1296k Geiriadur Basgeg-Cymraeg : Diccionari basc-gal|ls : Basque-Welsh Dictionary : Bask-Welsh dkshnri

http://www.theuniversityofjoandeserrallonga.com/kimro/amryw/1_vortaroy/geiriadur_basgeg_cymraeg_AZERIA_e_1296k.htm

Yr Hafan

..........1863k Y Fynedfa yn Gymraeg

....................0009k Y Gwegynllun

............................. 1798k Geiriaduron - tudalen dewis seiliaith y geiriadur

.......................................1794k Cynhwyslen i'r Geiriaduron yn Gymraeg ar y wefan hon

....................................................0048k Mynegai i'r Geiriadur Basgeg

 

.....................................................................y tudalen hwn


..

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Galles i Catalunya

Adran 5: Geiriaduron


NODIADAU AR GYFER GEIRIADUR BASGEG-CYMRAEG

LLYTHYREN E




Adolygiad diweddaraf 05 04 2002

 

0448k
Enwau lleoedd Gwlad y Basg (rhestr o ffurfiau llygredig Ffrangeg a Chastileg a'r ffurfiau brodorol)
Topnims del Pas Basc (llista de les formes dels topnims en llenga estrangera - francs i castell - i les formes autctones)

 


Cafodd ffeiliaur geiriadur hwn, a wnaed gennyf rhwng 1985 a 1995, eu difwno rwsut.

Yr wyf wedi rhoi yr hyn a oedd yn bosibl ei achub ar y tudalennau hyn, gan obeithio cael amser iw diwygio rwbrd




-e- XXXXX

-e- i ni (gwrthrch anuniongyrchol)

e

ea geirn gofynnol

E,e pumed llythyren yr wddor

-e|k dynoda gweithreddd unigol ar l cytsain; (enwau cyffredin, enwau personol, enwau lleoedd)
haran = cwm, haran|ek = cwm
gizon = dn, gizon|ek = dn
Miren, Miren|ek
Gasteiz, Gasteiz|ek

gweler -k

Ea cynghorfan

Ealegi XXXXX

-ean

 

Eaurta cynghorfan

eba|kuntza egin rhoi triniaeth feddygol

eba|kuntza (e) triniaeth feddygol, operasiwn

ebagi ebaketa br

ebaki torri ( chyllell / shiswrn) wedi ei dorri, wedi ei thorri

ebaki|garri toriadw

ebakidura toriad

ebakiera dull torri

ebakin

ebakitze ynganiad

ebakua|ta

ebakua|zio

ebalua|tu gwerthuso

ebangel|ari efengyldd

ebangeliza|tu efengyleiddio

ebangeliza|tzaile efengyleiddiwr

ebangeliza|zio efengyleiddiad

Ebarista enw g#r

ebaskeria

ebasle lleidr

ebatsi XXXXX

ebatz|i datrs penderfynu

ebaz|pide ateb = canlyniad datrs problem

ebi

 

eboluzio esblygiad

Ebro Hibai|a Afon Ebro

ed|ari hotz (e) diod oer

ed|ari diod

ed|ari-bizi gwirod

ed|ontzi edos|kai dymi babi

eda|le yfwr

eda|te|ko (ans) yfadw

eda|tun yfwr mawr

edal|ontzi gwdrn

edan yfed

edan|ezin anyfedadw

edan|garri yfadw

edari|denda

edas|le

eden gwenwn

eder zai|o hoffi, lico

eder zaio
mae hi yn ei hoffi / lico

ez zait eder etxe|a
nid wf fi yn hoffi'r tŷ

ez zait eder
nid wf fi yn ei hoffi

eder (ans) hardd, prydferth, golygus

eder|gailu addurniad

eder|ki yn deg, yn dda iawn (adv) [[eder/hardd + -ki/ ]]

eder|lan celfwaith

eder|tasun (e) harddwch

eder|ti celfyddd

eder|to da iawn

eder|tu harddu

ederr|etsi plesio

ederraz|ta|tu XXXXX harddu

edesti hanes

edifika|tu adeiladu, wedi ei adeiladu

ediktu

ediren

edita|tu golygu

editore golygdd

editorial erthgl oglygyddol

edizio (newyddiadur, cylchgrawn) rhifn cyhoeddiad

edo- bynnag

edo neu

edo yn l pob golwg, mae'n debg (fe'i rhoir o flaen y ferf)

edo|no|la|ko mewn unrhw ffordd

edo|no|ra i ba le bynnag, ta ble

edo|no|ra|ko ar gyfer pa le bynnag

edo|noiz prd bynnag, ta prd

edo|nola sut bynnag

edo|non (adf) ym mha le bynnag, ta ble

edo|nor pw bynnag, ta pw

edo|zein prun bynnag, ta pun

edo|zein unrhw

edo|zelan edo|zenbat faint bynnag, ta faint

edo|zer pa beth bynnag

edo|zer|ta|ra ym mha modd bynnag

edo|zer|ta|ra|ko para todoHiztegia

edos|kailu potel fabi

edoski sugno

eduki eduki, eduki|tzen) bod i, meddu ar cynnws

eduki|tzaile perchennog

edukiera cynnws

edukin|ontzi cynhwsdd

edur (Biskaia) = elur

edurr|a egin (Bizkaia) = elurr|a egin

EEE = Europar Ekonomi Elkarte|a

efe (e) enw'r llythyren f

efektu XXXXX

egar|ti sychedig

egarri izan bod syched ar

egarri syched

egarri sychedig

egarri|a ken|du zai|o torri syched

Egeo Itsaso|a Mr Aegea

egi- XXXXX

egi XXXXX (enwau lleoedd G, B) (= hegi) pen, copa; llethr (enwau lleoedd G, B) olddodiad = pen, copa; llethr

-egi gormod

egi|kera XXXXX

egi|le gweithreddd

Egi|luz XXXXX

egi|tan XXXXX

egi|te gweithrediad

egi|te|ke heb ei gwneud

egi|te|ko XXXXX

egi|tez XXXXX

egi|tura ystrwthur

egi|tura|tu XXXXX

egi|zale cywir, diffuant

egi|zki|zu XXXXX

egia gwir, gwirionedd egia da mae'n wir

egia|z mewn gwirionedd, yn wir

egia|z|ta|pen XXXXX

egia|zki XXXXX

egia|zko gwir, gwirioneddol

egian|tze|ko XXXXX

Egiarreta

 

egia|ti (e) un didwll/diffuant/cywir

egiaztatu gwirio
egiaz|ta|tu (egiaz mewn gwirionedd) + (ta) + (tu olddodiad berfol)

Egillor Egillor (Atetz) Egillor (Ollo)

egin (du) gwneud peri

Egin enw papur dyddiol

egin|ahal XXXXX

egin|behar rhwmedigaeth

egin|bide XXXXX

egin|da|ko wedi ei wneud artiffisial

egin|garri XXXXX

egin|kizun tasg

egin|tza gweithrediad cynhyrchiad

Egipto yr Aifft

egir|tsu XXXXX

egitada XXXXX

egitamu cynllun

egitarau rhaglen

egiteke egon bod heb ei gwneud

egiz|ta|tu XXXXX

ego|era cyflwr, sefyllfa

ego|ki cyfleus, gweddus, boddhol, cywir egoki|a y person addas

ego|kitze XXXXX

ego|taldi XXXXX

egoitza annedd

egoki|en y gorau, y mwaf addas

egoki|era XXXXX

egoki|erazle tywysdd snema

egoki|ro yn addas, yn iawn

egoki|tasun XXXXX

egoki|tu addasu addasu ei hun

egoki|tzaile XXXXX

egokierazi XXXXX

egon bod

egon|aldi egon|arri amynedd

egon|ezin XXXXX

egon|gela lolfa

egon|kor XXXXX

egon|leku XXXXX

egon|tsari XXXXX

egos|bera XXXXX

egos|i coginio, wedi ei goginio

egos|kaitz XXXXX

egos|keta XXXXX

egotez XXXXX

egotz|i taflu gyrru allan

Egozkue

egu- ffurf gyfunol ar egun
= diwrnod egu|argi, egu|berri, egu|erdi, egu|tegi

egu-
1 mewn geiriau cyfansawdd, < egun = ddd, diwrnod
egutegi (egu|tegi) calendr
eguzki (egu|zki) haul

egun
enw ddd, diwrnod
■ egun batean adferf un diwrnod
egun bat|ean esan ni|on... - un diwrnod fe ddywedodd wrthf fi...
■ egun on brawddeg ddd da!

egu|azten Egu|berri Nadolig

Egu|berri egun Ddd Nadolig (25 Rhagfr)

Egu|berri hau|etan y Nadolig hwn

egu|erdi|an am hanner ddd

egu|erdi|ko (ans) hanner ddd

egu|tegi

1 calendr
TARDDIAD: (egu- < egun = ddd) + (-tegi olddodiad = t)

egu|tegi calendr

egu|tegi calendr

egu|zki

1 haul
egu|zki|a egon (eguzkia egon) = bod yn heulog (yr haul + bod)
egu|zki|a dago (eguzkia dago) = mae hin heulog
egu|zki|a har|tu (eguzkia hartu) = torheulo, bolaheulo (yr haul + cymrd)
TARDDIAD: (egu- < egun = ddd) + (-zki)


Egu|zki|aga
1 enw lle, cyfenw
TARDDIAD: lle heulog (egu|zki = haul) + (-aga = olddodiad i ddynodi lle)

egu|zki|begi
1 lle heulog
TARDDIAD: llygad yr haul (egu|zki = haul) + (begi = llygad)

egu|zki|lore
1 blodn haul
TARDDIAD: (egu|zki = haul) + (lore = blodn)

egu|zki|orratz
1 deial haul
TARDDIAD: (egu|zki = haul) + (orratz = nodwdd)

egu|zki|tan
1 yn yr haul
TARDDIAD: (egu|zki = haul) + (-tan olddodiad a ddefnyddir ar l enwau amhenodol = mewn)

egu|zki|tsu
1 heulog
TARDDIAD: (egu|zki = haul) + (-tsu = olddodiad i ffurfio ansoddeiriau)

Eguarats egu|argi golau ddd

eguen egu|erdi hanner ddd

Egues cynghorfan ardal dafodieithol, is-dafodiaith o Naffareg Uchaf

Egulbati egun diwrnod

egun bat|ean un diwrnod

egun bete diwrnod llawn

egun guzti|etan (adf) bob ddd

egun on!
ddd da i chi!

egun heddiw

egun da Saindu David
Ddd Gwl Dewi w hi heddiw

Euskar>aren ego|era egun / La situacin del euskara hoy en dia
Egin 14 12 95

egun|a argi|tu gwawrio

egun|abar gwawr

egun|aldi XXXXX

egun|aren buru|an ar ddiwedd y ddd

egun|daino hd heddiw (negyddol) bth

egun|do (negyddol) bth

egun|do|ko XXXXX

egun|eko dyddiol

egun|er|eko beunyddiol, dyddiol

egun|era|tu XXXXX

egun|ero bod ddd

egun|ero|ko XXXXX

egun|ez yng ngolau ddd, yn y ddd

egun|go XXXXX

egun|kari papur newdd dyddiol

egun|otan y dyddiau hn

egun|senti gwawr, toriad ddd

egundu

1 gwawrio, goleuo, dyddio
TARDDIAD: egun|du (egun = ddd) + (-du = olddodiad i ffurfio berfau a ddefnyddir ar l n, amrwiad ar tu)


egur
1 cynnud, coed tn
haritz eroriari orok egur (haritz eror|i|ari oro|k egur)
(dywediad) i dderwen wedi cwmpo, pawb coed tn,
hynn w, bdd pawb yn llm ei farn tuag un sdd wedi cwmpo i anras

TARDDIAD: (haritz = derwen)
+ (eror|i|ari : ari = ir, eror|i = wedi cwmpo)
+ (ori|k = pawb; oro = pawb, dynoda -k ei fod yn gyflawnwr gweithred)
+ (egur = coed tn)

egur zaharr|a, su txarr|a
1 (dywediad) hen goed, tn drwg
TARDDIAD: yr hen goed, y tn drwg (egur = cynnud, coed tn) + (zaharr|a = yr + hen) + (su = tn) + (txarr|a = y + drwg)


egur cynnud, coed tn

egur|aldi edarr|a egin (tywdd) bod yn hyfrd

egur|aldi ekarri (tywdd) bod tywdd drwg yn dod

egur|aldi on|a egin (tywdd) bod yn dda

egur|aldi txarr|a egin (tywdd) bod yn ddrwg

egur|aldi tywdd

egur|gile dn coed tn

eguras|tu eguras, eguras|ten) mnd am dro

egurats awyrglch

egurr|ikatz golosg

egurrikatz

1 golosg
TARDDIAD: egurr|ikatz glo pren (egurr- < egur = pren, coed) + (-ikatz = glo)

eguzki haul

eguzki|a egon bod yn heulog

eguzki|a har|tu torheulo, bolaheulo

eguzki|begi XXXXX

eguzki|lore blodn haul

eguzki|ta|ra ate|ra rhoi yn yr heol

eguzki|tako eguzki|tan ipini rhoi yn yr haul

eguzki|tsu heulog

ehiz|alde XXXXX

ehiz|tari heliwr

ehiza helwriaeth

ehiza|ta wedi ei hela

ehiza|ta|ri heliwr

ehiza|tu hela XXXXX

ehizi abioi awyren hela

ehizi XXXXX

ehizi|gazkin awyren hela

eho malu

eho|gailu melin law

eho|tarri XXXXX

ehortz|i claddu

ehortz|i|ta wedi ei gladdu / ei chladdu

ehorz|keta claddedigaeth

ehorz|le torrwr beddau

ehorz|t|etxe XXXXX

ehule XXXXX

ehun brethn

ehun cant (100)

ehun|da hogei cant ac ugain

ehun|da cant a||| (= ehun eta)

ehun|da|ka fesul cannoedd

ehun|degi XXXXX

ehun|denda siop frethn

ehun|du XXXXX

ehun|eko y cant (%)

ehun|en bat XXXXX

ehun|en XXXXX

ehun|gailu XXXXX

ehun|gintza XXXXX

ehun|koiztu XXXXX

ehun|zango cantroed

ei -ei enwau cyffredin penodol-lluosog difywion a bywion

3 -ei ar l cytsain ac ar l llafariad
a + -ei = -ei
e + -ei = -e|ei

haran = cwm, haran|ei = i'r cymoedd
mendi = myndd, mendi|ei = i'r mynyddoedd
gartzela = carchar, gartzel|ei = i'r carcharau
mutil = llanc, mutil|ei = i'r llanciau
abertzale = gwladgarwr, abertzale|ei = i'r gwladgarwr

Eibar (Gipuzkoa) (e) cynghorfan

eihar sch, gwwedig, crin

eihar|tu XXXXX

eihera melin

Eihera|larre cynghorfan

eihera|zain XXXXX

eihera|zain melindd nepa cinerea = (trychfiln d#r)

eite XXXXX

Eiz|mendi XXXXX

ejekzio XXXXX

-ek (olddodiad - gweithredus 2) (ar l cytsain ac ar l llafariad)fe'i ddefnyddir i ddynodi goddrch gweithredol berf anghyflawn enw cyffredin / penodol / lluosog / anfw
etxe = t, etxe|a = y t, etxe|ek = y tai (E + E = E.E)
haran = cwm, haran|a = y cwm, haran|ek = y cymoedd
taberna = tafarn, taberna = y dafarn, tabern|ek = y tafarnau (A + E = E)
gartzela = carchar, garztela = y carchar, gartzel|ek = y carcharau (A + E = E)


enw cyffredin / penodol / lluosog / bw, anfw
neska = merch, neska = y ferch, nesk|ek = y merched (neska-ek) (A + E = E) y merched
gizon|ek aber|tzale = gwladgarwr, aber|tzale|a = y gwladgarwr, abertzale|ek = y gwladgarwr


Ekai (N)tafodiaith Nafarroa (yn l map Bonaparte) Ekai (Arakil) Ekai (Longida) ekain

ekain (e) Mehefin 1990 ekain|ak 22, ostiral|a = ddd Gwener, 24 Mehefin 1990ekain|aren bederatzi|a
= 9 Mehefin, y nawfed o Fehefinekain|aren bederatzi|an = ar y nawfed o Fehefin

ekaitz (e) storm

ekaitz|a ekarri bod storm yn dod

ekaiz|tsu XXXXX

ekan|du arferiad

ekan|du dod i arfer

ekar|keta XXXXX

ekar|le XXXXX

ekar|pen cyfraniad

ekarr|alde XXXXX

ekarr|i dod (pheth) (wrth ragweld newid yn y tywdd)

ekarrera XXXXX

ekhi eki (Zuberoa) (= ekhi) haul (iaith lenyddol) ffurf a ddefnyddir mewngeiriau wedi eu seilio ar eguzki = sol

eki-

1 (mewn geiriau cyfansawdd) haul (ffurf annibynnol = eguzki)
eki|alde (ekialde) = dwrain
TARDDIAD: Cf ekhi = haul, yn nhafodiaith Zuberoa

Eki|alde Hurbil|a y Dwrain Agos

Eki|alde Urran|a y Dwrain Pell

eki|alde dwrain

eki|alde

1 dwrain
eki|alde|an (ekialdean) = yn y dwrain
TARDDIAD: ochr yr haul (eki- = haul) + (alde = ochr, ardal)

eki|alde|an yn y dwrain

eki|alde|ko XXXXX

eki|alde|tik o'r dwrain

Eki|europa Dwrain Ewrop

eki|lore XXXXX

eki|ta|ko prasol

ekilibra|tu XXXXX

ekimen XXXXX

-ekin muga egin ffinio

-ekin gda
ar l enwau cyffredin (amhenodol, difywion/bywion);
ar l enwau lleoedd
enwau cyffredin penodol/unigol difywion a bywion

-a|rekin ar l llafariad ac ar l cytsain OND:
-a + -a|rekin = -a|rekin
haran = cwm haran|a|rekin = gyda'r cwm
gizon = dn gizon|a|rekin = gyda'r dn
mendi = myndd mendi|a|rekin = gyda'r myndd
seme = mab seme|a|rekin = gyda'r mab
botila = potel botil|a|rekin = gyda'r botel
antzara = gwdd, antzar|a|rekin = gyda'r wdd


enwau cyffredin penodol/lluosog difywion a bywion
-ekin ar l cytsain ac ar l llafariad a + -ekin = -ekine + -ekin = -e|ekin
mendi = myndd, mendi|ekin = 'r mynyddoedd
haran = cwm, haran|ekin = 'r cymoedd
erreka = nant, errek|ekin = 'r nentdd
gizon = dn, gizon|ekin = gyda'r dynion
seme = mab, seme|ekin = gyda'r meibion
osaba = ewthr, osab|ekin = gyda'r ewythredd

ekin mynnu

-ekin (olddodiad) (amhenodol) (enwau cyffredin)
txakur = ci, txakurr|ekin = gyda chi

-ekin (olddodiad) (enwau lleoedd)
Gasteiz, Gasteiz|ekin = Gasteiz d'eguzki = sol)

-ekin (olddodiad) (enwau personau)
Jon = Sin, Jon|ekin = gyda Sin

ekin|alde XXXXX

ekin|tza gweithrediad

ekin|tza|ri XXXXX

ekin|tzaile (e) gweithredwr

ekipa|tegi XXXXX

ekipa|tegi (e) (trn) rac lygej

ekipa|tu XXXXX

ekipaia lygej (N)

harezazu nire equipaia
cymerwch fy lygej prengui el meu equipatge

ekipatu XXXXX

ekipo team

ekit|aldi (e) stem o waith gweithred

Ekiza eklektiko|tasun XXXXX

eklipsa|tu XXXXX

eklipse diffg (ar yr haul / y lleuad)

-eko -eko -eko ekoiz|le (ans) ffrwthlon (e) cynhyrchdd

ekoiz|pen cynnrch cynhyrchiad

ekoiz|tu cynhurchu

ekologia ecoleg

ekologiko ecolegol

ekologista ecolegwr

ekonokia conomi

ekonomia|ko conomi

ekonomiko|ki XXXXX

ekonomila|ri XXXXX

ekonomiza|tu XXXXX

Ekora cynghorfan

ela- -ela elaber|gile nofeldd

ela|berri nofel

elaber|gintza XXXXX

elabora|tu XXXXX

Elantxobe cynghorfan

elastiko lastig

elbarri parlysedig, un 'r parls arni

elbarri|dun un anabl, un ffaeledig, parlysedig

elbarri|tasun XXXXX

elbarri|tu parlysu

Elbete eldarnia|garri XXXXX

eldarnia|tu XXXXX

eldarnio XXXXX

Elduain cynghorfan

ele enw'r llythyren L, l

ele hanes, stori gair

ele|bakar uniaith

ele|bakar|tasun unieithrwdd

ele|bi|tasun dwieithrwdd

ele|bi|tza elefante liffant

ele|bidun XXXXX

Elegi XXXXX

eleiza XXXXX

eleketa XXXXX

elektr|argi XXXXX

elektra daratula dril trydan

elektra korronte XXXXX

elektra trydan

elektra|bide XXXXX

elektra|tresna dyfais drydanol

elektra|tresna-denda (e) siop ddyfeisiau trydanol

elektra
|tu XXXXX

elektraindar pw^er / ynni trydanol

elektrazta|tu XXXXX

elektri|kari trydanwr

elektrika XXXXX

elektrikara XXXXX

elektriza|tu XXXXX

elektrizitate trydan

elektrodo electrod

elektroi XXXXX

elementu elfen

elerti XXXXX

eletari XXXXX

elezuri XXXXX

Elgea Elgete cynghorfan

Elgoibar cynghorfan

elgorri brech goch

Elgorri|aga cynghorfan cyfenw

Elia elika|dura bwd, maeth

elika|garri XXXXX

elika|tu bwdo

elimina|garri XXXXX

elimina|tu XXXXX

eliminazio XXXXX

eliz|barru|ti XXXXX

eliz|dei marriage bans

eliz|gizon clerigwr

eliz|kide plwfoln

eliz|kizun gwasanaeth eglwsig

eliz|mutil XXXXX

Eliz|ondo enw lle, cyfenw pentref yn Nafarroa

eliz|pe porth eglws

eliz|tar plwfoln, addolwr yn yr eglws

eliza egwls

eliza|ko|ak yr eneiniad olaf, (occ: olew ac angen)

Elizaberri

elizkoi XXXXX

Elkano [[J S ELkano, y Basgiad cyntaf i hwlio o gwmpas y bd]]

Elkano|ren Seme|ak XXXXX

elkano|tar XXXXX

elkar har|tu XXXXX

elkar jo

elkar cildd

elkar- cd-

elkar|Bide XXXXX

elkar|go cymdeithas

elkar|koi XXXXX

elkar|lan XXXXX

elkar|t|ezin elkar|t|ezin|tasun XXXXX

elkar|tasun cynghrair

elkar|te cymdeithas

elkar|truke XXXXX

elkar|tu unedig

elkar|tu uno, dod at ei gildd

elkar|tu|ta unedig

elkar|zut sth

elkargana|tu XXXXX

elkarr|eki|ko cilyddol

elkarr|ekin gyda'i gildd

elkarr|en segia|n XXXXX

elkarr|en|gana|ko cilyddol

elkarr|i i'w gildd

elkarr|iz|keta sgwrs

elkarri|kuste XXXXX

Elkarte elkar|trua|tu XXXXX

elkor XXXXX

Elo cynghorfan

elorri draenen

Elorrio cynghorfan

Elortza XXXXX

Elortzibar cynghorfan

Elosegi XXXXX

Elosu Eltso eltxo mosgito

eltxo|sare XXXXX

Eltzaburu eltze|ko stiw

eltze sosban

eltze|zain XXXXX

Eltziego cynghorfan

elur eira

elur|bizi XXXXX

elur|busti XXXXX

elur|maluta plufn eira

elur|te cwmp eira

elur|tegi lle eira yn y mynyddoedd

elur|tza (e) eira mawr ar lawr

elur|zulo XXXXX

elurr|a egin bwrw eira

elurr|a ekarri mnd i fwrw glaw

elurr|eta|ra joan mnd i'r eira

elurr|etan egon bod yn yr eira

elurr|ezko pelota pelen eira

elurr|olde eirlithriad

elurr|orein carw Llychln

Elxabeiti ema- emagaldu putain, hwren

em|ari cyfraniad

ema|kume gwraig, benw, dynes

ema|tasun XXXXX

ema|ten ema|tu XXXXX

emagin bdwraig

emai|zki|da|zu XXXXX

emaile XXXXX

emaitza marc (ysgol)<)(50)

emakoi XXXXX

emakume|zko|ak (arwdd) tŷbach y merched

eman rhoi golwg ar

eman|aldi XXXXX

eman|ez rhoi = y weithred

eman|gaile XXXXX

eman|kizun darllediad

eman|kor XXXXX

eman|kor|tasun cynhyrchiant

emantzipa|tu XXXXX

emantzipazio XXXXX

emaro XXXXX

emasabel XXXXX

emazte gwraig = cymar i #r

emazte|gai wejen, cariad, darpar-wraig

emazte|ki XXXXX

eme enw'r llythyren M,m

eme un o rw benw

-eme eme|ki XXXXX

emenda|tu XXXXX

emendio XXXXX

Emerando emigra|tu XXXXX

emigrazio XXXXX

emisio darllediad

emisore XXXXX

emiti|tu XXXXX

emoi emolumen|tu XXXXX

emon emultsio XXXXX

emultsiona|tu XXXXX

-EN alde egin amddiffn

-EN antza du bod golwg (peth) ar

-EN arte|an (olddodiad) rhwng

-EN aurre|an (olddodiad) o flaen

jende asko|ren aurre|an
o flaen llawer o bobl

-en bezala yn y modd (y gwnaiff), fel (gwnaiff), trw gyfrwng

-EN bitarte|z trw gyfrwng

-EN erdi|an ar ganoluda|rEN erdi|an = ar ganol yr haf

-EN inguru|an o gwmpas

eliz|a|rEN inguru|an
o gwmpas yr eglws

-EN kontra yn erbn

-en le|z fel, trw gyfrwng

-en lege|z fel, trw gyfrwng

-EN ondoren ar l

-EN yn perthn i
ar l enwau personau unigol;
ar l enwau cyffredin (amhenodol, difywion a bywion)

[-rEN ar l llafariad, -EN ar l cytsain]

unigol; ar l enwau personau [-rEN ar l llafariad, -EN ar l cytsain]

zen|bat|en (rhagenw 4 - meddiannol)

egunkari|etako albiste nagusi|en labur|pena Egin 30 06 94
crynodeb o brif newddion y papurau

 

++-EN%%% ar l enwau personau unigol; ar l enwau cyffredin (amhenodol
difywion a bywion) yn perthn i[-rEN ar l llafariad, -EN ar l cytsain] unigol; ar l enwau personau

[-rEN ar l llafariad, -EN ar l cytsain]

zen|bat|en (rhagenw 4 - meddiannol)



egunkari|etako albiste nagusi|en labur|pena
Egin 30 06 94
crynodeb o brif newddion y papurau

-en (olddodiad) (enwau lleoedd)
Gasteiz = enw tre Gasteiz|en = yn Gasteiz
Frankfurt|en = yn Frankfurt
Paris|en = ym Mharis

-en|a (-en|a ar l cytsain a llafariad)- ffurfia ragenw yn y radd eithaf)

-en|a (-en|a ar l cytsain, -ren|a ar l llafariad) tŷ(yn perthn i)

-EN|A (olddodiad genidol)
-rEN|A ar l llafariad, -EN|A ar l cytsain
ar l enwau cyffredin (amhenodol, difywion/bywion) tŷyn perthn i


en|ean pan

-en|eta|ri|ko ba|tzu rhai o'r... -af

en|etan bob tro y..., pan...

en|etik oddi ar, ers

en|ez gero gan (= oherwdd)

en|ez ?

-EN|ga|ti|ko (olddodiad) yn erbn

-en|gan penodol/unigol bywion
-a|REN|gan ar l llafariad ac ar l cytsain
OND: -a + -a|REN|gan = -a|REN|gan

gizon = dn, gizon|a|REN|gan = yn y dn

seme = mabseme|a|REN|gan = yn y mab

antzara = gwdd, antzar|a|REN|gan = yn y gwdd

-en|gan (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan = mewn dn

-en|gan (olddodiad) (enwau personau)
Miren, Miren|en|gan

gweler -ren|ganengana

-EN|GAN -EN|GAN ar l enwau cyffredin (penodol) mewn ar l enwau personau

-en|gan|a (olddodiad cyrchfan) i a) penodol-lluosog b) bywion

c) -en|gan|a ar l cytsain ac ar l llafariad
a + a = e
gizon = dn, gizon|ak = dynion gizon|en|gan|a = i'r dynion
seme = mab, seme|ak = meibion seme|en|gan|a = i'r meibion
antzara = gwdd, antzar|ak = gwddau antzar|en|gan|a = i'r gwddau

-EN|GAN|A (olddodiad cyrchfannol)
-rEN|GAN|A ar l llafariad,
-EN|GAN|A ar l cytsain

ar l enwau cyffredin (penodol) i

ar l enwau pobl
enwau cyffredin penodol/unigol bywion

-a|REN|gan|a ar l llafariad ac ar l cytsain
OND: -a + -a|REN|gan|a = -a|REN|gan|a

gizon = dn, gizon|a|REN|gan|a = i'r dns

eme = mabseme|a|REN|gan|a = i'r mab

antzara = gwdd, antzar|a|REN|gan|a = i'r wdd

-en|gan|a (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan|a = i ddn

-EN|GAN|A (olddodiad) (enwau cyffredin) (penodol)

gweler = -a|ren|gan|a

-en|gan|a (olddodiad) (enwau personau) Miren, Miren|en|gan|a

gweler -ren|gan|aenganainoe

-en|gan|a|ino (olddodiad dynesol) hd at a) penodol-lluosog b) bywion
c) -en|gan|a|ino ar l cytsain ac ar l llafariad

gizon = dn, gizon|ak = dynion
gizon|en|gan|a|ino = hd at y dynion

seme = mab, seme|ak = meibion
seme|en|gan|a|ino = hd at y meibion

antzara = gwdd, antzar|ak = gwddau
antzar|en|gan|a|ino = hd at y gwddau

-EN|GAN|A|INO (olddodiad dynesol)
-rEN|GAN|A|INO ar l llafariad,
-EN|GAN|A|INO ar l cytsain

ar l enwau cyffredin (amhenodol, bywion)

ar l enwau pobl
Begoa|ren|gan|a|ino = i Begoa
Miren|en|gan|a|ino = i Miren

-en|gan|a|ino (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan|a|ino = hd at ddn


gweler -ren|gan|a|ino

-en|gan|a|ino (olddodiad) (enwau personau)
Miren, Miren|en|gan|a|ino

gweler -ren|gan|a|ino

-en|gan|a|ko (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan|a|ko

gweler -ren|gan|a|ko

-en|gan|a|ko (olddodiad) (enwau personau)
Miren, Miren|en|gan|a|ko


gweler -ren|gan|a|ko -a|rEN|gan|a|ko (olddodiad)1 ffurf oleddfol ar -a|REN|gan|aEN|GAN|ANTZe

-en|gan|a|ntz (olddodiad cyfeiriadol) tua, i gyfeiriad a) penodol-lluosog b) bywion

c) -en|gan|a|ntz ar l cytsain ac ar l llafariad
gizon = dn, gizon|ak = dynion gizon|en|gan|a|ntz = tua'r dynion
seme = mab, seme|ak = meibion seme|en|gan|a|ntz = tua'r meibion
antzara = gwdd, antzar|ak = gwddauantzar|en|gan|a|ntz = tua'r gwddau

-en|gan|a|ntz (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan|a|ntz = tua dn

gweler -ren|gan|a|ntz

-en|gan|a|ntz (olddodiad) (enwau personau)
Miren, Miren|en|gan|a|ntz

gweler -ren|gan|a|ntz

-en|gan|a|tik (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)
gizon = dn, gizon|en|gan|a|tik

gweler -ren|gan|a|tik

-en|gan|a|tik (olddodiad) (enwau personau)
Miren, Miren|en|gan|a|tik

gweler -ren|gan|a|tik

-en|gan|antz
1 (olddodiad) ar l enwau personau; tua, i gyfeiriad
-
en|gan|antz ar l cytsain, -ren|gan|antz ar l llafariad,
Miren|en|gan|antz (Mirenenganantz) i gyfeiriad Miren
Joseba|ren|gan|antz (Josebarenganantz) i gyfeiriad Joseba / Joseff

-en|gan|dik (olddodiad cychwynfan) oa) penodol-lluosog b) bywion

c) -en|gan|dik ar l cytsain ac ar l llafariad
gizon = dn, gizon|ak = dynion gizon|en|gan|dik = o'r dynion
seme = mab, seme|ak = meibion seme|en|gan|dik = o'r meibion
antzara = gwdd,antzar|ak = gwddau antzar|en|gan|dik = o'r gwddau

-EN|GAN|DIK (olddodiad cychwynfannol)
-rEN|GAN|DIK ar l llafariad, -EN|GAN|DIK ar l cytsain
ar l enwau cyffredin (amhenodol, bywion)
ar l enwau pobl ??oddiwrth

Begoa|ren|gan|dik = o Begoa
neska = merch
Miren|en|gan|dik = o Miren -a|rEN|gan|dik

(olddodiad)1 cychwynfannol enwau cyffredin penodol/unigol bywion

-a|REN|gan|dik ar l llafariad ac ar l cytsain
OND: -a + -a|REN|gan|dik = -a|REN|gan|dikgizon = dn,
gizon|a|REN|gan|dik = o'r dn
seme = mabseme|a|REN|gan|dik = i'r mab
antzara = gwdd, antzar|a|REN|gan|dik = i'r wdd

-en|gan|dik (olddodiad) (enwau cyffredin) (amhenodol)gizon = dn, gizon|en|gan|dik = o ddn

-en|gan|dik (olddodiad) (enwau personau) Miren, Miren|en|gan|dik

gweler -ren|gan|dik

-en|gatik er mwn, ar gyfer (ar l gair amhenodol) er mwn, ar gyfer (ar l gair lluosog)

ikas|le|en|gatik
ar gyfer yr athrawon

-en|tzako ar gyfer

euskal|dun|en|tza|ko dei|aldi|a= galwad ar Fasgiaid (Basgeg eu hiaith)

[en|tzat + ko)entzate

-EN|TZAT (unigol); ar gyfer, er mwn (olddodiad anelog) unigol; ar l enwau cyffredin (amhenodol, difywion a bywion)
[-rEN|TZAT ar l llafariad,
-EN|TZAT ar l cytsain]

ar l enwau personau
[-rEN|TZAT ar l llafariad,
-EN|TZAT ar l cytsain]

ar l enwau lleoedd
[-rEN|TZAT ar l llafariad,
-EN|TZAT ar l cytsain]


enara gwennol

enbala|pen XXXXX

enbala|tu XXXXX

enbala|tzaile XXXXX

enbarazu egin XXXXX

enbarazu XXXXX

enbarka|tu XXXXX

enbat|a gwnt o'r mr enw cylchgrawn yng Ngogledd Gwlad y Basg

enbata

1 gwnt or mr
2 Enbata enw cylchgrawn yn Iparralde (hynn w, rhan ogleddol Gwlad y Basg)

enbaxada llsgenhadaeth

enbaxada

1 llysgenhadaeth

enbaxadore
1 llysgennad

enbaxadore llsgennad

enbida|tu XXXXX

enbor (e) boncff

enbor

1 boncff

enbor|tu XXXXX

enbraga|tu XXXXX

enbrage clwtsh

enbrage

1 (mewn car) cydiwr, gafael, clytsh
TARDDIAD: Castileg embrague = cydiwr, gafael, clytsh

enbrioi XXXXX

enbuskada XXXXX

enbutitu XXXXX

enda tras, brd

endelegamendu XXXXX

endelegatu XXXXX

endelegu XXXXX

Enderitz endosa|garri XXXXX

endosa|tu XXXXX

endosa|tzaile XXXXX

endosu XXXXX

endreda|tu XXXXX

endur|tu XXXXX

ene enw'r llythyren N,n

ee enw'r llythyren ,

ene fy (ebychiad) syrpreis, poen

-ene|a olddodiad i ddynodi "tŷ yn perthn i"

Eneritz (N) cynghorfan

enetxo XXXXX

engaia|mendu XXXXX

engaia|tu XXXXX

engania|garri XXXXX

engania|tu XXXXX

engania|tzaile XXXXX

enganio tywll

enganio

1 twll
TARDDIAD: Castileg engao = twll

engoitik o hn ymlen

engrana|tu XXXXX

engranaia XXXXX

enigmatiko|ki XXXXX

enkant|ari XXXXX

enkanta|garri XXXXX

enkanta|mendu XXXXX

enkanta|tu XXXXX

enkante ocsiwn, arwerthiant

enkantu XXXXX

enkara|tu XXXXX

enkargu XXXXX

enkarta|tu XXXXX

enkonia|mendu XXXXX

enkontru XXXXX

enpadrona|mendu XXXXX

enpadrona|tu XXXXX

enpaka|mendu XXXXX

enpaka|tu enpaka|tzaile XXXXX

enparantza sgwr (mewn tref)

enpasta|tu XXXXX

enpeina|tu XXXXX

enperador XXXXX

enperadorego XXXXX

enplegatu un cyflogedig

enplegu cyflogaeth

enpresari busneswr, perchennog cwmni

enpresaritza XXXXX

enterra|tu XXXXX

enterru XXXXX

entitate XXXXX

entre|gatu XXXXX

entrepresa cwmni

entrepresari XXXXX

entreteni|garri XXXXX

entreteni|mendu XXXXX

entreteni|tu XXXXX

entsalada salad

entsalada|ontzi XXXXX

entseia|tu XXXXX

entseiu prawf rihy''rsal

entusiasma|tu XXXXX

entxufa|tu XXXXX

entxufe plwg (trydan)

entzu-

1 mewn geiriau cyfansawdd, < entzun = gwrando
entzu|le (entzule) gwrandwr


entzu|era XXXXX

entzu|le gwrandwr

entzu|le

1 gwrandwr
TARDDIAD: (entzu- < entzun = gwrando) + (-le = olddodiad i ddynodi gweithreddd)

entzu|men clw

entzu|te enwogrwdd

entzu|te|tsu XXXXX

entzulego XXXXX

entzuleria XXXXX

entzun clywed, gwrando

entzun|gailu tecln clust

entzun|garri clywadw

entzun|gor XXXXX

enuntzia|tu XXXXX

eolik XXXXX

ep|etan trw gyfrandaliadau

epai dyfarniad, dedfrd

epai

1 dyfarniad, dedfrd


epai|kari barnwr

epai|kari

1 barnwr
TARDDIAD: (epai = dyfarniad) + (-kari = olddodiad i ddynodi gweithreddd)

epai|keta dyfarniad

epai|keta

1 dyfarniad
TARDDIAD: (epai = dyfarniad) + (-keta = olddodiad i ffurfio enwau haniaethol)

epai|le barnwr

epai|le|toga gwisg barnwr

epai|mahai rheithgor

epai|mahai

1 rheithgor
TARDDIAD: epai|mahai (epai = dyfarniad) + (mahai = bwrdd, bord)

epai|mahai|ko XXXXX

epai|tu dedfrydu

epail mis Mawrth (ffurf a fathwd gan y gramadegwr,wedi ei llunio ar opeil, gair o Bizkaia. Enw cyffredin: martxo)

epe cyfnod cyfrandaliad (wrth hir-bwrcasu)

epe|ka ar goel

epe|ta cyfnod cyfrandaliad

epel llugoer

epel|du XXXXX

epel|keria XXXXX

epel|tasun XXXXX

eper petrysen

epo corrn = dn bach

epo|peia XXXXX

epotx corrn = dn bach

eraztun (enw)
1
modrw
eraztun gal|du|a (eraztun galdua) = y fodrw goll


Esa cynghorfan

esa-

esa|era priod-ddull

esa|kun XXXXX

es|aldi brawddeg

esa|le siaradwr

esa|mesa XXXXX

esamolde ymadrodd

esan dweud -i esan dweud wrth

Garagarilleko egun beroa zan. Oso goiz jaiki zan egun artanLasa andrea. Leiotik begiratu eta eguzkia diz-diz, zeruaberriz urdin-urdin ikusi zuen. "Mikel, " esan zion senarri esna-araziaz, gaur egun bikaina dugu."
143 Euskara, Ire Laguna

esan|a aditu Esa|eren Hiz|tegi|a 1980 ufuddhu

esan|a egin ufuddhu

esa|nahi ystr

esan|aldi

esan|da|ko wedi ei dweud

esan|da|ko|a rhwbeth wedi ei ddweud

esan|eko ufudd

esan|eko|tasun ufudd-dod

esan|gura

esan nahi XXXXX

esate baterako XXXXX

esa|ten ari da XXXXX

ese enw'r llythyren s

eseki hongian (ffn) rhoi lawr

eseki|toki lle hongian cotiau

esentzial|ki XXXXX

eser|i eistedd gosod

eseri|ta izan eistedd = bod ar ei eistedd / ei heistedd

eser|leku sedd, cadair, mainc

esfortza|tu XXXXX

esfortzu XXXXX

eser|toki sedd, cadair, mainc

esfera sffr

esferiko sfferig

eska- ffurf gyfunol ar eske = cais

eska|bide cais gorchymn

eska|era cais

eskailera grisiau

eskailera|pe cwtj-dan-str

eskain cynnig

eskain|i cynnig

eskain|tza cynnig

eskaka XXXXX

eska|kizun cais, gofn

eskakizun XXXXX

eskalada mynydda

eskalari XXXXX

eskala|tu dringo

eskale cardotn, beger

eskal|mahai XXXXX

eskandaliza|garri XXXXX

eskandaliza|tu XXXXX

eskandalu XXXXX

Eskandinavia Llychln

eskaparate ffenestr siop

eskapa|tu XXXXX

eskaratze XXXXX

eskari XXXXX

eskarmenta|tu XXXXX

eskas prin gwael ei ansawdd

eskasia XXXXX

eskas|ki XXXXX

eskatimat|tu XXXXX

eskas|tu XXXXX

eska|tu gofn am

eskatz cegin

eska|tzaile XXXXX

eske cais cardota

eskean XXXXX

eskegi hongian

eske ibili gofn am

eskeini

eske|ko cardotn

eske|ko|tasun cardota

eskela hysbyseb fach mewn papur newdd (i sn am farwolaeth, genedigaeth)

eskeleto sgerbwd

esker diolch diolchgarwch

esker|ga anferth

esker|gabe XXXXX

esker|gabe|keria XXXXX

esker|gaiz|to anniolchgarwch

eskerr|ik asko diolch yn fawr

eskerron|eko XXXXX

esker|tu plesio, boddhu diolch

esker|txarr|eko XXXXX

eskia sgo

eskia|lari sgwr

Eskiula cynghorfan

eskilara grisiau (= eskailera

eskimale (e) sgimo

esklabu|tasun XXXXX

eskludi|tu XXXXX

eskoadrila XXXXX

eskoadroi XXXXX

eskoba|tu XXXXX

eskola ysgol dosbarth

eskola|k eman XXXXX

eskola|mahai desg

eskola|tu addysgu hyddsg

eskol|aurre meithrinfa

eskol|aurre|ko rhag-ysgolaidd

eskola|zain (yn fras) gofalwr

eskola|zain|tza swddfa'r gofalwr

eskol|ta|tu XXXXX

eskomika|tu XXXXX

eskomiku XXXXX

eskon|gabe dibriod

eskora|tu XXXXX

eskorga berfa, hwilber

Eskoriatza cynghorfan

eskorta (defaid) ffald, corlan

Eskozia yr Alban

eskozi|ar Albanaidd

eskoz|iar Albanwr / Sgotn, Albanes / Sgotes

eskozi|era Gaeleg

eskribau XXXXX

eskribi|tu XXXXX

eskriba|tzaile ysgrifdd

eskribu XXXXX

eskrupulu XXXXX

esku llaw hawl

esku|aira triongl ar gyfer tynnu llun

eskuaira|tu XXXXX

esku|alda|tu XXXXX

esku|alde ardal rhanbarth

eskual|deka XXXXX

eskualkedeka|tu XXXXX

eskualde|katze XXXXX

eskuara Basgeg

esku|are rhaca

esku|argi tortj

esku|arki XXXXX

esku|arte XXXXX

esku|baloi pl law

esku|bete XXXXX

esku|bide hawl

esku|bila brwsh

esku|bonba grend llaw

esku|burdin|ak gefynnau llaw

esku|del bnister

esku|diru arian mn, arian parod, arian sychion

esku|eskilara ysgol steps

esku|har|men cyfraniad

esku|har|tu XXXXX

eskuila XXXXX

eskuin de

esku|indar (gwleidyddiaeth) un adain-dde

eskuin|ean ar y de

eskuin|eko ar y dde

eskuin|eko errei (heol) ln dde

eskuin|eta|ra jo mnd i'r de

esku|jo|ko XXXXX

esku|kada dyrnaid

esku|lan gwaith llaw crefftwaith

esku|lan|gile crefftwr gweithiwr llaw

esku|lan|gintza crefftwaith

esku|lari XXXXX

esku|larru maneg

esku|leku handlen

eskultore cerflundd

eskultura cerflun

eskultue|gintza XXXXX

esku|luze XXXXX

eskuma XXXXX

esku|motz XXXXX

esku|oihal tywel clwtn

esku|mutur arddwrn

esku|muturr|eko brasled

esku|orga berfa, hwilber

esku|pe|ko cildwrn, tip

eskupeta drll adara

esku|petada XXXXX

esku|ra|ezin XXXXX

esku|ra|garri XXXXX

esku|ra|tu XXXXX

eskusa|ezin XXXXX

exkusa|garrri XXXXX

esku|sar|tze ymyrraeth

eskusa|tu XXXXX

esku|skribu llawysgrif

esku|tada dyrnaid

esku|tari tariannwr

esku|titz llythr

eskutitz|a|ren azal amlen

esku|toki dryntol drws

esku|trapu clwtn

esku|tur arddwrn

esku|turr|eko brasled

eskuts|ik yn wagllaw

esku|z llaw

esku|zabal hael

esku|zabal|ki yn hael

esku|zabal|tasun haelioni

esku|zapi tywel llaw

esku|zapi|go rheilen dywel

esku|zarta curo dwlo, cymeradwaeth

esku|zerra llawlif, llif law

eskuz esku o law i law

esku|zko balatza brc llaw

esku|zorro maneg

eskuzta|tu teimlo, swmpo, hel bysedd

Eslaba cynghorfan

eslai

eslei|tu

Eslovenia Slofenia

esmalta|tu enamlo

esmalte lliw ewinedd

esmerile meri

esmerila|tu glowi ( bwrdd meri)

esna-

esna-

esna|erlojou cloc larwm

esna|ra|zi [[du]] deffro, dihuno

esna|tu deffro, dihuno; wedi deffro

esne llaeth

esne|a min|du

Esne|bide y LLwbr Llaethog

esne botila|tu llaeth potel

esne|denda llaetd = siop laeth

esne|dun

esne|gain hufen

esne hauts llaeth pwdr

esne hortz

esne|ket|ari

esne|ki

esne|ki|ak cynhyrchion llaeth

esne|ontzi can llaeth

esne pasteurizat llaeth wedi'i basteureiddio

esne pitxar jwg llaeth

esne|sal|tzaile gwerthwr llaeth

esne|tegi llaetd

esne|tsu

esne txerri

esne|zale

Esnotz

espa cenfigen

Espaina Sbaen

espainiar Sbaenaidd, Castilaidd

espainiar|tu Sbaeneiddio

espainiera Sbaeneg, Castileg

espainol Sbaenaidd, Castilaidd

espainol|du Sbaeneiddio

espainolista Sbaengarwr = un s'n bleidiol i bopeth Castilaidd

espal ysgub

espal|du ysgubo



espaloi (e) palment, pafin

espanta|garri brawychus

espantu edmygedd braw

esparru maes = rhychwant cae = tir r, porfa, etc gaeedig

espartina esgid gwadn-rhaff

espartzu esbarto clwtn llestri o esbarto

espa|tsu cenfigennus

espatula sptwla

espazial|untzi llong ofod

espazio gofod

espedientatu agor ffeil ar; ceryddu; diswddo; tynnu / dileu oddi ar y gofrestr; diarddel

espediente ( / Cyfraith / ) ffeil / coflen; achos

espedizio ymdaith

espedizion|ari ymdeithiwr

espekula|tu hapfasnachu

espekula|tzaile hapfasnachwr

espeologia ogofwriaeth

espeologo ogofwr

esperanto Esperanto

esperantza gobaith

esperantza|garri gobeithiol

Esperantza On|eko Muturr|a Penrhn Gobaith Da

esperientza profiad

esperimenta|tu

esperimental|ki yn arbrofol

espero gobaith

espero ukan gobeithio

espetxe carchar

espetxe|ra|tu carcharu

espezialtate arbenigedd

espezializa|tu arbenigo

espezial|ki yn arbennig

espezifika|tu XXXXX rhagnodi, manylu

espia|tu sbo

espinaka

espioi ysbwr

espioitza ysbo, ysbwriaeth

espionaia ysbo, ysbwriaeth

espiritu ysbrd

espiritu|tsu

esplika|gaitz anesboniadw, ni ellir ei esbonio

esplika|garri esboniadw, y gellir ei esbonio

esplika|tu esbonio

esplizitu|ki XXXXX yn grow = yn glir

esplora|tu

esplota|tu ( / difrol / ) ecsbloetio, ymelwa ar

esplota|tzaile ( / difrol / ) ecsbloitiwr, ymelwr

esplotazio ( / difrol / ) ecsbloitiaeth, ymelwad

espolia|tu anrheithio, ysbeilio

espolia|tzaile anrheithiwr, ysbeiliwr

esponja|tu

espontxa sbwng

esporadiko|ki bob hn a hn

esporta|garri allforadw

esporta|tu allforio

esporta|tzaile allforiwr

esportazio allforiaeth

esposa|tu

casarse; casar(43)(EEE)(43) hd 364

espotz

Espotz (Nafarroa) tafodiaith Nafarroa (yn l map Bonaparte)

espresio mynegiant

espresu|ki yn unswdd

Esprontzeda cynghorfan

establezimendu sylfaeniad

estafa|tu twllo

estaia flat, apartment

estakuru esgus

estal|du XXXXX gorchuddio

estal|garri

estal|gile hen glec

estal|i gorchuddio

estal|ki gorchudd (t) to

estal|ki gorchuddiedig

estalki ken|du

estal|pe cysgodfan

estal|toki cuddfan

estal|tzaile

estadstika XXXXX

estanku siop faco

estanpa|tu printio stampio

estanpak|eta printiad, stampiad

estataldu XXXXX

estatistika XXXXX

estatu gwladwriaeth talaith

Estatu Batu|ak yr Unol Daleithiau

Estatu Batu|eta|ko yr Unol Daleithiau

estatu|ko gwladwriaethol, y wladwraieth

estatutu XXXXX

estazio gorsaf, steshwn

estaziona|mendu XXXXX

estaziona|tu XXXXX

este|ak (corff) perfedd

esteka|tu cyfuno; wedi ei gyfuno, cyfun

estereo stereo

esteria maint

Esteribar cynghorfan

esterilizatu diheintio, sterileiddio
(
esteriliza|tu)

 

esternoi sternwm

estetoskopa stethosgop

estigmatiza|tu XXXXX

estigma|gaitz XXXXX

estima|garri XXXXX

estima|tu XXXXX

estimu XXXXX

estira XXXXX

estolda carthffos

Estonia Estonia

estrainia|tu XXXXX

estrainio XXXXX

estrata XXXXX

estrategiko|ki XXXXX

estratifika|tu XXXXX

estrein|aldi XXXXX

estreina|tu XXXXX

estropada regata

estruktura|keta XXXXX

estruktura|tu XXXXX

estu cul tn

estu|aldi cyfyng-gyngor

estuario aber

estudiatu XXXXX

estu egon bod mewn trafferth

estu|tu tynhu culhu

eszena golygfa

eszenatoki XXXXX

et-

eta a ar l llafariad ceir y ffurf ta (rheswm) am, oherwdd, gan (ar ddiwedd y cymal

presa dut eta
am fod arnaf fi brs

etxe|ra noa, neka|tu|ta|nago eta
yr wf yn mnd adref, am fy mod wedi blino
3 (dilyniad) ar l, wedi


ETA

-eta mewnddodiad lluosogol;

-eta ar l cytsain ac ar l llafariad

 

ar l -e: -e|eta ar l -a: -eta

 

etxe|eta yn y tai

mendi|eta yn y mynyddoedd

 

-eta|ko

eta abar (adf) ac yn y blaen

etab ac yn y blaen

eta beste a'r lleill

eta gehiago XXXXX

eta gero (ar l berfau heb eu rhedeg) ar l

Etaiu cynghorfan

ETAko aelod o ETA

-eta|ko

-eta|ko

-eta|ko|ren bat un o'r...

-eta|n (amser cloc) am

-eta|ra

e + -eta|ra = -e|eta|ra

haran = cwm, haran|eta|ra = i'r cymoedd

mendi = myndd, mendi|eta|ra = i'r mynyddoedd

-eta|ra|ino

-eta|ra|ino

-eta|ra|ko

-eta|rantz

-eta|rantz

-eta|tik

-eta|tik

-eta|tik aurre|ra

-eta|z

ETB talfyriad = Euskal Telebista

ete|kin budd, elw (oddi wrth wartheg / gaeau)

eten torri

eten|aldi XXXXX

eten|du torri (trw dynnu) torri ar

eten|du|ra toriad

eten|gabe parhol di-baid



eten|gabe|ki yn ddi-baid

 

etengabe parhol
(eten|gabe|ko) (eten = torri) + (gabe = heb) + (ko = terfyniad ansoddeiriol)

eten|gailu switsh

eten|alki XXXXX

eten|ka|ko argi golau ysbeidiol

eternitate XXXXX

-etik (ar l enw cyffredin [penodol]) o'r (ar l enw lle) o

etiketa label

etiketatu XXXXX

etoi bradwr

etoi|keria XXXXX

etor dod

etor|berri XXXXX

etor|bide XXXXX

etor|ki XXXXX

etor|kin mewnfudwr

etor|kizun dyfodol

etor|kizun|eko dyfodol

etorr|era dyfodiad

etorr|i

etsa- ffurf gyfunol ar etse (B) = casa

etsai geln = (bygythiad i'r genedl neu'r gymuned, ynhytrach na geln o unigoln)

etsai|go XXXXX

etsai|ki XXXXX

Etsain

etsai|tasun XXXXX

etse

etsi anobeithio

etsi|garri XXXXX

etsi|pen XXXXX

etsi|tu colli gobaith

etsi|pen derbyniad (sefyllfa annymunol) digalondid

etsi|pen|az oroi|tu hiraethu am

Etulain

Etxa|be XXXXX

Etxaguen (Zigoigia) (Aramaio)

etx|alde bloc o fflatiau

Etx|arri Aranatz

Etxa|barri

Etxa|berri enw lle, cyfenw; = tŷnewdd

etxa|gile XXXXX

etxa|gintza adeiladu = gweithred

etx|alde ffermd, tŷfferm fferm

Etxalde-Malkor XXXXX

Etxalar cynghorfan

Etxaleku

Etxarren (Arakil) (Girgillano)

Etxarri (e) (Nafarroa) cynghorfan; hefd Etxauri-Etxarri
(Zuberoa) cynghorfan; hefd Zuberoa-Etxarri


Etxarri-Aranantz XXXXX

etx|arte patio rhwng tai

Etxauri cynghorfan

Etxauri-Etxarri cynghorfan

etxe aelwd (= t)

etxe|a|n gartref, yn y t

Etxe|andi enw lle, cyfenw; = tŷmawr

Etxe|andi|a enw lle, cyfenw; = y tŷmawr

Etxe|barre cynghorfan

Etxe|barri enw lle, cyfenw; = tŷnewdd (Markin Etxebarri) (B) cynghorfan

etxe bat|etik beste|ra|tu symud o d i d

Etxe|berri (Nafarroa) cyfenw

Etxe|berri|a enw lle, cyfenw; = y tŷnewdd

Etxe|beste XXXXX

etxe|bizi|tza llawr (mewn bloc o fflatiau)

etxe|gile adeiladwr

etxe|gintza codi t, adeiladu

Etxe|guren enw lle, cyfenw = t'r yml

etx|eko (ans) teulu

etx|eko|andre gwraig tŷ

etxe|kalte gwastraffwr

etxe|kalte|ko XXXXX

etxe|koi XXXXX

etxeko|jaun XXXXX

etxe|lan gwaith cartref

etx|erraldoi adeilad uchel (= adeilad crafu'r cymylau)

Etxerri XXXXX

etx|ola cwt

etzaldi XXXXX

etzan gorwedd

etz|aulki cadair hir (cadair i orwedd arni)

etzi drenndd, y diwrnod ar l yfor

etzi|damu dradw

Eugi

Eulate cynghorfan

euki bod gan, dal

euli cleren, cylionen bod gan, dal

eulitzar XXXXX

eultzi XXXXX

euri glaw

euri|a egin bwrw galw

euri|a ekarri dod i law

euri|jasi XXXXX

euri|ta|ko ymbarl, ymbrelo

euri|tan dan fwrw glaw

euri|tanta difern o law

euri|ti XXXXX

euri|tsu glawog

euri uherr|a egon bwrw glaw mn

Europa Ewrop

Europa|ko Ewropeaidd

Europar Ekonomi Elkarte|a y Gymuned Economaidd Ewropaidd

eurrez XXXXX

Eusa

Euskadi Euskadi = ailsillafaid o Euzkadi, enw a fathwd yn 1901 gan Arana-Goiri, ar gyferGwlad y Basg (h, y saith talaith -Araba, Bizkai|a, Gipuskoa, Lapurdi, Nafarroa Beher|a, Nafarroa Garai|a, a Zuberoa , am nad oedd, am rw reswm, yn fodlon ar yr enw traddodiadol Euskalherria enw'r diriogaeth (tair o'r saith talaith yn unig - Araba, Bizkai|a a Gipuzkoa) ac iddi rw gymaint o hunanymreolaeth o dan weriniaeth Sbaen yn 1931, hd i fuddugoliaeth y Ffasgwr yn 1939

Euskadi ta Aska|tasun|a ETA, mudiad arfog gwrthymherodrol Gwlad y Basg

[= Euskadi / Gwlad y Basg + eta / a + aska|tasun / rhyddid, 'dros) Wlad y Basg a (dros) Ryddid']

Euskal (blaenosodiad) Basg


euskal- (rhagddodiad) Basgeg = yn perthn i'r iaith Basgaidd = yn perthn i'r Basgiaid

euskal|dun (e) un s'n siarad Basgeg (e) Basg

euskal|dun|berri 'dysgwr', 'cn-ddysgwr', un sdd yn neu sdd wedi dysgu siarad Basgeg

euskal|dun|du (berf wrthrychog) (anghyf) Basgeiddio (berf ddi-wrthrch) dysgu Basgeg

euskal|dun|motz Basg di-Fasgeg

Euskal|dun|on yn perthn i ni'r Basgiaid

euskal|dun|tasun Basgeidd-dod

Euskalerri|a

euskal|gintza hyrwddo'r diwylliant Basgeg

Euskal Golko|a Bae Biscaia

Euskal Herri|a Gwlad y Basg (Vasconia)

Euskal Herri|aren s'n perthn i Wlad y Basg (Vasconia)

Euskal|herri|ko Gwlad y Basg

euskal|herri|ra|tu mewnfudo i Wlad y Basg

euskal|ki tafodiaith Fasgeg

Euskal-Lurr|a y Famwlad Fasgeg

euskal|tegi canolfan iaith a diwylliant Fasgeg

Euskal Telebista (ET Teledu Gwlad y Basg (gwasanaeth teledu'rllywodraeth ymreolus yn Euskadi)

euskal|tzain aelod yr Acdemi Fasgeg

Euskal|tzain|buru pennaeth yr Acdemi Fasgeg

Euskal|tzain|di yr Acdemi Fasgeg

euskal|tzale Basgeiddiwr = un s'n gefnogol i iaith adiwylliant y Basgiaid

euskara Basgeg, iaith y Basgiaid (ans) Basgeg

euskara batu|a Basgeg unedig = Basgeg safonol rhyngdaleithiol

euskara|kada Basgegiaeth = ymadrodd Basgeg mewn iaith arall

euskara|ko Basgeg = wedi ei ysgrifennu yn y Fasgeg

euskara|tu trosi i'r Fasgeg

euskara|tzaile XXXXX

euskara|z yn Fasgeg

euskarri dryntol handlen

euskara|zko Basgeg = wedi ei ddweud neu wedi eu ysgrifennu yn Fasgeg Basgaidd = yn null y Basgiaid

euskera Basgeg (= euskara)

eusko yn perthn i'r werin Fasgaidd

Eusko Jaur|lari|tz>a Llywodraeth Euskadi

eusko|tar brodor o Wlad y Basg

Eusko Tren|bide|ak Rheilffrdd Vasconia

eusle deiliad = un s'n dal

eustarri cynhaliol

eus|t|ezin XXXXX

euts|i dal dal = ?dal i gredu, etc

Euzkadi

euzkera 'Cywiriad' o'r gair euskara = Basgeggan Aran-Goiri, a'i newidiodd i'w weddu i'rgwreiddn tybiedig (ond anghywir) euzko-

euzko- BasgGwreiddn a ffurfwd ar fympw Arana-Goiri ar droady ganrif, a dybiai i'r gair Euskara (= Basgeg) ddatblygu o Euzko-, o eg uzki ko, eguzkiko =addolwr yr haul

examina XXXXX

examina|tu XXXXX

exekutibo EXECUTIVE

exekuzio XXXXX

exenplu XXXXX

exigi|garri XXXXX

exigi|tu mynnu cael

exortziza|tu XXXXX

expantsiona|tu XXXXX

extasia|tu XXXXX

extra|ofizial|ki XXXXX

extra|pola|tu XXXXX

ez nage, nid

-ez enwau personau3 -z ar l llafariad, -ez ar l cytsain)

-z lddodiad) 1 offerynnol enwau lleoedd3 -z ar l llafariad, -ez ar l cytsain)

-ez (olddodiad) (enwau pobl Miren|ez

gweler -z-ez + berf-ez jabe|tu = dod yn berchen ar; meddiannu, cipio; meistrioli (iaith); sylweddoli

-ez (olddodiad) (enwau lleoedd Eibarr|ez

ezab|ailu (e) clwtn bwrdd du

ezaba|ezin XXXXX

eza|bagoma XXXXX

ezaba|tu dileu

ezagertu XXXXX

ezaguera gwbodaeth gwbyddiaeth

ezagun adnabyddus, adnabyddedig

ezagun|ak cdnabyddiaeth = pobl mae un yn ei hadnabod

ezaguterazi XXXXX

ezagutezin XXXXX

ezagu|tu adnabod

ezagut|ezin na ellir ei gdnabod

ezagutza XXXXX

ezain hll, salw

ezain < *ez|ani
Fontica Histrica Vasca 1985 144


ezairoski XXXXX

ezakort XXXXX

ezar|garri XXXXX

ezari ezarian XXXXX

ezar|le XXXXX

ezar|pen XXXXX ernes

ezarrera XXXXX

ezarr|i rhoi, gosod, rhoi yn ei lle

ez|atsegin annymunol, anhyfrd

ezau|garri marc nodwedd

ezau|pide XXXXX

ez|axola di-hidrwdd

ez|axolakeria XXXXX

ezaxolati XXXXX

ezbai amheuaeth

ezbai|an egon cloffi rhwng dw stl

ezbai aska|tu clirio amheuaeth

ez|bai|kor petrusgar

ez|behar amlwc

ez|bera|tasun

ez|berdin gwahanol

ez|berdin|tasun gawahaniaeth anghyfartaledd

ez|bete XXXXX

ez|bide XXXXX

ez|bide|an dago bod wedi camsynied, bod ar gam

ez|buka|tu XXXXX

ez|daki|en anwbodusn

ez|den difodolaeth

ez|deus XXXXX

ezdeuskeria naderia

ezduin XXXXX

ezduin|tasun diurddas

ezeduki XXXXX

ez|egin hepgor

ez|egi|te hepgoriad

ez|ego|ki XXXXX

ezegonkor gwamal, ansad

ez|ehatz anfanwl

ez|ehaz|ki XXXXX

ez|ehaz|tasun anfanylder

ez|ekin XXXXX

ezein XXXXX rhw (brawddegau cadarnhaol) dim (brawddegau gofynnol neu negyddol)

ezein ere ez neb

ezein ez neb

ezelan XXXXX

ezen XXXXX

ezentzun XXXXX

ezer rhwbeth (brawddegau cadarnhaol) dim bd (brawddegau gofynnol neu negyddol)

ezer ere ez dim bd, dim w dim

ez|erabili peidio gwneud

ez|eragi|te XXXXX

ez|erai|ki XXXXX

ezer bez XXXXX

ezer ez dim bd

ezer|ez|ean XXXXX

ezer|ez|keria XXXXX

ezer|ez|ta|pen diddymiad

ezer|ez|tasun XXXXX

ezer|ez|ta|tu XXXXX

ezerez|tu diddymu

ezer|gabe heb ddim tlawd, anghenus

ez|esan|eko anufudd

ezeroso XXXXX

ezeroso|tasun XXXXX

ez|estima XXXXX

ez|etorri XXXXX

ezetara XXXXX

ezetsi XXXXX

ezetz nage mi warantaf

ezetza XXXXX negdd

ez|ez XXXXX

ez|ezagun anadnabyddus, heb fod yn adnabyddedig

ezeza|gune XXXXX

ez|eze nid yn unig... ( ere bai ond hefd)

ez ezik... ere nid... yn unig ( ere ond hefd)

ez|ez|ka XXXXX

ez|ez|kari gwrthddyweddd

ez|ez|ko XXXXX

ez|ez|ko|an os nage

ezez|kor pessimistaidd

ezez|pen negyddiad

ez|ez|ta|ezin XXXXX

ez|ez|ta|gaitz XXXXX

ez|ez|ta|garri XXXXX

ez|eztain|du XXXXX

ez|ez|ta|keta XXXXX

ez|ez|ta|pen XXXXX

ez|ez|ta|tu

ez|ez|tu XXXXX gwrthod