafan Google: kimkat0001

..........
1863k Y Fynedfa yn Gymraeg Google: kimkat1863k

....................0009k Y Barthlen
Google: kimkat0009k

..............................0960k Cywaith Sin Prys (Testunau yn Gymraeg) - Mynegai
Google: kimkat0960k

........................................y tudalen hwn


..

0860k y llyfr ymwelwyr

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Catalunya i Galles

Cywaith Sin Prys - Testunau Cymraeg ar y We

Y Ffraethebwr
(1908)
(ddim yn gyflawn - rhannau yn unig)


(delwedd 4666)




(xclawr)

Y Ffraethebwr

Sef FFRAETH-DDYWEDIADAU, BYR-CHWEDLAU, &c.

Caerfyrddin

Cyhoeddwyd gan W. M. Evans ai Fab, Swyddfa Seren Cymru.

Pris Chwe Cheiniog



(x01)

Y FFRAETHEBWR: Yn Cynnwys Casgliad o Ffraeth-Ddywediadau, Byr-Chwedleuon, &c

Caerfyrddin: W. M. Evans ai Fab, Swyddfa Seren Cymru.

1908.


(x02)


(x03)

Y Ffraethebwr.


Y Corff ar Meddwl ar wahn.

Adroddir am Sir Isaac Newton, ei fod unwaith yn brysur yn ymdrechu solvo rhyw broblem ddyrus mor brysur yn wir nes ir alwad at ei foreufwyd fyned heibio yn ddisylw ganddo. Galwyd ef drachefn a thrachefn, ond ni syflai ef oi ystafell. Yn ofni rhag iw hir ympryd effeithio ar ei iechyd, aeth y forwyn ag ŵy iw ystafell, gydar bwriad oi ferwi iddo. Ond Newton, yn ewyllysio cael llonyddwch, a ddywedodd y berwai ef yr ŵy. Gadawodd y forwyn y saucepan ar dwfr yn yr ystafell, a chyfarwyddodd ei meistr i ferwir ŵy am dair mynyd. Yn mhen ychydig, aeth y forwyn ir ystafell drachefn, rhag ofn ei fod wedi anghofio, a dyna lle yr oedd ei meistr, mewn dwfn fyfyrdod, ar ŵy yn ei ddwrn, ar watch yn berwi yn y saucepan.


------------------------------------

 

Diffyg sylw

Yr ydym wedi gweled ceffylau gannoedd o weithiau ac etto nid ydym wedi sylwi ar ba ochr iddynt y mae fwyaf o flew. Ar yr ochr allanol, bid siwr.

------------------------------------


Dywedir ir ddau hen Bregethwr, Christmas Evans a John Herring, gyfarfod u gilydd rywdro yn yr Haf, ar ben rhyw fynydd. Wel, dyma beth rhyfedd, Nadolig yn nghanol yr Haf, ebe Herring. Rhyfeddach o lawer yw gweled Penogyn ar ben mynydd, ebe Christmas arab; ac felly yr oedd, mewn gwirionedd, yn gymaint ag fod Nadolig Awstralia yn anterth yr Haf.


(x04)

Deugain Mil o Ddoleri.

Yn un o ddinasoedd mawrion yr Unol Dalaethau, digwyddodd i hen ŵr oedranus iawn fod ar un ochr ir heol, ac yr oedd am fyned yn groes ir ochr arall ond nis gallai gan gymaint y fasnach oedd yn myned yn mlaen ar hyd yr heol. Gwelodd rhyw ŵr ieuanc benbleth yr hen ŵr, ac aeth yn mlaen ato. Wedi deall yr hyn oedd arno ei eisiau, cludodd ef yn groes, a gosododd ef yn ddiogel ar yr ochr arall or heol. Bu yr hen ŵr farw heb fod yn hir ar ol hyny, a gadawodd ddeugain mil o ddoleri ir gŵr ieuanc caredig hwn. Dywedir fod yr hen bobl wedi cael amser lled fywiog yn y ddinas hono am amser maith ar ol hyny, oblegid clywodd pobl ieuainc y lle am y tro uchod, a gwnaethant yn bwynt i edrych allan am hen bobl. Pan welai gŵr ieuanc hen ŵr ar yr heol, elai ato, a chludai ef yn groes ir ochr arall, pa un bynag a fyddai ef am fyned ai peidio. A chyn gynted ag y gosodid ef ar lawr, gwelid ef gan rhyw ŵr ieuanc arall, yr hwn ai cludai yn ol ir ochr arall, ac felly yn y blaen. Wrth gwrs, y deugain mil doler uchod oedd yr achos or mwstwr.

------------------------------------


Gofynai Dr. Arthur Jones, o Fangor, i gyfaill rywdro, Yn mha le y mae y Gymmanfa i fod nesaf, deudwch? Yn Lleyn, Mr. Jones. Da iawn; y mae hi yn ddigon dilun ers talm.

------------------------------------


Gamgymeriad. Adroddir chwedl am Syr Robert Vaughan o Nannau, yr hwn oedd yn dra hoff o chwedleua phawb ar y ffordd, ei fod un diwrnod yn chwilio am ddafad aethai ar grwydr. Cyfarfyddodd hogyn a gyfrifid braidd yn ddiffygiol yn ei gasometer, ir hwn y gofynodd, A welaist ti yr un ddafad, fy machgen i, a V ar ei chefn hi? Dyn anwyl, ebe y bachgen, na welais i yn siwr yr un ddafad yn ddigon cryf ich cario chwi, Syr.

------------------------------------

 

(x05)

Pabydd. Yn mha le yr oedd crefydd cyn Luther?

Protestant. A ddarfu i chwi oichi eich gwyneb heddyw?

Pabydd. Do,

Protestant. Yn mha le yr oedd eich gwyneb cyn i chwi ei olchi?

------------------------------------


Gwyrth Rifyddol.

Gallwch beri cryn ddifyrwch i gwmpeini trwy ddywedyd y medrwch fynegi faint fydd cyfanswm pum rhestr o rifnodau, a hyny ar unwaith ar ol i chwi weled y rhestr gyntaf. Dymar ffordd i wneyd hyny: Meddyliwch fod cyfaill yn dangos y rhestr ganlynol o rifnodau, 768258. Yn awr, ceir allan yr hyn fydd y cyfanswm (total) trwy ychwanegu
2 at bob un or rhifnodau uchod oddigerth y rhifnod sydd ar y llaw ddchau y rhifnod 8 yn yr amgylchiad hwn a gosoder 2 lawr wrthi ei hun ar y llaw aswy ir rhestr. Y cyfanswm yn yr amgylchiad presenol fydd, 2985478. I wneyd y peth yn eglur, bydd yn debyg i hyn:

763258
.......
.......
.......
.......
-------
2985478 Y Cyfanswm,
-------

Ceisiwch gan eich cyfaill i beidio defnyddio y rhifnod
0. Yn awr y mae eich cyfaill yn myned i roddi y rhestr nesaf o rifnodau. Gan ei fod wedi dechreu trwy osod chwech rhifnod yn y rhestr, ceisiwch ganddo i ddefnyddio chwech rhifnod yn mhob rhestr oi eiddo. Yn y rhestr hon, meddylier ei fod yn gosod 187834. Dynar ail restr. Yn awr eich tro chwi sydd i osod y rhestr nesaf. Gwnewch fel hyn: Tynwch (x06) (substract) bob un oi rifnodau ef allan o ddeg, a gosodwch y gweddill ar lawr i ffurfor drydedd restr; sef, 923276. Eich cyfaill sydd i osod y bedwaredd restr. Meddylier ei fod yn gosod y rhestr ganlynol, 875348. Y rhestr nesaf fydd yr eiddoch chwi. Tynwch bob un oi rifnodau ef allan o ddeg fel hyn, 235762. Yn awr bydd pum rhestr o rifnodau. Gosodwch linell yn groes a rhifwch y rhifnodau ir lan.

763258
187834
923276
875348
235762
------
2985478 = Y Cyfanswm fel y nodasoch ich cyfaill yn mlaen llaw.

Dyma ddau engraifft arall rhag ofn fod rhywbeth yn dywyll yn yr uchod.

Rhestr eich cyfaill ...... ............................................................2674.....368943
Rhestr eich cyfaill ................................... ...............................2345.....468748
Eich rhestr chwi . ....................................................................8765.....642362
Rhestr eich cyfaill. ................................................................. 4463.....541896
Eich rhestr chwi ................................. ....................................6647.....569214
Y Cyfanswm fel y nodwyd yn mlaenllaw: ...........................24894....2591163

------------------------------------


Y Ddwy Wraig.

Dywedir i ddyn, ychydig dros ganol oed, ai wallt yn dechreu britho, briodi dwy wraig, un yn ieuanc yn nghanol ei phrydferthwch, ar llall yn hen ar pren almon yn blodeuo. Yn lled fuan ar ol hyn, gwelwyd y gŵr yn myned oddiamgylch yn hollol foel. Fel hyn y bu. Yr oedd y wraig ieuanc, bob tro y celai gyfleu yn pigo allan y gwallt gwyn oddiar ei ben, er mwyn ei gadw yn ieuengaidd yr olwg, fel hi ei hunan. Yr un modd, yr henaf, bob tro y celai gyfleu, a bigai allan y gwallt du, er mwyn ei wneyd yn henaidd yr olwg, fel hi ei hunan.

------------------------------------

 

(x07)


Aeth Jonathan Hughes o Llangollen, i ffair Porthaethwy, a chlywai fod y Bardd Coch yno gyda gỳr o wartheg, a mawr oedd ei awydd am ei weled, a chan na adwaenai ef mo hono, i oddiamgylch y ffair or naill ỳr at y llall, a holai geidwad pob un o honynt, fel pe buasai yn borthmon, am bris y gwartheg, ac wrth ymadaw, dywedai,

....................................Ebrwydd y cn y Bardd Coch;

ac wedi myned drwyr ffair at y g gỳr olaf heb gael ateb, treiai hi yno, gan ddyweyd yr un peth, sef,

....................................Ebrwydd y cn y Bardd Coch,

 

pan yr atebwyd ef yn eithaf annysgwyliadwy, ond yn hynod o dderbyniol, fel hyn,

....................................Sad a gweddus, sut y gwyddoch?

Ni raid dweyd mai y Bardd Coch oedd yr atebwr.

------------------------------------


Areithydd unwaith a siaradai o blaid gwraig. Gwraig anwyl a duwiol, meddai, gan derfynu fel y canlyn: O! fy ngwrandawyr anwyl, coeliwch fi, does dim yn curo gwraig dda. Begioch pardwn, Syr, atebai un or gwrandawyr, mae gwr drwg yn gwneyd

------------------------------------


Yr ydwyt yn myned yn deneu iawn, fy machgen, meddai mam dyner wrth ei mab un diwrnod. Ydwyf fy mam, oedd yr atebiad, ac yr ydwyf yn dysgwyl y gellwch weied fy asen cyn bo hir. Yr oedd y gwalch ar fyned i briodi.

------------------------------------


Aeth gwr o Dderwen ir cynhauaf i Sir Amwythig rywdro, lle y byddai amryw fedelwyr o bentref Helygen yn arfer gweithio. Wrth weled y dyn braidd yn anfedrus gydai gryman, gofynodd y ffermwr iddo, O ble y dywedasoch eich bod yn dod? O Dderwen, Syr, ebe yntau. O Dderwen, ae? yn wir, mi welais eich trech wedi dyfod o Helygen cyn hyn.


(x08)

 

Mr. Pugh o Fostyn, a Mr. Price o Ddinbych, a newidiasant bwlpudau ryw Sabbath, a phan gyfarfyddasant foreu dydd Llun ar fynydd Helygen wrth ddychwelyd adref, agorodd Mr. Pugh dn ar Mr. Price yn uniongyrchol, yn ol ei arfer. Wel, Price, sut a fu arnoch yn Mostyn acw, a ddaeth rhywun ich gwrando? Mr. Price, yntau yn llawn o ddireidi, a atebodd, Nid oeddych wedi fy nghyhoeddi I i bregethu, Mr. Pugh; yr oedd pawb yn meddwl mai chwi oedd i fod yno, ac felly yr oedd y Capel yn haner gwag. Gwelodd Mr. Pugh yr ergyd, wrth gwrs, a phenderfynodd dalu yn ol gyda llg. Sut fu hi arnoch chwi yn Ninbych acw, Mr. Pugh? Sut y bu hi? Ni welsoch chwi erioed y fath sut. Beth oedd, gofynai Mr. Price drachefn, a oedd yno lawer o bobl? Llawer! llawer! miloedd allan! miloedd allan! eber arabyd bywiog, a theimlai Mr Price ei fod wedi ei drechu ar ei dir ei hun.

------------------------------------


Wrth drafaelio o Rhyl, cyfarfu Mr. B-- Chlwydfardd, (yr hwn fel y gwyddis sydd bell-hanger wrth ei gelfyddyd) . Ebe Mr. B-- Y mae rhywbeth ynot Clwydfardd yn tebygu i Calcraft. Ae, ebe Clwydfardd. Oes; C ydyw y lythyren gyntaf yn enw Calcraft, ac C ydyw y lythyren gyntaf yn dy enw di. Crogi yw gwaith Calcraft, a chrogi yw dy waith dithau. Digon tebyg, ebe Clwydfardd, ond bod hyn o wahaniaeth crogi bywiolion i dewi y bydd Calcraft, a chrogi marwolion i ganu byddaf finau.

------------------------------------


Yn yr oes or blaen pan nad oedd na meirch tanllyd na rheilffyrdd mewn bod, na nemawr o gyfleusderau i deithio fel sydd yn bresenol, cychwynai yr hen fardd John Thomas o Bentrefoelas, ar ei draed am Lynlleifad, a chyrhaeddai Heol Mostyn erbyn machludiad haul; cafodd lety mewn tafarn yno, ac ar ol myned ir gwely, ni chafodd fawr o lonydd i orphwys ar ol e daith luddiedig ymosodai y bugs (x09) arno, gan ei bigo yn erchyll, ai yspeilio oi waed yn ddidrugaredd; ond ni wyddai yr hen Fardd mai bugs oeddynt, tybiai mai rhyw rywogaeth o chwaen creulawn oeddynt; ac yn nghanol ei ofidiau tost, llefai allan, Mwrdwr! nes oedd y tŷ yn diaspedain. Holo, ebai gwr y tŷ, beth ywr mater? pan yr atebai y Bardd merthyredig

..........Achwyn rwyf ar chwaen yn uchel yn Mostyn
...............Dan mestyn fy hegel;
.. .........Cosi sy dan bob cesel,
, ..........Ffowla o hyd, ond ffaelio hel.

------------------------------------

Dywedir fod y diweddar John Jones, Edeyrn, yn myned trwy bentref Llanystumdwy un bore, ac iddo droi i dafarndŷ i gael gwydraid o gwrw, yr hwn nid oedd or fath oreu. Wrth ddychwelyd yn yr hwyr, trodd ir un tŷ, a galwodd am wydraid arall, pryd yr hysbyswyd ef gan y wraig fod y cwrw wedi darfod! Nid wyf yn rhyfeddu dim, ebe John, oblegyd yr oedd yn wan iawn pan oeddwn yn pasio heibio y bore.

------------------------------------

Twm or Nant oedd yn ymrafaelio un tro gyda Siamas o Wynedd, yr hwn oedd yn enedigol o Glocaenog, gerllaw Rhuthyn. Edliwiai Twm iddo ei fod yn perthyn ir hen Simon yr hangmon, o Glocaenog, ir hyn yr atebodd Siamas

...................Nid ydyw Simonr hangmon
......................Mewn moddion, ddim i mi;
...................Ond gresyn garw iddo farw
......................Cyn tagu dwddw di!

 

------------------------------------

Yr oedd dau Wyddel rywbryd yn yr un carchar un am ddwyn oriawr, ar llall am ddwyn buwch. Yr olaf a alwai ar y blaenaf un diwrnod, Pa faint yw or gloch ar dy oriawr, Pat? Ir hyn yr atebodd y blaenaf, Nid oes genyf foddion i wybod i sicrwydd heddyw, ond gallwn feddwl ei bod yn agos i amser godro!


(x10)

Dywedwyd wrth un ffraeth unwaith fod cyfaill iddo wedi myned i briodi. Da iawn genyf glywed, oedd yr ateb. Wedi sefyll mewn myfyrdod am beth amser, dywedodd drachefn, Wn i ddim paham y rhaid i mi lawenhau ychwaith yn mhriodas fy nghyfaill, ni wnaeth efe erioed ddim drwg i mi.

------------------------------------

Tro digrif.

Rhoddodd dyn ieuanc hysbysiad mewn newyddiadur fod eisieu gwraig arno. Cafodd dri-ugain a dau o atebion oll oddiwrth wŷr, yn cynnyg eu gwragedd hwynt iddo.

------------------------------------


Bachgen llawen a eisteddai unwaith ar giniaw yn nesaf at foneddwr oedd wedi helpu ei hun darn anarferol o fawr o fara; rywbryd yn ystod y giniaw, efe a ymaflodd yn y bara, pryd y gwaeddodd y boneddwr, Aroswch Syr, fy mara i yw hwnyna. O, felly yn wir, meddai y cellweiriwr, meddyliais. mai y dorth ydoedd.

------------------------------------

 

Blacking esgidiau.

Cymmysger y pedwar peth hyn nes gwneyd math o paste o honynt. 12 wns o ivory black, 1 wns or olive oil goreu, pwys o treacle, i wns o gum arabic maluriedig. Ychwaneger yn raddol, ddau gwart o vinegar at y paste uchod. Cymmysger yr oli yn dda. Yna cymmerer 1 wns o sulphuric acid, ac ychwaneger ef yn raddol, gan ei gymmysgu fel y gwnawd ar vinegar. Bydd genych yn awr y Blacking goreu at wasanaeth eich hun ach cymdogion, os mynant beth. Cadwer ef mewn llestr a chlawr arno fel na bo baw yn myned iddo.

------------------------------------

Rhedai bachgen ymaith nerth ei draed mewn dychryn, wedi taflu careg trwy ffenestr cymydog ar cymydog ar ei ol. Or diwedd daliodd y dyn ef, ac gafael yn ngholer y llanc dychrynedig, dywedai, (x11) Oni wyddost ti dy fod wedi tori fy ffenestr yn ddrylliau, was? Atebodd y bachgen ef, bron colli e anadl, Gwn Syr, ac yr oeddwn yn rhedeg ar fy ngoreu i geisio arian i dalu i chwi am dani.

------------------------------------

Mantais Penfoelni. Yr ydych y bachgen mwyaf hurt ydwyf yn adnabod, ebai ewythr penfoel, mewn tymher groes, wrth ei nai. Wel, eber bachgen, gan daflu trem ar ben moel ei ewythr, nis gellwch ddysgwyl i mi ddeall pethau mor gyflym chwi, oblegyd nid oes arnoch chwi y drafferth ou cael trwy eich gwallt.

------------------------------------

Gofynodd Ysgotiad i Wyddel paham yr oeddent yn bathu ffyrlingau yn Lloegr; ac ateb parod y Gwyddel oedd, I roddi cyfleusdra i Ysgotiaid i gyfranu at sefydliadau daionus.

------------------------------------

Ffordd ragorol i bigo cynnen.

Cludwch ysgol weddol o hir ar eich ysgwydd ar hyd heol lle bo llawer o bobl, ac edrychwch yn ol yn awr ac eilwaith i weled pwy sydd yn gwneyd ystumiau tu ol ich cefn.

------------------------------------

Yr Unfed-ar-ddeg Gorchymyn.

Gofaled pob un am ei orchwyl ei hun, a gadawed orchwylion pobl ereill yn llonydd.

------------------------------------


Nid ffordd yna. Cadben, pa bryd ydych yn cychwyn? gofynai teithiwr diamynedd ar fwrdd agerlong oedd yn aros ir niwl glirio. Mor gynted clirio y niwl, meddai y cadben. Wel, mae yn serlo nawr uwchben, atebai y dyn. Ydy, ydy, ebai y Cadben, ond nid ffordd yna yr ydym yn myned.


------------------------------------


Curo doctor. Yr oedd gwraig tafarn unwaith wedi codi yn mhen ei gwr, ac mewn cythrwfl, wedi crafu ei wyneb nes oedd ei waed yn rhedeg, gyrwyd am y Dr. i heddychu rhyngddynt. A oes dim (x12) cywilydd arnoch, madam, ebair Doctor, i drin eich gwr fel hyn y gwr yr hwn yw pen y wraig? Wel Doctor, ebair wraig, a oes dim hawl gan wraig i grafu ei phen ei hun?

------------------------------------

Yn mha le y mae dedwyddwch bob amser iw gael? Yn y Geiriadur.

------------------------------------


Paham y mae yr adar yn y Gwanwyn yn debyg ir Banciau? Am eu bod yn rhoddi allan nodau addawol (promissory notes) .

------------------------------------

Pan yr oedd Gwallter Mechain yn ddyn ieuanc, arferai fyned i dafarn y Lion, ac yr oedd yno gadair yr hon oedd wedi ei neillduo iddo. Un noson daeth Twm y Gro ir tŷ, ac eisteddodd yn y gadair, ond yr oedd yn rhaid iddo godi o honi, neu wneyd Englyn i Isaac Cydwybod, yr hwn oedd grydd o ran celfyddyd, pan y daeth Walter i mewn. Dyna Twm ar ei draed wedi gwneud y ddwy linell ganlynol:

........................Isaac ddinac sydd ddyn naturiol,
..............................Yn torir croen gwydyn.

Gorphen dio Walter, ebe Twm. Nid oes gorphen heb ddechreu, ebe Walter: ond gad ei ail-glywed. Adroddodd Twm hwynt wedyn, ac yn y fan dyma Gwallter ar ddwy linell a ganlyn:

........................ I wsia gydwybod ci dobyn,
... ...........................Dod ledr o dan lodraur dyn.

Gan fod gorphen, yr oedd yn rhaid bod dechreu, felly honodd Twm y gadair.

------------------------------------


Christmas Evans ai Gaseg Wen. Pan oedd y diweddar Christmas Evans yn gweinidogaethu yn Mn, galwyd am dano i bregethu mewn cyfarfod mawr yn Sir Gaernarfon. Daeth, a phregethodd amryw weithiau. Wedi ir cyfarfod ddarfod, a phan oedd yr hen bererin yn hwylio ei hun tua chartref, daeth un or diaconiaid ato, a dywedodd wrtho ei fod ef ar (x13) eglwys yn bur ddiolchgar iddo am ddyfod yno, ac am ei bregethau gwlithog; Ond, meddai, yr ydym yn hynod o dlawd fel nas gallwn fforddio rhoddi dim ond diolch chwi am ddyfod cewch eich talu eto yn adgyfodiad y rhai cyfiawn. Hy, hy, hy, caf, caf, caf, ebai yr hen ffraethebydd yn ddigon pesychlyd, ond y mae traul wedi myned ar yr hen gaseg wn tl am y feed, a thl am y gates, ac y mae wedi trafaelio yn galed im cario yma atoch chwi. Ni ddywedaswn ddim yn erbyn tl yn adgyfodiad y rhai cyfiawn, ond fydd yr hen gaseg wn ddim efo fi yn y farn i gael share or taliad, gan hyny dylai hi gael ei thalu yn awr, a minau aros hyd yr amser hwnw. Hollol gyfiawn, onide?

------------------------------------

Yfed Dwfr trwyr Bwrdd.

Gosoder gwydraid o ddwfr ar fwrdd, ac yna rhodder het un och cyfeillion arno. Dywedwch yn awr y medrwch yfed y gwydraid dwfr heb i chwi symud yr het.

Fel hyn. Ewch o dan y bwrdd a gosodwch eich genau o dan y man lle y maer gwydraid dwfr, a gwnewch sŵn ach hanadl fel be baech yn yfed rhywbeth. Yna deuwch allan oddi tan y bwrdd a dywedwch, Dyna, fel pe baech wedi cwblhau y gwaith. Ar hyn bydd un och cyfeillion, yn cael ei gymhell i hyny gan gywreinrwydd, yn sicr o symud yr het er mwyn gweled os yw y dwfr wedi myned. Yn awr gafaelwch yn y gwydryn ac yfwch y dwfr, a byddwch wedi cyflawni yr hyn a ddywedasoch, sef yfed y dwfr heb i chwi symud yr het.

------------------------------------


Boneddwr, mewn ciniaw gyhoeddus, a ofynodd i un a eisteddai yn ei ymyl, A fyddwch chwi mor garedig ag estyn y mwstard i mi? Syr, oedd yr ateb, yr ydych wedi camgymeryd trwy feddwl mai y gwaetiwr ydwyf. Na, meddai y llall, camgymerais trwy feddwl mai gwr boneddig oeddych.


(x14)

Fel yr oedd y Parch. J. Williams, Llecheiddior, yn marchogaeth yn Sabbath tua Chapel yn nghymydogaeth y Garn, i bregethu, gwelai fachgen o ddullweddiad lled henaidd yn myned oi flaen hyd y ffordd. Wedi ei oddweddu, efe a ofynodd iddo, I ba le yr wyt ti yn myned, machgen i? Ir Capel, oedd yr ateb. Pwy sydd yn pregethu yn y Capel heddyw? John Williams, Llecheiddior, ebai y bachgen. Sut bregethwr ydi o? Symol, meddai y bachgen. A fyddi di yn gweddo weithiau dros y pregethwyr, fy machgen i? Dim ond tros ddau. Pwy ydir ddau hyny machgen i? T--s W--s, Rh--n, a John Williams, Llecheiddior, meddai y bachgen. I ba beth y byddi di yn gweddo dros y rheiny, mwy n rhywrai ereill, machgen i? Fyddai i yn gweddo am gymhorth i T--s W--s, gael rhywbeth i ddeyd, ac am gymhorth i John Williams, beidio deyd gormod.

------------------------------------

Wy mewn potel.

Gosoder ŵy ffres mewn chwart o vinegar cryf am bedair awr ar hugain, ac aiff y plisgyn mor feddal fel y gallwch wthor ŵy mewn i botel. Yna llanwer y botel o ddwfr croeyw, a newidier ef ddwy neu dair gwaith y dydd, a bydd ir ŵy fyned yn galed drachefn. Ond defnyddio potel o wydr goleu, a genau tua modfedd o dryfesur {diameter) . Gallwch bery cryn syndod ich cyfeillion trwy ddangos y cyfryw botel iddynt, ar ŵy ynddi.

------------------------------------


Gair Mwys. Yr oedd y gynulleidfa yn S-- wedi deall na fyddai y casglydd yn rhoddi dim yn y casgliad ei hunan, ac awgrymodd rhywun hyny wrtho. O, meddai yntau, nid yw yr hyn yr wyf fi yn ei roi yn ddim i neb.

------------------------------------

Cyfarfu T. Clwydfardd yn ngorsaf y rheilffordd. Ebai T., Pwy a gaf fi i gario fy mhortmanteau i fyny (x15) ir dref? Mi cariaf fi ef, ebai Clwydfardd. Na, meddai T., nid wyf am wneyd porter o honoch Clwydfardd. Gwell genyf o lawer, atebai y bardd, i ti wneyd porter o honof n br, oherwydd pe byddem yn fr, llyncit fi yn y fan. Yr oedd T. yn dra hoff oi wydraid cwrw.

------------------------------------


Dywedodd un o gyfeillion Mr. Evans, Llwynffortun, wrtho rywdro, Mr. Evans, yr ydych gwedi cludo eich hunan yn go lew. Y mae yn oer, my dear Sir, ebe yntau; ac heb law hyny, y mae dillad y plant bob yr un am danaf fi ar wraig. Ni bu ddo blant.

------------------------------------


Tair graig rhyfedd. Gwr da, hynod am ei arabedd, a briododd dair gwraig y cyntaf am ei chyfoeth, yr ail am ei phrydferthwch personol, ar drydedd a briododd yn ei hen ddyddiau er mwyn ei chael i ofalu am dano ai gysuro, ond troes allan yn un hynod o ddrwg, ac yn achos o ofid mawr iddo. Wel, meddai un diwrnod wrth gyfaill, yr wyf yn fy amser wedi priodi tair o wragedd y byd, y cnawd, ar diafol.

------------------------------------


Ffolineb yn cael ei geryddu. Yr oedd y diweddar Barch. Dr.-- un tro yn rhodio yn ymyl y mr, pan y daeth dau ddyn ieuanc dibris ato a gofyn- asant iddo a allai eu hysbysu pa liw oedd gwallt y cythraul? Ar ol edrych ar y ddau ysgogyn yn graffus am foment, dywedodd, Yn sicr dyma beth rhyfedd, dau ddyn wedi bod yn gwasanaethu meistr holl ddyddiau eu bywyd, ac heb wybod lliw ei wallt.

------------------------------------


Nwy.

I wneuthur nwy (coal gas) ar raddfa fechan, cymmerer pibell, a gosoder ychydig fn ddarnau o l yn y man lle yr arferir gosod y tybaco. Ar ben y mn ddarnau hyn o i, gosoder darn o glai llaith nes cauad (x16) ir lan enau y bibell yn holiol. Wedi ir clai sychu, gosoder pen y bibell yn y tn, i losgi, gan adael y coes i sefyll allan yn glr or tn. Yn fuan gwelir mwg yn dyfod allan trwy goes y bibell. Dynar nwy yr un peth ar nwy sydd yn goleuo ein trefydd ar hyd y nos. Gosoder y mŵg yma ar dn a bydd iddo losgi yn glir am beth amser.

------------------------------------

Rheswm Cadarn.

 

Rhys. Paham yr ydych yn gwisgo yr hen het salw yna?
Owain. Am fod fy ngwraig yn dweyd na ddaw gyda mi nes y ceisiaf het newydd.

------------------------------------


Ymerawdwr, pan ei cyfarchwyd ef un diwrnod gan gardotyn,