Y Beibl Cysger-Ln (1620) yn yr iaith Gymraeg. Testun ar lein. La Bblia en galls de lany 1620. Text electrnic. Dhə Bibəl in Welsh. The 1620 Holy Bible in Welsh. Online Edition. 2352k Gwefan Cymru-Catalonia : la Web de Galles i Catalunya : Wales-Catalonia Website.

http://www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_003_beibl_brenhinoedd1_11_2352k.htm

0001 Yr Hafan
neu trwy Google: #kimkat0001

..........2657k Y Fynedfa yn Gymraeg
neu trwy Google: #kimkat2657k

....................
0009k Y Gwegynllun
neu trwy Google: #kimkat0009k

..............................
0960k Cywaith Sin Prys (Testunau yn Gymraeg) - Mynegai
neu trwy Google: #kimkat0960k

........................................... 1281k Y Gyfeirddalen i Feibl Wiliam Morgan 1620
neu trwy Google: #kimkat1281k

.............................................................y tudalen hwn


(delw 0003)

 

 

 

 

 

0860k y llyfr ymwelwyr

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Catalunya i Galles

Cywaith Sin Prys - Testunau Cymraeg ar y We

 

 

 

 

Y Beibl Cysegr-ln : (11) Brenhinoedd-1

(delw 4666)


xxxx (ddim ar gael eto) Y tudalen hwn yn ddwyieithog (Cymraeg a Saesneg)

 

(Sganiad heb ei gywiro yw hwn, ac felly yn frith o wallau. Cyn hir gobeithio cawn ni gyfle i roi trefn arno)

(This is a scan which has not been corrected yet. There are many errors in the text) 2009-01-05

 

 

LLYFR CYNTAF Y BRENHINOEDD YR HWN A ELWIR HEFYD TRYDYDD LLYFR Y BRENHINOEDD


PENNOD 1
1:1 Ar brenin Dafydd oedd hen, ac a aethai mewn oedran; er iddynt ei anhuddo ef mewn dillad, eto ni chynhesai efe.

1:2 Am hynny ei weision a ddywedasant wrtho, Ceisier im harglwydd frenin lances o forwyn; a safed hi o flaen y brenin, a bydded yn gwneuthur ymgeledd iddo, a gorwedded yn dy fynwes, fel y gwresogo fy arglwydd frenin.

1:3
A hwy a geisiasant lances deg trwy holl fro Israel, ac a gawsant Abisag y Sunamees, ac ai dygasant hi at y brenin.

1:4 Ar llances oedd deg iawn, ac oedd yn ymgeleddur brenin, ac yn ei wasanaethu ef: ond ni bu ir brenin a wnaeth hi.

1:5 Ac Adoneia mab Haggith a ymddyrchafodd, gan ddywedyd, Myfi a fyddaf frenin: ac efe a ddarparodd iddo gerbydau a gwŷr meirch, a dengwr a deugain i redeg oi flaen.

1:6 Ai dad nid anfodlonasai ef yn ei ddyddiau, gan ddywedyd, Paham y gwnaethost fel hyn? yntau hefyd oedd deg iawn o bryd; ac efe a anesid wedi Absalom.

1:7 Ac oi gyfrinach y gwnaeth efe Joab mab Serfia, ac Ahiathar yr offeiriad: a hwy a gynorthwyasant ar l Adoneia.

1:8 Ond Sadoc yr offeiriad, a Benaia mab Jehoiada, a Nathan y proffwyd, a Simei, a Rei, ar gwŷr cedyrn a fuasai gyda Dafydd, nid oeddynt gydag Adoneia.

1:9 Ac Adoneia a laddodd ddefaid, a gwartheg, a phasgedigion, wrth faen Soheleth, yr hwn sydd wrth En-rogel, ac a wahoddodd ei holl frodyr meibion y brenin, a holl wŷr Jwda gweision y brenin.

1:10 Ond Nathan y proffwyd, a Benaia, ar gwŷr cedyrn, a Solomon ei frawd, ni wahoddodd efe.

1:11 Am hynny y dywedodd Nathan wrth Bathseba mam Solomon, gan ddywedyd, Oni chlywaist ti fod Adoneia mab Haggith yn teyrnasu, an harglwydd Dafydd heb wybod hynny?

1:12 Tyred gan hynny yn awr, atolwg, rhoddaf i ti gyngor, fel yr achubych dy einioes dy hun, ac einioes Solomon dy fab,

1:13 Dos, a cherdda i mewn at y brenin Dafydd, a dywed wrtho, Oni thyngaist ti, fy arglwydd frenin, wrth dy wasanaethwraig, gan ddywedyd, Solomon dy fab di a deyrnasa yn ddiau ar fy l i, ac efe a eistedd ar fy ngorseddfainc i? paham gan hynny y mae Adoneia yn teyrnasu?

1:14 Wele, tra fyddych yno eto yn llefaru wrth y brenin, minnau a ddeuaf i mewn ar dy l di, ac a sicrhaf dy eiriau di.

1:15 A Bathseba a aeth i mewn at y brenin, ir ystafell. Ar brenin oedd hen iawn; ac Abisag y Sunamees oedd yn gwasanaethur brenin.

1:16 A Bathseba a ostyngodd ei phen, ac a ymgrymodd ir brenin. Ar brenin a ddywedodd, Beth a fynni di?

1:17 Hithau a ddywedodd wrtho, Fy arglwydd, ti a dyngaist ir ARGLWYDD dy DDUW wrth dy wasanaethyddes, gan ddywedyd, Solomon dy fab a deyrnasa yn ddiau ar fy l i, ac efe a eistedd ar fy ngorseddfainc i:

1:18 Ac yn awr, wele, Adoneia sydd frenin; ac yr awr hon, fy arglwydd frenin, nis gwyddost ti hyn.

1:19 Ac efe a laddodd wartheg, ac anifeiliaid breision, a defaid lawer iawn, ac a wahoddodd holl feibion y brenin, ac Abiathar yr offeiriad, a Joab tywysog y filwriaeth: ond dy was Solomon ni wahoddodd efe.

1:20 Tithau, fy arglwydd frenin, y mae llygaid holl Israel arnat ti, am fynegi iddynt pwy a eistedd ar orseddfainc fy arglwydd y brenin ar ei l ef. .



1:21 Os amgen, pan orweddo fy arglwydd frenin gydai dadau, yna y cyfrifir fi am mab Solomon yn bechoduriaid.

1:22 Ac wele, tra yr oedd hi eto yn ymddiddan r brenin, y daeth Nathan y proffwyd hefyd i mewn.

1:23 A hwy a fynegasant ir brenin, gan ddywedyd, Wele Nathan y proffwyd. Ac efe a aeth i mewn o flaen y brenin, ac a ymgrymodd ir brenin i wyneb hyd lawr.

1:24 A dywedodd Nathan, Fy arglwydd frenin, a ddywedaist ti, Adoneia a deyrnasa ar fy l i, ac efe a eistedd ar fy ngorseddfainc?

1:25 Canys efe a aeth i waered heddiw, ac a laddodd ychen, ac anifeiliaid breision, a defaid lawer, ac a wahoddodd holl feibion y brenin, a thywysogion y filwriaeth, ac Abiathar yr offeiriad; ac wele hwynt yn bwyta ac yn yfed oi flaen ef, ac y maent yn dywedyd, Bydded fyw y brenin Adoneia.

1:26 Ond myfi dy was, a Sadoc yr offeiriad, a Benaia mab Jehoiada, ath was Solomon, ni wahoddodd efe.

1:27 Ai trwy fy arglwydd frenin y bu y peth hyn, heb ddangos ohonot ith was, pwy a eistedd ar orseddfainc fy arglwydd y brenin ar ei l ef?

1:28 Ar brenin Dafydd a atebodd ac a ddywedodd, Gelwch Bathseba ataf fi. A. hi a ddaeth o flaen y brenin, ac a safodd gerbron y brenin.

1:29 Ar brenin a dyngodd, ac a ddywedodd, Fel y mae yr ARGLWYDD yn fyw, yr hwn a waredodd fy enaid i allan o bob cyfyngder,

1:30 Yn ddiau megis y tyngais wrthyt ti i ARGLWYDD DDUW Israel, gan ddywedyd, Solomon dy fab a deyrnasa yn ddiau ar fy l i, ac efe a eistedd ar fy ngorseddfainc i yn fy lle i, felly y gwnaf y dydd hwn.

1:31 Yna Bathseba a ostyngodd ei phen i hwyneb i lawr, ac a ymgrymodd ir brenin, ac a ddywedodd, Bydded fy arglwydd frenin Dafydd fyw byth.

1:32 Ar brenin Dafydd a ddywedodd, Gelwch ataf fi Sadoc yr offeiriad, a Nathan y proffwyd, a Benaia mab Jehoiada. A hwy a ddaethant o flaen y brenin.

1:33 Ar brenin a ddywedodd wrthynt, Cymerwch weision eich arglwydd gyda chwi a pherwch i Solomon fy mab farchogaeth ar fy mules fy hun, a dygwch ef i waered i Gihon.

1:34 Ac eneinied Sadoc yr offeiriad a Nathan y proffwyd ef yno yn frenin ar Israel: ac utgenwch mewn utgorn, dywedwch, Bydded fyw y brenin Solomon.

1:35 Deuwch chwithau i fyny ar ei l ef, a deued efe i fyny, ac eistedded ar fy ngorseddfa i, ac efe a deyrnasa yn fy lle i: canys ef a ordeiniais i fod yn flaenor ar Israel ac ar Jwda.

1:36 A Benaia mab Jehoiada a atebodd y brenin, ac a ddywedodd. Amen: yr un modd y dywedo ARGLWYDD DDUW fy arglwydd frenin.

1:37 Megis y bu yr ARGLWYDD gydam harglwydd y brenin, felly bydded gyda Solomon, a gwnaed yn fwy ei orseddfainc ef na gorseddfainc fy arglwydd y brenin Dafydd.

1:38 Felly Sadoc yr offeiriad, a Nathan y proffwyd, a Benaia mab Jehoiada, ar Cerethiaid, ar Felethiaid, a aethant i waered, ac a wnaethant i Solomon farchogaeth ar fules y brenin Dafydd, ac a aethant ag ef i Gihon.

1:39 A Sadoc yr offeiriad a gymerodd gorn o olew allan or babell, ac a eneiniodd Solomon. A hwy a utganasant mewn utgorn: ar holl bobl a ddywedasant, Bydded fyw y brenin Solomon.

1:40 Ar holl bobl a aethant i fyny ar ei l ef, yn canu pibellau, ac yn llawenychu llawenydd mawr, fel y rhwygai y ddaear gan eu sŵn hwynt.

1:41 A chlybu Adoneia, ai holl wahoddedigion y rhai oedd gydag ef, pan ddarfuasai iddynt fwyta. Joab hefyd a glywodd lais yr utgorn; ac a ddywedodd, Paham y mae twrf y ddinas yn derfysgol?

1:42 Ac efe eto yn llefaru, wele, daeth Jonathan mab Abiathar yr offeiriad. A dywedodd Adoneia, Tyred i mewn: canys gŵr grymus ydwyt ti, a daioni a fynegi di.

1:43 A Jonathan a atebodd ac a ddywedodd wrth Adoneia, Yn ddiau ein ein harglwydd frenin Dafydd a osododd Solomon yn frenin.

1:44 Ar brenin a anfonodd gydag ef Solomon ei fab, gan ddywedyd, Sadoc yr offeiriad, a Nathan y proffwyd, a Benaia mab Jehoiada, ar Cerethiaid, ar Pelethiaid; a hwy a barasant iddo ef farchogaeth ar fules y brenin.

1:45 A Sadoc yr offeiriad a Nathan y proffwyd ai heneiniasant ef yn frenin yn Gihon: a hwy a ddaethant i fyny oddi yno yn llawen; ar ddinas a derfysgodd. Dynar twrf a glywsoch chwi.

1:46
Ac y mae Solomon yn eistedd ar orseddfainc y frenhiniaeth.

1:47
A gweision y brenin a ddaethant hefyd i fendithio ein harglwydd frenin Dafydd, gan ddywedyd, Dy dduw a wnelo enw Solomon yn well nath enw di, ac a wnelo yn fwy ei orseddfainc ef nath orseddfainc di. Ar brenin a ymgrymodd ar y gwely.

1:48
Fel hyn hefyd y dywedodd y brenin: Bendigedig fyddo arglwydd dduw Israel, yr hwn a roddodd heddiw un i eistedd ar fy ngorseddfainc, am llygaid innau yn gweled hynny.

1:49
Ar holl wahoddedigion, y rhai oedd gydag Adoneia, a ddychrynasant, ac a gyfodasant, ac a aethant bob un ei ffordd.

1:50 Ac Adoneia oedd yn ofni rhag
Solomon; ac a gyfododd, ac a aeth ac a ymaflodd yng nghyrn yr allor.

1:51
A mynegwyd i Solomon, gan ddywedyd, Wele, y mae Adoneia yn ofnir brenin Solomon: canys wele, efe a ymafl odd yng nghyrn yr allor, gan ddywedyd, Tynged y brenin Solomon i mi heddiw, na ladd efe ei was r cleddyf.

1:52
A dywedodd Solomon, Os bydd efe yn ŵr da, ni syrth un oi wallt ef i lawr; ond os ceir drygioni ynddo ef, efe a fydd marw.


1:53 Ar brenin Solomon a anfonodd, a hwy ai dygasant ef oddi wrth yr allor. Ac efe a ddaeth, ac a ymgrymodd ir brenin Solomon. A dywedodd Solomon wrtho, Dos ith dŷ.




PENNOD 2

2:1 Yna dyddiau Dafydd a nesasant i farw; ac efe a orchmynnodd i Solomon ei fab, gan ddywedyd,

2:2 Myfi wyf yn myned ffordd yr holl ddaear; am hynny ymnertha, a bydd ŵr;

2:3 A chadw gadwraeth yr arglwydd dy dduw, i rodio yn ei ffyrdd ef, i gadw ei ddeddfau ef, a'i orchmynion, a'i farnedigaethau, a'i dystiolaethau, fel yr ysgrifennwyd yng nghyfraith Moses; fel y llwyddych yn yr hyn oll a wnelych, ac i ba le bynnag y trech:

2:4 Fel y cyflawno yr arglwydd ei air a lefarodd efe wrthyf, gan ddywedyd, Os dy feibion a gadwant eu ffyrdd, i rodio ger fy mron mewn gwirionedd, 'u holl galon, ac 'u holl enaid, ni thorrir (eb efe) na byddo ohonot ŵr ar orseddfainc Israel.

2:5 Tithau hefyd a wyddost yr hyn a wnaeth Joab mab Serfia mi, a'r hyn a wnaeth efe i ddau o dywysogion lluoedd Israel, i Abner mab Ner, ac i Amasa mab Jether, y rhai a laddodd efe, ac a ollyngodd waed rhyfel mewn heddwch, ac a roddodd waed rhyfel ar ei wregys oedd am ei lwynau, ac yn ei esgidiau oedd am ei draed.

2:6 Am hynny gwna yn l dy ddoethineb, ac na ad i'w benllwydni ef ddisgyn i'r bedd mewn heddwch.

2:7 Ond i feibion Barsilai y Gileadiad y gwnei garedigrwydd, a byddant ymysg y rhai a fwytnt ar dy fwrdd di: canys felly y daethant ataf fi pan oeddwn yn ffoi rhag Absalom dy frawd di.

2:8 Wele hefyd Simei mab Gera, mab Jemini, o Bahurim, gyda thi, yr hwn a'm melltithiodd i melltith dost, y dydd yr euthum i Mahanaim: ond efe a ddaeth i waered i'r Iorddonen i gyfarfod mi; a mi a dyngais i'r arglwydd wrtho ef, gan ddywedyd, Ni'th laddaf 'r cleddyf.


2:9 Ond yn awr na ad di ef heb gosbedigaeth: canys gŵr doeth ydwyt ti, a gwyddost beth a wnei iddo: dwg dithau ei benwynni ef i waered ir bedd mewn gwaed.

2:10 Felly Dafydd a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd yn ninas Dafydd.

2:11 Ar dyddiau y teyrnasodd Dafydd ar Israel oedd ddeugain mlynedd: saith mlynedd y teyrnasodd efe yn Hebron, a thair blynedd ar ddeg ar hugain y teyrnasodd efe yn Jerwsalem.

2:12 A Solomon a eisteddodd ar orseddfainc Dafydd ei dad; ai frenhiniaeth ef a sicrhawyd yn ddirfawr.

2:13 Ac Adoneia mab Haggith a ddaeth at Bathseba mam Solomon. A hi a ddywedodd, Ai heddychlon dy ddyfodiad? Yntau a ddywedodd, Heddychlon.

2:14 Ac efe a ddywedodd, Y mae i mi air thi. Hithau a ddywedodd, Dywed.

2:15 Yntau a ddywedodd, Ti a wyddost mai eiddof fi oedd y frenhiniaeth, ac i holl Israel osod eu hwynebau ar fy ngwneuthur i yn frenin: eithr trodd y frenhiniaeth, ac a aeth im brawd: canys trwy yr ARGLWYDD yr aeth hi yn eiddo ef.

2:16 Ond yn awr dymunaf gennyt un dymuniad; na omedd fi. Hithau a ddywedodd wrtho, Dywed.

2:17 Yntau a ddywedodd, Dywed, atolwg, wrth y brenin Solomon, (canys ni omedd efe dydi,) am roddi ohono ef Abisag y Sunamees yn wraig i mi.

2:18 A dywedodd Bathseba, Da; mi a ddywedaf drosot ti wrth y brenin.

2:19 Felly Bathseba a aeth at y brenin Solomon, i ddywedyd wrtho ef dros Adoneia. Ar brenin a gododd iw chyfarfod hi, ac a ostyngodd iddi, ac a eisteddodd ar ei orseddfainc, ac a barodd osod gorseddfainc i fam y brenin: a hi a eisteddodd ar ei ddeheulaw ef.

2:20 Yna hi a ddywedodd, Un dymuniad bychan yr ydwyf fi yn ei ddymuno gennyt; na omedd fi. Ar brenin a ddywedodd wrthi hi, Gofyn, fy mam: canys nith omeddaf.

2:21 A hi a ddywedodd, Rhodder Abisag y Sunamees yn wraig i Adoneia dy frawd.

2:22 Ar brenin Solomon a atebodd ac a ddywedodd wrth ei fam, Paham y ceisi di Abisag y Sunamees i Adoneia? gofyn hefyd y frenhiniaeth iddo ef; canys fy mrawd hyn na mi ydyw efe; a chydag ef y mae Abiathar yr offeiriad, a Joab mab Serfia.

2:23 Ar brenin Solomon a dyngodd ir ARGLWYDD, gan ddywedyd, Fel hyn y gwnelo Duw i mi, ac fel hyn y chwanego, onid yn erbyn ei einioes y llefarodd Adoneia y gair hwn.

2:24 Yn awr gan hynny, fel mai byw yr ARGLWYDD, yr hwn am sicrhaodd i, ac a wnaeth i mi eistedd ar orseddfainc Dafydd fy nhad, yr hwn hefyd a wnaeth i mi dŷ, megis y dywedasai efe: heddiw yn ddiau y rhoddir Adoneia i farwolaeth.

2:25 Ar brenin Solomon a anfonodd gyda Benaia mab Jehoiada; ac efe a ruthrodd arno ef, fel y bu efe farw.

2:26 Ac wrth Abiathar yr offeiriad y dywedodd y brenin, Dos i Anathoth, ith fro dy hun; canys gŵr yn haeddu marwolaeth ydwyt ti: ond ni laddaf di y pryd hwn; oherwydd dwyn ohonot arch yr Arglwydd DDUW o flaen fy nhad Dafydd, ac am dy gystuddio yn yr hyn oll y cystuddiwyd fy nhad.

2:27 Felly y bwriodd Solomon Abiathar ymaith o fod yn offeiriad ir ARGLWYDD; fel y cyflawnai air yr ARGLWYDD, yr hwn a ddywedasai efe am dŷ Eli yn Seilo.

2:28 Ar chwedl a ddaeth at Joab: canys Joab a wyrasai ar l Adoneia, er na wyrasai efe ar l Absalom.
A ffodd Joab i babell yr ARGLWYDD, ac a ymaflodd yng nghyrn yr allor.

2:29 A mynegwyd ir brenin Solomon, ffoi o Joab i babell yr ARGLWYDD; ac wele, y mae efe wrth yr allor. A Solomon a anfonodd Benaia mab Jehoiada, gan ddywedyd, Dos, rhuthra arno ef.

2:30 A daeth Benaia i babell yr ARGLWYDD, ac a ddywedodd wrtho ef, Fel hyn y dywed y brenin; Tyred allan. Yntau a ddywedodd, Na ddeuaf; eithr yma y byddaf farw. A Benaia a ddug drachefn air at y brenin, gan ddywedyd, Fel hyn y dywedodd Joab, ac fel hyn ym hatebodd.

2:31 A dywedodd y brenin wrtho ef, Gwna fel y dywedodd efe, a rhuthra arno ef, a chladd ef; fel y tynnych y gwaed gwirion a dywalltodd Joab, oddi arnaf fi, ac oddi ar dŷ fy nhad i.

2:32 Ar ARGLWYDD a ddychwel ei waed ef ar ei ben ei hun; oherwydd efe a ruthrodd ar ddau ŵr cyfiawnach a gwell nag ef ei hun, ac au lladdodd hwynt r cleddyf , a Dafydd fy nhad heb wybod; sef Abner mab Ner, tywysog llu Israel, ac Amasa mab Jether, tywysog llu Jwda.

2:33 Au gwaed hwynt a ddychwel ar ben Joab, ac ar ben ei had ef yn dragywydd: ond i Dafydd, ac iw had, ac iw dŷ, ac iw orseddfainc, y bydd heddwch yn dragywydd gan yr ARGLWYDD.

2:34 Felly yr aeth Benaia mab Jehoiada i fyny, ac a ruthrodd arno, ac ai lladdodd. Ac efe a gladdwyd yn ei dŷ ei hun yn yr anialwch.

2:35 Ar brenin a osododd Benaia mab Jehoiada yn ei le ef ar y filwriaeth. Ar brenin a osododd Sadoc yr offeiriad yn lle Abiathar.

2:36 Ar brenin a anfonodd ac a alwodd am Simei, ac a ddywedodd wrtho, Adeilada i ti dŷ yn Jerwsalem, ac aros yno, ac na ddos allan oddi yno nac yma na thraw.

2:37 Canys bydd, y dydd yr elych allan, ac yr elych dros afon Cidron, gan wybod y cei di wybod y lleddir di yn farw: dy waed fydd ar dy ben dy hun.

2:38 A dywedodd Simei wrth y brenin, Da yw y gair: fel y dywedodd fy arglwydd frenin, felly y gwna dy was.
A Simei a drigodd yn Jerwsalem ddyddiau lawer.

2:39 Eithr ymhen tair blynedd y ffodd dau was i Simei at Achis, mab Maacha, brenin Gath. A mynegwyd i Simei, gan ddywedyd, Wele dy weision di yn Gath.

2:40 A Simei a gyfododd, ac a gyfrwyodd ei asyn, ac a aeth i Gath at Achis, i geisio ei weision: ie, Simei a aeth, ac a gyrchodd ei weision o Gath.

2:41 A mynegwyd i Solomon, fyned o Simei o Jerwsalem i Gath, ai ddychwelyd ef.

2:42 Ar brenin a anfonodd ac a alwodd am Simei, ac a ddywedodd wrtho. Oni pherais i ti dyngu ir ARGLWYDD, ac oni thystiolaethais wrthyt, gan ddywedyd, Yn y dydd yr elych allan, ac yr elych nac yma nac acw, gan wybod gwybydd y lleddir di yn farw? a thi a ddywedaist wrthyf. Da yw y gair a glywais.

2:43 Paham gan hynny na chedwaist lw yr ARGLWYDD, ar gorchymyn a orchmynnais i ti,?

2:44 A dywedodd y brenin wrth Simei, Ti a wyddost yr holl ddrygioni a ŵyr dy galon, yr hwn a wnaethost ti yn erbyn Dafydd fy nhad: yr ARGLWYDD am hynny a ddychwelodd dy ddrygioni di ar dy ben dy hun;

2:45 A bendigedig fydd y brenin Solomon, a gorseddfainc Dafydd a sicrheir o flaen yr ARGLWYDD yn dragywydd.

2:46 Felly y gorchmynnodd y brenin i Benaia mab Jehoiada; ac efe a aeth allan, ac a ruthrodd arno ef, fel y bu efe farw. Ar frenhiniaeth a sicrhawyd yn llaw Solomon.

PENNOD 3
3:1
A Solomon a ymgyfathrachodd Pharo brenin yr Aifft, ac a briododd ferch Pharo, ac ai dug hi i ddinas Dafydd, nes darfod iddo adeiladu ei dŷ ei hun, a thŷ yr ARGLWYDD, a mur Jerwsalem oddi amgylch.

3:2 Eto y bobl oedd yn aberthu mewn uchelfaoedd, oherwydd nad adeiladasid tŷ i enw yr ARGLWYDD, hyd y dyddiau hynny.

3:3 A Solomon a garodd yr ARGLWYDD, gan rodio yn neddfau Dafydd ei dad: eto mewn uchelfaoedd yr oedd efe yn aberthu ac yn arogl-darthu.

3:4 Ar brenin a aeth i Gibeon i aberthu yno: canys honno oedd uchelfa fawr. Mil o boethoffrymau a offrymodd Solomon ar yr allor honno.

3:5 Yn Gibeon yr ymddangosodd yr ARGLWYDD i Solomon mewn breuddwyd liw nos: a dywedodd Duw, Gofyn beth a roddaf i ti.

3:6 A dywedodd Solomon, Ti a wnaethost th was Dafydd fy nhad fawr drugaredd, megis y rhodiodd efe oth flaen di mewn gwirionedd, ac mewn cyfiawnder, ac mewn uniondeb calon gyda thi; ie, cedwaist iddo y drugaredd fawr honi a rhoddaist iddo fab i eistedd ar ei orseddfainc, fel y gwelir heddiw.

3:7 Ac yn awr, O ARGLWYDD fy Nuw, ti a wnaethost ith was deyrnasu yn lle Dafydd fy nhad: a minnau yn fachgen bychan: ni fedraf fyned nac allan nac i mewn.

3:8 Ath was sydd ymysg dy bobl, y rhai a ddewisaist ti; pobl aml, y rhai ni rifir ac nis cyfrifir gan luosowgrwydd.

3:9 Am hynny dyro ith was galon ddeallus, i farnu dy bobl, i ddeall rhagot rhwng da a drwg: canys pwy a ddichon farnu dy luosog bobl hyn?

3:10 Ar peth fu dda yng ngolwg yr ARGLWYDD, am ofyn o Solomon y peth hyn.

3:11 A Duw a ddywedodd wrtho, Oherwydd gofyn ohonot y peth hyn, ac na ofynnaist i ti ddyddiau lawer, ac na ofynnaist i ti olud, ac na cheisiaist einioes dy elynion, eithr gofynnaist i ti ddeall i wrando barn:

3:12 Wele, gwneuthum yn l dy eiriau; wele, rhoddais i ti galon ddoeth a deallus, fel na bu dy fath oth flaen, ac na chyfyd dy fath ar dy l.

3:13 A rhoddais i ti hefyd yr hyn nis gofynnaist, golud, a gogoniant hefyd; fel na byddo un oth fath ymysg y brenhinoedd, dy holl ddyddiau di.

3:14 Ac os rhodi yn fy ffyrdd i, gan gadw fy neddfau am gorchmynion, megis y rhodiodd Dafydd dy dad, estynnaf hefyd dy ddyddiau di.

3:15 A Solomon a ddeffrodd; ac wele, breuddwyd oedd. Ac efe a ddaeth i Jerwsalem, ac a safodd o flaen arch cyfamod yr ARGLWYDD, ac a offrymodd offrymau poeth, ac a aberthodd aberthau hedd, ac a wnaeth wledd iw holl weision.

3:16 Yna dwy wraig o buteiniaid a ddaethant at y brenin, ac a safasant ger ei fron ef.

3:17 Ar naill wraig a ddywedodd, O fy arglwydd, myfi ar wraig hon oeddem yn trigo yn yr un tŷ; a mi a esgorais yn tŷ gyda hi.


3:18 Ac ar y trydydd dydd wedi esgor ohonof fi, yr esgorodd y wraig hon hefyd ac yr oeddem ni ynghyd, heb arall yn tŷ gyda ni, ond nyni ein dwyoedd yn tŷ.

3:19 A mab y wraig hon a fu farw liw nos; oherwydd hi a orweddodd arno ef.

3:20 A hi a gododd yng nghanol y nos, ac a gymerodd fy mab i om hymyl, tra yr ydoedd dy lawforwyn yn cysgu, ac ai gosododd ef yn ei mynwes hi, ai mab marw hi a osododd hi yn fy mynwes innau.

3:21 A phan godais i y bore i beri im mab sugno, wele, marw oedd efe; ac wedi i mi ddal arno y bore, wele, nid fy mab i, yr hwn a esgoraswn i, ydoedd efe.

3:22 Ar wraig arall a ddywedodd, Nage, eithr fy mab i yw y byw, ath fab dithau yw y marw. A hon a ddywedodd, Nage; eithr dy fab di yw y marw, am mab i yw y byw. Fel hyn y llefarasant o flaen y brenin.

3:23 Yna y dywedodd y brenin, Hon sydd yn dywedyd, Dyma fy mab i sydd fyw, ath fab dithau yw y marw: a hon acw sydd yn dywedyd, Nage; eithr dy fab di yw y marw, am mab innau yw y byw.

3:24 A dywedodd y brenin, Dygwch i mi gleddyf. A hwy a ddygasant gleddyf o flaen y brenin.

3:25 Ar brenin a ddywedodd, Rhennwch: y bachgen byw yn ddau, a rhoddwch yr hanner ir naill, ar hanner ir llall.

3:26 Yna y dywedodd y wraig bioedd y mab byw wrth y brenin, (canys ei hymysgaroedd a gynesasai wrth ei mab,) ac a. lefarodd, O fy arglwydd, rhoddwch iddi hi y bachgen byw, ac na leddwch ef ddim: ond y llall a ddywedodd, Na fydded eiddof fi na thithau, eithr rhennwch ef.

3:27 Yna yr atebodd y brenin, ac y dywedodd, Rhoddwch y bachgen byw iddi hi, ac na leddwch ef ddim: dyna ei farn ef.

3:28 A holl Israel a glywsant y farn a farnasai y brenin; a hwy a ofnasant y brenin: canys gwelsant fod doethineb Duw ynddo ef i wneuthur barn.

PENNOD 4
4:1
Ar brenin Solomon oedd frenin ar holl Israel.

4:2 A dyma y tywysogion oedd ganddo ef: Asareia mab Sadoc, yr offeiriad;

4:3 Elihoreff ac Ahia, meibion Sisa, oeddi ysgrifenyddion; Jehosaffat mab Ahilud, yn gofiadur;

4:4 Benaia mab Jehoiada oedd ar y llu; a Sadoc ac Abiathar, yn offeiriaid;

4:5 Ac Asareia mab Nathan oedd ar y swyddogion; a Sabud mab Nathan oedd ben-llywydd, ac yn gyfaill ir brenin;

4:6 Ac Ahisar oedd benteulu; ac Adoniram mab Abda, ar y deyrnged.

4:7 A chan Solomon yr ydoedd deuddeg o swyddogion ar holl Israel, y rhai a baratoent luniaeth ir brenin ai dŷ: mis yn y flwyddyn yr oedd ar bob un ddarparu.

4:8 Dyma eu henwau hwynt. Mab Hur, ym mynydd Effraim.

4:9 Mab Decar ym Macas, ac yn Saalbim, a Beth-semes, ac Elon-bethanan.

4:10 Mab Hesed, yn Aruboth: iddo efyr oedd Socho, a holl dir Heffer.

4:11 Mab Abinadab oedd yn holl ardal Dor: Taffath merch Solomon oedd yn wraig iddo ef.

4:12 Baana mab Ahilud oedd yn Taanach, a Megido, a Bethsean oll, yr hon sydd gerllaw Sartana, islaw Jesreel, o Bethsean hyd Abel-mehola, hyd y tu hwnt i Jocneam.

4:13 Mab Geber oedd yn Ramoth-Gilead: iddo ef yr oedd trefydd Jair mab Manasse, y rhai sydd yn Gilead: eiddo ef oedd ardal Argob, yr hon sydd yn Basan; sef trigain o ddinasoedd mawrion, chaerau a barrau pres.

4:14 Ahinadab mab Ido oedd ym Mahariaim.

4:15 Ahimaas oedd yn Nafftali: yntau a gymerodd Basmath merch Solomon yn wraig.

4:16 Baana mab Husai oedd yn Aser ac yn Aloth.

4:17 Jehosaffat mab Parua oedd yn Issachar.

4:18 Simei mab Ela oedd o fewn Benjamin.

4:19 Geber mab Uri oedd yng ngwlad Gilead, gwlad Sehon brenin yr Amoriaid.y ac Og brenin Basan; ar unig swyddog oedd yn y wlad ydoedd efe.

4:20 Jwda ac Israel oedd aml, fel y tywod sydd gerllaw y mr o amldra, yn bwyta ac yn yfed, ac yn gwneuthur yn llawen.

4:21 A Solomon oedd yn llywodraethi ar yr holl deyrnasoedd, or afon hyd wlad y Philistiaid, ac hyd derfyn yr Aifft: yr oeddynt hwy yn dwyn anrhegion, ac yn gwasanaethu Solomon holl ddyddiau ei einioes ef.

4:22 A bwyd Solomon beunydd oedd ddeg corus ar hugain o beilliaid, a thrigain corus o flawd;

4:23 Deg o ychen pasgedig, ac ugain o ychen porfadwy, a chant o ddefaid, heblaw ceirw, ac iyrchod, a buail, ac ednod breision.

4:24 Canys efe oedd yn llywodraethu ar y tu yma ir afon oll, o Tiffsa byd Assa, ar yr holl frenhinoedd or tu yma ir afon: ac yr oedd iddo ef heddwch o bob parth iddo o amgylch.

4:25 Ac yr oedd Jwda ac Israel yn preswylio yn ddiogel, bob un dan ei winwydden a than ei ffigysbren, o Dan hyd Beer-seba, holl ddyddiau Solomon.

4:26 Ac yr oedd gan Solomon ddeugain mil o bresebau meirch iw gerbydau, a deuddeng mil o wŷr meirch.

4:27 Ar swyddogion hynny a baratoent luniaeth i Solomon y brenin, ac i bawb a ddelai i fwrdd y brenin Solomon, pob un yn ei fis: ni adawsant eisiau dim.

4:28 Haidd hefyd a gwellt a ddygasant hwy ir meirch, ac ir cyflym gamelod, ir fan lle y byddai y swyddogion, pob un ar ei ran.

4:29 A Duw a roddodd ddoethineb i Solomon, a deall mawr iawn, a helaethdra calon, fel y tywod sydd ar fin y mr.

4:30 A doethineb Solomon oedd fwy na doethineb holl feibion y dwyrain, ac na holl ddoethineb yr Aifft.

4:31 Ie, doethach oedd efe nag un dyn; nag Ethan yr Esrahiad, na Heman, nai. Chalcol, na Darda, meibion Mahol: ai enw ef oedd ymhlith yr holl genhedloedd oddi amgylch.



4:32 Ac efe a lefarodd dair mil o ddiarhebion: ai ganiadau ef oedd fil a phump.

4:33 Llefarodd hefyd am brennau, or cedrwydd sydd yn Libanus, hyd yr isop a dyf allan or pared: ac efe a lefarodd am anifeiliaid, ac am ehediaid, ac am ymlusgiaid, ac am bysgod.

4:34 Ac o bob pobloedd y daethpwyd i wrando doethineb Solomon, oddi wrth holl frenhinoedd y ddaear, y rhai a glywsent am ei ddoethineb ef.

PENNOD 5
5:1
Hiram hefyd brenin Tyrus a anfonodd ei weision at Solomon; canys clybu eneinio ohonynt hwy ef yn frenin yn lle ei dad: canys hoff oedd gan Hiram Dafydd bob amser.

5:2 A Solomon a anfonodd at Hiram, gan ddywedyd,

5:3 Ti a wyddost am Dafydd fy nhad, na allai efe adeiladu ty` i enw yr ARGLWYDD ei DDUW, gan y rhyfeloedd oedd oi amgylch ef, nes rhoddi or ARGLWYDD hwynt dan wadnau ei draed ef.

5:4 Eithr yn awr yr ARGLWYDD fy Nuw a roddodd i mi lonydd oddi amgylch, fel nad oes na gwrthwynebydd, nac ymgyfarfod niweidiol.

5:5 Ac wele fi am bryd ar adeiladu tŷ i enw yr ARGLWYDD fy Nuw; megis y llefarodd yr ARGLWYDD wrth Dafydd fy nhad, gan ddywedyd, Dy fab, yr hwn a osodaf fi yn dy le di ar dy orseddfainc di, efe a adeilada dŷ im henw i.


5:6 Yn awr, gan hynny, gorchymyn dorri ohonynt i mi gedrwydd o Libanus; am gweision i a fyddant gydath weision di: a rhoddaf atat gyflog dy weision, yn l yr hyn a ddywedych: canys ti a wyddost nad oes yn ein plith ni ŵr a fedro gymynu coed megis y Sidoniaid.

5:7 A bu, pan glybu Hiram eiriau Solomon, lawenychu ohono ef yn ddirfawr, a dywedyd, Bendigedig yw yr ARGLWYDD heddiw, yr hwn a roddes i Dafydd fab doeth ar y bobl luosog yma.

5:8 A Hiram a anfonodd at Solomon, gan ddywedyd, Gwrandewais ar yr hyn a anfonaist ataf: mi a wnaf dy holl ewyllys di am goed cedrwydd, a choed ffynidwydd.


5:9 Fy ngweision au dygant i waered o Libanus hyd y mr: a mi au gyrraf hwynt yn gludeiriau ar hyd y mr, hyd y fan a osodych di i mi; ac yno y datodaf hwynt, a chymer di hwynt: ond ti a wnei fy ewyllys innau, gan roddi ymborth im teulu i.

5:10 Felly yr oedd Hiram yn rhoddi i Solomon o goed cedrwydd, ac o goed ffynidwydd, ei holl ddymuniad.

5:11 A Solomon a roddodd i Hiram ugain mil corus o wenith yn gynhaliaeth iw dŷ, ac ugain corus o olew coeth: felly y rhoddai Solomon i Hiram bob blwyddyn.

5:12 Ar ARGLWYDD a roddes ddoethineb i Solomon, fel y dywedasai wrtho: a bu heddwch rhwng Hiram a Solomon; a hwy a wnaethant gyfamod ill dau.

5:13 Ar brenin Solomon a gyfododd dreth o holl Israel, ar dreth oedd ddeng mil ar hugain o wŷr.

5:14 Ac efe au hanfonodd hwynt i Libanus, deng mil yn y mis ar gylch: mis y byddent yn Libanus, a dau fis gartref. Ac Adoniram oedd ar y dreth.

5:15 Ac yr oedd gan Solomon ddeng mil a thrigain yn dwyn beichiau, a phedwar ugain mil yn naddu cerrig yn y mynydd;

5:16 Heb law pen-swyddogion Solomon, y rhai oedd ar y gwaith, sef tair mil a thri chant, yn llywodraethu y bobl a weithient yn y gwaith.

5:17 Ar brenin a orchmynnodd ddwyn ohonynt hwy feini mawr, a meini costus, a meini nadd, i sylfaenu y tŷ.

5:18 Felly seiri Solomon, a seiri Hiram, ar Gibliaid, a naddasant, ac a ddarparasant goed a cherrig i adeiladur tŷ.

PENNOD 6
6:1
Ac yn y bedwar ugeinfed a phedwar cant o flynyddoedd wedi dyfod meibion Israel allan or Aifft, yn y bedwaredd flwyddyn o deyrnasiad Solomon ar Israel, yn y mis Sif, hwnnw yw yr ail fis, y dechreuodd efe adeiladu tŷ yr ARGLWYDD.

6:2 Ar tŷ a adeiladodd y brenin Solomon ir ARGLWYDD oedd drigain cufydd ei hyd, ac ugain cufydd ei led, a deg cufydd ar hugain ei uchder.

6:3 Ar porth o flaen teml y tŷ oedd ugain cufydd ei hyd, yn un hyd a lled y tŷ; ac yn ddeg cufydd ei led, o flaen y tŷ.

6:4 Ac efe a wnaeth ir tŷ ffenestri, yn llydain oddi fewn, ac yn gyfyng oddi allan.

6:5 Ac efe a adeiladodd wrth fur y tŷ ystafelloedd oddi amgylch mur y tŷ, ynghylch y deml, ar gafell; ac a wnaeth gelloedd o amgylch.

6:6 Yr ystafell isaf oedd bm cufydd ei lled, ar ganol chwe chufydd ei lled, ar drydedd yn saith gufydd ei lled: canys efe a roddasai ategion or tu allan ir tŷ oddi amgylch, fel na rwymid y trawstiau ym mur y tŷ.

6:7 Ar tŷ, pan adeiladwyd ef, a adeiladwyd o gerrig wedi eu cwbl naddu cyn eu dwyn yno; fel na chlybuwyd na morthwylion, na bwyeill, nac un offeryn haearn yn y tŷ, wrth ei adeiladu.

6:8 Drws y gell ganol oedd ar ystlys ddeau y tŷ; ac ar hyd grisiau tredig y dringid ir ganol, ac or ganol ir drydedd.

6:9 Felly yr adeiladodd efe y tŷ, ac ai gorffennodd; ac a fyrddiodd y tŷ thrawstiau ac ystyllod o gedrwydd.

6:10 Ac efe a adeiladodd ystafelloedd wrth yr holl dŷ, yn bm cufydd eu huchder: ac choed cedr yr oeddynt yn pwyso ar y tŷ.

6:11 A daeth gair yr ARGLWYDD at Solomon, gan ddywedyd,

6:12 Am y tŷ yr wyt ti yn ei adeiladu, os rhodi di yn fy neddfau i, a gwneuthur fy marnedigaethau, a chadw fy holl orchmynion, gan rodio ynddynt; yna y cyflawnaf a thi fy ngair a leferais wrth Dafydd dy dad:

6:13 A mi a breswyliaf ymysg meibion Israel, ac ni adawaf fy mhobl Israel.

6:14 Felly yr adeiladodd Solomon y tŷ, ac ai gorffennodd.

6:15 Ac efe a fyrddiodd barwydydd y tŷ oddi fewn ag ystyllod cedrwydd, o lawr y tŷ hyd y llogail y byrddiodd efe ef choed oddi fewn: byrddiodd hefyd lawr y tŷ phlanciau o ffynidwydd.

6:16 Ac efe a adeiladodd ugain cufydd ar ystlysau y tŷ ag ystyllod cedr, or llawr hyd y parwydydd: felly yr adeiladodd iddo o fewn, sef ir gafell, ir cysegr sancteiddiolaf.

6:17 Ar tŷ, sef y deml oi flaen ef, oedd ddeugain cufydd ei hyd.

6:18 A chedrwydd y tŷ oddi fewn oedd wedi eu cerfio yn gnapiau, ac yn flodau agored: y cwbl oedd gedrwydd; ni welid carreg.

6:19 Ar gafell a ddarparodd efe yn y tŷ o fewn, i osod yno arch cyfamod yr ARGLWYDD.

6:20 Ar gafell yn y pen blaen oedd ugain cufydd o hyd, ac ugain cufydd o led, ac ugain cufydd ei huchder: ac efe ai gwisgodd ag aur pur; felly hefyd y gwisgodd efe yr allor o gedrwydd.

6:21 Solomon hefyd a wisgodd y tŷ oddi fewn ag aur pur; ac a roddes farrau ar draws, wrth gadwyni aur, o flaen y gafell, ac au gwisgodd ag aur.

6:22 Ar holl dy a wisgodd efe ag aur, nes gorffen yr holl dŷ: yr allor hefyd oll, yr hon oedd wrth y gafell, a wisgodd efe ag aur.

6:23 Ac efe a wnaeth yn y gafell ddau o geriwbiaid, o bren olewydd, pob un yn ddeg cufydd ei uchder.

6:24 Ar naill adain ir ceriwb oedd bm cufydd, ar adain arall ir cerub oedd bum cufydd: deg cufydd oedd or naill gŵr iw adenydd ef hyd y cwr arall iw adenydd ef.

6:25 Ar ail geriwb oedd o ddeg cufydd: un mesur ac un agwedd oedd y ddau geriwb.

6:26 Uchder y naill geriwb oedd ddeg cufydd; ac felly yr oedd y ceriwb arall.

6:27 Ac efe a osododd y ceriwbiaid yn y tŷ oddi fewn: ac adenydd y ceriwbiaid a ymledasant, fel y cyffyrddodd adain y naill r naill bared, ac adain y ceriwb arall oedd yn cyffwrdd r pared arall; au hadenydd hwy yng nghanol y tŷ oedd yn cyffwrdd i gilydd.

6:28 Ac efe a wisgodd y ceriwbiaid ag aur;

6:29 A holl barwydydd y tŷ o amgylch a gerfiodd efe cherfiedig luniau ceriwbiaid, a phalmwydd, a blodau agored; o fewn ac oddi allan.

6:30 Llawr y tŷ hefyd a wisgodd efe ag aur, oddi fewn ac oddi allan.


6:31 Ac i ddrws y gafell y gwnaeth efe ddorau o goed olewydd; capan y drws ar gorsingau oedd bumed ran y pared.

6:32 Ac ar y ddwy ddr o goed olewydd y cerfiodd efe gerfiadau ceriwbiaid, a phalmwydd, a blodau agored, ac au gwisgodd ag aur, ac a ledodd aur ar y ceriwbiaid, ac ar y palmwydd,

6:33 Ac felly y gwnaeth efe i ddrws y deml orsingau o goed olewydd, y rhai oedd bedwaredd ran y pared.

6:34 Ac yr oedd y ddwy ddr o goed ffynidwydd: dwy ddalen blygedig oedd ir naill ddr, a dwy ddalen blygedig ir ddr arall.

6:35 Ac efe a gerfiodd geriwbiaid, a phalmwydd, a blodau agored, arnynt; ac au gwisgodd ag aur, yr hwn a gymhwyswyd ar y cerfiad.

6:36 Ac efe a adeiladodd y cyntedd nesaf i mewn thair rhes o gerrig nadd, ac rhes o drawstiau cedrwydd.: .

6:37 Yn y bedwaredd flwyddyn y sylfaenwyd tŷ yr ARGLWYDD, ym mis Sif:

6:38 Ac yn yr unfed flwyddyn ar ddeg, ym mis Bul, (dyna yr wythfed mis,) y gorffennwyd y tŷ, ai holl rannau, ai holl berthynasau. Felly mewn saith mlynedd yr adeiladodd efe ef.

PENNOD 7
7:1
Eithr ei dŷ ei hun a adeiladodd Solomon mewn tair blynedd ar ddeg, ac a orffennodd ei holl dŷ.

7:2 Efe a adeiladodd dŷ coedwig Libanus, yn gan cufydd ei hyd, ac yn ddeg cufydd a deugain ei led, ac yn ddeg cufydd ar hugain ei uchder, ar bedair rhes o golofnau cedrwydd, a thrawstiau cedrwydd ar y colofnau.

7:3 Ac efe a dowyd chedrwydd oddi arnodd ar y trawstiau oedd ar y pum colofn a deugain, pymtheg yn y rhes.

7:4 Ac yr oedd tair rhes o ffenestri, golau ar gyfer golau, yn dair rhenc.

7:5 Ar holl ddrysau ar gorsingau oedd ysgwar, felly yr oedd y ffenestri; a golau ar gyfer golau, yn dair rhenc.

7:6 Hefyd efe a wnaeth borth o golofnau, yn ddeg cufydd a deugain ei hyd, ac yn ddeg cufydd ar hugain ei led: ar porth oedd ou blaen hwynt; ar colofnau eraill ar swmerau oedd ou blaen hwythau.

7:7 Porth yr orseddfa hefyd, yr hwn y barnai efe ynddo, a wnaeth efe yn borth barn: ac efe a wisgwyd chedrwydd or naill gŵr ir llawr hyd y llall.

7:8 Ac iw dŷ ei hun, yr hwn y trigai efe ynddo, yr oedd cyntedd arall o fewa y porth or un fath waith. Gwnaeth hefyd dŷ i ferch Pharo, yr hon a briodasai Solomon, fel y porth hwn.

7:9 Hyn oll oedd o feini costus, wedi eu naddu wrth fesur, au lladd llif, oddi fewn ac oddi allan, a hynny or sylfaen hyd y llogail; ac felly or tu allan hyd y cyntedd mawr.

7:10 Ac efe a sylfaenesid meini costus, meini mawr, meini o ddeg cufydd, ac meini o wyth gufydd.

7:11 Ac oddi arnodd yr oedd meini costus, wedi eu naddu wrth fesur, a chedrwydd.

7:12 Ac ir cyntedd mawr yr oedd o amgylch, dair rhes o gerrig nadd, a rhes o drawstiau cedrwydd, i gyntedd tŷ yr ARGLWYDD oddi fewn, ac i borth y tŷ.

7:13 Ar brenin Solomon a anfonodd ac a gyrchodd Hiram o Tyrus.

7:14 Mab gwraig weddw oedd hwn o lwyth Nafftali, ai dad yn ŵr o Tyrus: gof pres ydoedd efe, a llawn ydoedd o ddoethineb, a deall, a gwybodaeth, i weithio pob gwaith o bres. Ac efe a ddaeth at y brenin Solomon, ac a weithiodd ei holl waith ef.

7:15 Ac efe a fwriodd ddwy golofn o bres; deunaw cufydd oedd uchder pob colofn; a llinyn o ddeuddeg cufydd a amgylchai bob un or ddwy.

7:16 Ac efe a wnaeth ddau gnap o bres tawdd, iw rhoddi ar bennau y colofnau; pum cufydd oedd uchder y naill gnap, a phum cufydd uchder y cnap arall.

7:17 Efe a wnaeth rwydwaith, a phlethiadau o gadwynwaith, ir cnapiau oedd ar ben y colofnau; saith ir naill gnap, a saith ir cnap arall.

7:18 Ac efe a wnaeth y colofnau, a dwy res o bomgranadau o amgylch ar y naill rwydwaith, i guddior cnapiau oedd uwchben; ac felly y gwnaeth efe ir cnap arall.

7:19 Ar cnapiau y rhai oedd ar y colofnau oedd o waith lili, yn y porth, yn bedwar cufydd.

7:20 Ac ir cnapiau ar y ddwy golofn oddi arnodd, ar gyfer y canol, yr oedd pomgranadau, y rhai oedd wrth y rhwydwaith; ar pomgranadau oedd ddau cant, yn rhesau o amgylch, ar y cnap arall.

7:21 Ac efe a gyfododd y colofnau ym mhorth y deml: ac a gyfododd y golofn ddeau, ac a alwodd ei henw hi Jachin; ac efe a gyfododd y golofn aswy, ac a alwodd ei henw hi Boas.

7:22 Ac ar ben y colofnau yr oedd gwaith lili. Felly y gorffennwyd gwaith y colofnau.

7:23 Ac efe a wnaeth fr tawdd yn ddeg cufydd o ymyl i ymyl: yn grwn oddi amgylch, ac yn bm cufydd ei uchder; a llinyn o ddeg cufydd ar hugain ai hamgylchai oddi amgylch.

7:24 A chnapiau ai hamgylchent ef dan ei ymyl o amgylch, deg mewn cufydd oedd yn amgylchur mr o amgylch: y cnapiau oedd yn ddwy res, wedi eu bwrw pan fwriwyd yntau.

7:25 Sefyll yr oedd ar ddeuddeg o ychen; tri oedd yn edrych tuar gogledd, a thri yn edrych tuar gorllewin, a thri yn edrych tuar deau, a thri yn edrych tuar dwyrain: ar mr arnynt oddi arnodd, au pennau l hwynt oll o fewn.

7:26 Ei dewder hefyd oedd ddyrnfedd, ai ymyl fel gwaith ymyl cwpan, a blodau lili: dwy fil o bathau a annai ynddo. .

7:27 Hefyd efe a wnaeth ddeg o ystolion pres; pedwar cufydd oedd hyd pob ystl, a phedwar cufydd ei lled, a thri chufydd ei huchder.

7:28 A dyma waith yr ystolion: ystlysau oedd iddynt, ar ystlysau oedd rhwng: y delltennau:

7:29 Ac ar yr ystlysau oedd rhwng y delltennau, yr oedd llewod, ychen, a cheriwbiaid; ac ar y dellt yr oedd ystl oddi arnodd; ac oddi tan y llewod ar ychen yr oedd cysylltiadau o waith tenau.

7:30 A phedair olwyn bres oedd i bob ystl, a phlanciau pres; ac yn eu pedair congl yr oedd ysgwyddau iddynt: dan y noe yr oedd ysgwyddau, wedi eu toddi ar gyfer pob cysylltiad.

7:31 Ai genau oddi fewn y cwmpas, ac oddi arnodd, oedd gufydd; ai genau hi oedd grwn, ar waith yr ystol, yn gufydd a hanner; ac ar ei hymyl hi yr oedd cerfiadau, ai hystlysau yn bedwar ochrog, nid yn grynion.

7:32 Ar pedair olwyn oedd dan yr ystlysau, ac echelau yr olwynion yn yr ystol; ac uchder pob olwyn yn gufydd a hanner cufydd.

7:33 Gwaith yr olwynion hefyd oedd fel gwaith olwynion men; eu hechelau, au bothau, au camegau, au hadenydd, oedd oll yn doddedig.

7:34 Ac yr oedd pedair ysgwydd wrth bedair congl pob ystl: or ystol yr oedd ei hysgwyddau hi.

7:35 Ac ar ben yr ystl yr oedd cwmpas o amgylch, o hanner cufydd o uchder; ar ben yr ystl hefyd yr oedd ei hymylau ai thaleithiau or un.

7:36 Ac efe a gerfiodd ar ystyllod ei hymylau hi, ac ar ei thaleithiau hi, geriwbiaid, llewod, a phalmwydd, wrth noethder pob un, a chysylltiadau oddi amgylch.

7:37 Fel hyn y gwnaeth efe y deg ystl: un toddiad, un mesur, ac un agwedd, oedd iddynt hwy oll.

7:38 Gwnaeth hefyd ddeng noe bres: deugain bath a ddaliai pob noe; yn bedwar cufydd bob noe; ac un noe ar bob un or deg ystl.

7:39 Ac efe a osododd bm ystl ar ystlys ddeau y tŷ, a phump ar yr ystlys aswy ir tŷ: ar mr a osododd efe ar y tu deau ir tŷ, tuar dwyrain, ar gyfer y deau.

 


7:40 Gwnaeth Hiram hefyd y noeau, ar rhawiau, ar cawgiau: a Hiram a orffennodd wneuthur yr holl waith, yr hwn a wnaeth efe ir brenin Solomon yn nhŷ yr ARGLWYDD.

7:41 Y ddwy golofn, ar cnapiau coronog y rhai oedd ar ben y ddwy golofn; ar ddau rwydwaith, i guddio y ddau gnap coronog oedd ar ben y colofnau;

7:42 A phedwar cant o bomgranadau ir ddau rwydwaith, dwy res o bomgranadau i un rhwydwaith, i guddio y ddau gnap coronog oedd ar y colofnau;

7:43 Ar deg ystol, ar deg noe ar yr ystolion;

7:44 Ac un mr, a deuddeg o ychen dan y mr;

7:45 Ar crochanau, ar rhawiau, ar cawgiau; ar holl lestri a wnaeth Hiram ir brenin Solomon, i dŷ yr ARGLWYDD, oedd o bres gloyw.

7:46 Yng ngwastadedd yr Iorddonen y toddodd y brenin hwynt mewn cleidir, rhwng Succoth a Sarthan.

7:47 A Solomon a beidiodd phwyso yr holl lestri, oherwydd eu lluosowgrwydd anfeidrol hwynt: ac ni wybuwyd pwys y pres chwaith.

7:48 A Solomon a wnaeth yr holl ddodrefn a berthynai i dŷ yr ARGLWYDD; yr allor aur, ar bwrdd aur, yr hwn yr oedd y bara gosod arno;

7:49 A phum canhwyllbren or tu deau, a phump or tu aswy, o flaen y gafell, yn aur pur; ar blodau, ar llusernau, ar gefeiliau, o aur;

7:50 Y ffiolau hefyd, ar saltringau, ar cawgiau, ar llwyau, ar thuserau, o aur coeth; a bachau dorau y tŷ, o fewn y cysegr sancteiddiaf, a dorau tŷ y deml, oedd aur.

7:51 Felly y gorffennwyd yr holl waith a wnaeth y brenin Solomon i dŷ yr ARGLWYDD. A Solomon a ddug i mewn yr hyn a gysegrasai Dafydd ei dad; yr arian, ar aur, ar dodrefn, a roddodd efe ymhlith trysorau tŷ yr ARGLWYDD.

 

 

 

PENNOD 8


1 Yna Solomon a gasglodd henuriaid Israel, a holl bennau y llwythau, a thywysogion tadau meibion Isreal, at at y brenin Solomon, yn Jerwsalem, i ddwyn i fyny arch cyfamod yr ARGLWYDD o ddinas Dafydd, honno yw Seion.


2 A holl wŷr Israel a ymgynullasant at y brenin Solomon, ar yr wyl, ym mis Ethanim, hwnnw yw y seithfed mis.

3 A holl henuriaid Israel a ddaethant, ar offeiriaid a godasant yr arch i fyny.

4 A hwy a ddygasant i fyny arch yr ARGLWYDD, a phabell y cyfarfod, a holl lestrir cysegr y rhai oedd yn y babell, ar offeiriaid ar Lefiaid au dygasant hwy i fyny.

5 Ar brenin Solomon, a holl gynull-eidfa Israel, y rhai a ymgynullasai ato ef, oedd gydag ef o flaen yr arch, yn aberthu defaid, a gwartheg, y rhai ni rifid ac ni chyfrifid, gan luosowgrwydd.

6 Felly yr offeiriaid a ddygasant arch cyfamod yr ARGLWYDD iw lle ei hun, i gafell y tŷ, ir cysegr sancteiddiaf, dan adenydd y ceriwbiaid.

7 Canys y ceriwbiaid oedd yn lledu eu hadenydd dros Ie yr arch; ar ceriwbiaid a orchuddient yr arch, ai barrau oddi arnodd.

8 Ar barrau a estynasant, fel y gwelid pennau y barrau or cysegr o flaen y gafell, ond nis gwelid oddi allan: yno y maent hwy hyd y dydd hwn.

9 Nid oedd dim yn yr arch ond y ddwy lech faen a osodasai Moses yno yn Horeb, lle y cyfamododd yr ARGLWYDD a meibion Israel, pan oeddynt yn dyfod o wlad yr Aifft.

10 A phan ddaeth yr offeiriaid allan or cysegr, y cwmwl a lanwodd dŷ yr ARGLWYDD,


11 Fel na allai yr offeiriaid sefyll i wasanaethu, oherwydd y cwmwl: canys gogoniant yr ARGLWYDD a lanwasai d yr ARGLWYDD.

12 Yna y dywedodd Solomon, Yr ARGLWYDD a ddywedodd, y preswyliai efe yn y tywyllwch.

13 Gan adeiladu yr adeiledais d yn breswylfod i ti, trigle i ti i aros yn dragy-wydd ynddo.

14 Ar brenin a drodd ei wyneb, ac a fendithiodd holl gynulleidfa Israel. A holl gynulleidfa Israel oedd yn sefyll.

15 Ac efe a ddywedodd, Bendigedig fyddo ARGLWYDD DDUW Israel, yr hwn a lefarodd ai enau wrth Dafydd fy nhad, ac ai cwblhaodd ai law, gan ddywedyd,

16 Er y dydd y dygais fy mhobl Israel allan or Aifft, ni ddewisais ddinas o holl lwythau Israel i adeiladu tŷ, fel y byddai fy enw i yno: eithr dewisais Dafydd i fod ar fy mhobl Israel.

17 Ac yr oedd ym mryd Dafydd fy nhad adeiladu tŷ i enw ARGLWYDD DDUW Israel.

18 Ar ARGLWYDD a ddywedodd wrth Dafydd fy nhad, Oherwydd bod yn dy fryd di adeiladu t im henw i, da y gwnaethost fod hynny yn dy galon:

19 Eto nid adeiledi di y tŷ; ond dy fab di, yr hwn a ddaw allan oth lwynau di, efe a adeilada y tŷ im henw i.

20 Ar ARGLWYDD a gywirodd ei air a lefarodd efe; a mi a gyfodais yn lle Dafydd fy nhad, ac a eisteddais ar deymgadair Israel, megis y llefarodd yr ARGLWYDD, ac a adeiledais dŷ i enw ARGLWYDD DDUW Israel.

31 A mi a osodais yno Ie ir arch, yr hon y mae ynddi gyfamod yr ARGLWYDD, yr hwn a gyfamododd efe an tadau ni, pan ddug efe hwynt allan o wlad yr Aifft.

22 A Solomon a safodd o flaen allor yr ARGLWYDD, yng ngŵydd holl gynulleidfa Israel, ac a estynnodd ei ddwylo tuar nefoedd:

23 Ac efe a ddywedodd, O ARGLWYDD DDUW Israel, nid oes Duw fel tydi, yn y nefoedd oddi uchod, nac ar y ddaear oddi isod, yn cadw cyfamod a xxx thrugaredd ath weision sydd yn rhodio ger dy fron di au holl galon;

24 Yr hwn a gedwaist ath was Dafydd fy nhad yr hyn a leferaist wrtho: traethaist hefyd ath enau, a chwblheaist ath law, megis heddiw y mae.

25 Ac yn awr, O ARGLWYDD DDUW Israel, cadw ath was Dafydd fy nhad yr hyn a leferaist wrtho, gan ddywedyd, Ni thorrir ymaith oddi wrthyt na byddo gŵr ger fy mron i yn eistedd ar deyrn-gadair Israel; os dy feibion a gadwant eu ffordd, i rodio ger fy mron i, megis y rhodiaist ti ger fy mron.


26 Ac yn awr, O DDUW Israel, poed gwir, atolwg, fyddo dy air a leferaist wrth dy was Dafydd fy nhad.

27 Ai gwir yw, y preswylia Duw ar y ddaear,? wele, y nefoedd, a nefoedd y nefoedd, ni allant dy gynnwys di; pa faint Itai y dichon y tŷ hwn a adeiledais i!

28 Eto edrych ar weddi dy was, ac ar e.i ddeisyfiad ef, O ARGLWYDD fy Nuw, i wrando ar y llef ar weddi y mae dy was yn ei gweddo heddiw ger dy fron di:

29 Fel y byddo dy lygaid yn agored tuar tŷ yma nos a dydd, tuar lle y dywedaist amdano, Fy enw a fydd yno: i wrando ar y weddi a weddo dy was yn y lle hwn.

30 Gwrando gan hynny ddeisyfiad dy was, ath bobl Israel, pan weddant yn y lle hwn: clyw hefyd o Ie dy breswylfa, sefor nefoedd; a phan glywych, maddau.

31 Os pecha gŵr yn erbyn ei gymydog, a gofyn ganddo raith, gan ei dyngu ef, a dyfod y llw o flaen dy allor di yn y tŷ hwn:

32 Yna clyw di yn y nefoedd, gwna hefyd, a barna dy weision, gan ddamnior drygionus i ddwyn ei ffordd ef ar ei ben; a chan gyfiawnhau y cyfiawn, trwy roddi iddo ef yn l ei gyfiawnder.

33 Pan drawer dy bobl Israel o flaen y gelyn, am iddynt bechu yn dy erbyn di, os dychwelant atat ti, a chyfaddef dy enw, a gweddo, ac ymbil a thi yn y tŷ hwn:

34 Yna gwrando di yn y nefoedd, a maddau bechod dy bobl Israel, a dychwel hwynt ir tir a roddaist iw tadau hwynt.

35 P gaeer y nefoedd, fel na byddo glaw, oherwydd pechu ohonynt ith erbyn; os gweddant yn y lle hwn, a cfayfaddef dy enw, a dychwelyd oddi wrth eu pechod, pan gystuddiech di hwynt:

36 Yna gwrando di yn y nefoedd, a maddau bechod dy weision, ath bobl Israel, fel y dysgych iddynt y ffordd orau y rhodiant ynddi, a dyro law ar dy dir a roddaist ith bobl yn etifeddiaeth.





37 Os bydd newyn yn y tir, os bydd haint, llosgfa, malltod, locustiaid, os bydd y lindys; pan warchaeo ei dynamo ef yng ngwlad ei ddinasoedd; pa bla bynnag, pa glefyd bynnag, a fyddo;

38 Pob gweddi, pob deisyfiad, a fyddo gan un dyn, neu gan dy holl bobl Israel, y rhai a wyddant bawb bla ei galon ei
hun, ac a estynnant eu dwylo tuar tŷ hwn;

39 Yna gwrando di yn y nefoedd, mangre dy breswylfod, a maddau, gwna hefyd, a dyro i bob un yn l ei holl flyrdd, yr hwn yr adwaenost ei galon; (canys ti yn unig a adwaenost galonnau holl feibion dynion;)

40 Fel yth ofhont di yr holl ddyddiau y byddont byw ar wyneb y tir a roddaist i?n tadau ni.

41 Ac am y dieithrddyn hefyd ni hyddo oth bobl Israel, ond dyfod o wlad bell er mwyn dy enw,

42 (Canys clywant am dy enw mawr di, ath law gref, ath fraich estynedig;) pan ddel a gweddio tuar tŷ hwn:

43 Gwrando di yn y nefoedd, mangre dy breswylfod, a gwna yn l yr hyn oll ar a lefor dieithrddyn arnat amdano: fel yr adwaeno holl bobl y ddaear dy enw di, ith ofni di, fel y mae dy bobl Israel, ac y gwypont mai ar dy enw di y gelwir y tŷ hwn a adeiledais i.

44 y Os a dy bobl di allan i ryfel yB erbyn eu gelyn, ar hyd y ffordd yr anfonych hwynt, os gweddiant ar yr As-GLWYDD tua ffordd y ddinas a ddewisaist ti, ar t yr hwn a adeiledais ith enw di;

45 Yna gwrando yn y nefoedd ar eu gweddi hwynt, ac ar eu deisyfiad, a gwna farniddynt.

46 Os pechant ith erbyn, (canys nid oes dyn ni phecha,) a digio ohonot wrthynt, au rhoddi hwynt o flaen eu gelynion, fel y caethgludont hwynt yn gaethion i wlad y gelyn, ymhell neu yn agos,

47 Os dychwelant at eu calon yn y wlad y caethgludwyd hwynt iddi, a dychwelyd, ac crfyn arnat yng ngwlad y rhai au caethgludasant, gan ddywedyd, Pechasom, troseddasom hefyd, a gwnaethom yn annuwiol;

.

48 A dychwelyd atat ti au holl galon, ac au holl enaid, yng ngwlad eu gelynion au caethgludasant hwynt, a gweddio arnat ti tuau gwlad a roddaist iw tadau, ar ddinas a ddewisaist, ar tŷ a adeiledais ith enw di:

49 Yna gwrando di yn y nefoedd, mangre dy breswylfod, eu gweddi hwynt, au deisyfiad, a gwna farn iddynt,

50 A maddau ith bobl a bechasant ith erbyn, au holl gamweddau yn y rhai y troseddasant ith erbyn, a phar iddynt gael trugaredd gerbron y rhai au caethgludasant, fel y trugarhaont wrthynt hwy:

51 Canys dy bobl di ath etifeddiaeth ydynt hwy, y rhai a ddygaist ti allan or Aifft, o ganol y ffwrn haearn:

52 Fel y byddo dy lygaid yn agored i ddeisyfiad dy was, a deisyfiad dy bobl Israel, i wrando arnynt hwy pa bryd bynnag y galwont arnat ti.

53 Canys ti au neilltuaist hwynt yn etifeddiaeth i ti o holl bobl y ddaear, fel y lleferaist trwy law Moses dy was, pan ddygaist ein tadau ni allan or Aifft, O ARGLWYDD DDUW.

54 Ac wedi gorffen o Solomon weddo ar yr ARGLWYDD yr holl weddi ar deisyfiad yma, efe a gyfododd oddi gerbron allor yr ARGLWTOD, o ostwng ar ei liniau, ac o estyn ei ddwylo tuar nefoedd.

55 Ac efe a safodd, ac a fendithiodd hoH gynulleidfa Israel a llef uchel, gan ddywedyd, -

56 Bendigedig fyddo yr ARGLWYDD, yr hwn a roddes lonyddwch iw bobl Israel, yn l yr hyn oll a lefarodd efe: ni syrthiodd un gair oi holl addewidion da ef, y rhai a addawodd efe trwy law Moses ei was.

57 Yr ARGLWYDD ein Dew fyddo gyda ni, fel y bu gydan tadau: na wrthoded ni, ac nan gadawed ni:

58 I ostwng ein calonnau ni iddo ef, i rodio yn ei holl ffyrdd ef, ac i gadw ei orchmynion ef, ai ddeddfau, ai farnedig-noo 30 siNVianisa siaa aethau, y rhai a orchmynnodd efe in tadau ni.

.

59 A bydded fy ngeiriau hyn, y rhai a ddeisyfais gerbron yr ARGLWYDD, yn agos at yr ARGLWYDD ein Duw ddydd a nos, i wneuthur barn ai was, a barn ai bobl Israel beunydd, fel y byddor achos:

60 Fel y gwypo holl bobl y ddaear mai yr ARGLWYDD sydd DDUW, ac nad oes arall.

61 Bydded gan hynny eich calon yn berffaith gydar ARGLWYDD ein Duw ni, l rodio yn ei ddeddfau ef, ac i gadw ei orchmynion ef, fel heddiw.

62 y Ar brenin a holl Israel gydag efa aberthasant aberth gerbron yr ARGLWYDD.

63 A Solomon a aberthodd aberth hedd, yr hwn a offrymodd efe ir ARGLWYDD, sef dwy fil ar hugain o wartheg, a chwech ugain mil o ddefaid. Felly y brenin a holl feibion Israel a gyseg-rasant dŷ yr ARGLWYDD. , .

64 Y dwthwn hwnnw y sancteiddiodd y brenin ganol y cyntedd oedd o flaen tŷ yr ARGLWYDD: canys yno yr offrymodd efe y poethoffrymau, ar bwyd-offrymau, a braster yr offrymau hedd: oherwydd yr allor bres, yr hon oedd gerbron yr ARGLWYDD, oedd ry fechan i dderbyn y poethoffrymau, ar bwyd-offrymau, a braster yr offrymau hedd.

65 A Solomon a gadwodd y pryd hwnnw wyl, a holl Israel gydag ef, cynulleidfa fawr, o ddyfodfa Hamath hyd afon yr Aifft, gerbron yr ARGLWYDD ein Duw, saith o ddyddiau a saith o ddyddiau, sef pedwar diwrnod ar ddeg.

66 Ar wythfed dydd y gollyngodd efe ymaith y bobl: a hwy a fendithiasant y brenin, ac a aethant iw pebyll yn hyfryd ac a chalon lawen, am yr holl ddaioni a wnaethai yr ARGLWYDD i Dafydd ei was, ac i Israel ei bobl.

PENNOD 9
1
A phan orffennodd Solomon adeil-adu tŷ yr ARGLWYDD, a thŷ y torenin, a chwbl o ddymuniad Solotnon yr hyn a ewyllysiodd efe ei wneuthuf;

2 Yr ARGLWYDD a ymddangosodd i Solomon yr ail waith, fel yr yinddangosasai iddo yn Gibeon.

3 Ar ARGLWYDD a ddywedodd wrtho, Gwrandewais dy weddi di ath ddeisyfiad di, yr hwn a ddeisyfaist ger fy mron i: cysegrais y tŷ yma a adeiledaist, i osod fy enw ynddo byth; fy llygaid hefyd am calon fydd yno yn wastadol.

4 Ac os rhodi di ger fy mron i, megis y rhodiodd Dafydd dy dad, mewn perffeithrwydd calon ac uniondeb i wneuthur yn l yr hyn oll a orchmynnais i ti, ac os cedwi fy neddfau am barnedigaethau:

5 Yna mi a sicrhaf orseddfainc dy frenhiniaeth di ar Israel yn dragywydd, fel y lleferais wrth Dafydd dy dad, gan ddywedyd, Ni phalla i ti ŵr ar orseddfainc Israel.

6 Os gan ddychwelyd y dychwelwch chwi ach meibion oddi ar fy l i, ac heb gadw fy ngorchmynion am deddfau, y rhai a roddais och blaen chwi, eithr myned a gwasanaethu duwiau dieithr, ac ymgrymu iddynt hwy:

7 Yna y torraf Israel oddi ar wyneb y tir a roddais iddynt hwy, ar tŷ hwn a gysegrais im henw, a fwriaf allan om golwg; ac Israel fydd yn ddihareb ac yn wawd ymysg yr holl bobloedd:

8 Ar tŷ uchel hwn, pawb a gyniweii-o heibio iddo, a synna wrtho, ac a chwib" ana; dywedant hefyd, Paham y gwnaeth yr ARGLWYDD fel hyn ir wlad hon, ac ir ,ty yma?

9 A hwy a ddywedant. Am iddynt wrthod yr ARGLWYDD eu Duw, yr hwn a ddug eu tadau hwynt allan o dir yr Aifft, ac ymaflyd mewn duwiau dieithr, ac ymgrymu iddynt, au gwasanaethu hwynt, am hynny y dug yr ARGLWYDD arnynt hwy yr holl ddrwg hyn.

10 Ac ymhen yr ugain mlynedd, wedi adeiladu o Solomon y ddau dŷ, sef tf yr ARGLWYDD, a thŷ y brenin,

11 (Am i Hiram brenin Tyrus ddwyn i Solomon goed cedr, a choed ffynidwydd, ac aur, yn l ei holl ewyllys ef,) y brenin Solomon a roddes i Hiram ugain dinas yng ngwlad Galilea.



12 A Hiram a ddaeth o Tyrus i edrych y dinasoedd a roddasai Solomon iddo ef; ac nid oeddynt wrth ei fodd ef.

13 Ac efe a ddywedodd. Pa ddinasoedd yw y rhai hyn a roddaist i mi, fy mrawd? Ac efe au galwodd hwynt Gwlad Cabul, hyd y dydd hwn.

14 A Hiram a anfonodd ir brenin chwech ugain talent o aur.

15 y A dyma swm y dreth a gododd y brenin Solomon, i adeiladu tŷ yr AR- GLWYDD, ai dy ei hun, a Milo, a mur Jerwsalem, Hasor, a Megido, a Geser.

16 Pharo brenin yr Aifft a aethai i fyny, ac a enillasai Geser, ac ai llosgasai hi & than, ac a laddasai y Canaaneaid oedd yn trigo yn y ddinas, ac ai rhoddasai hi yn anrheg iw ferch, gwraig Solomon.

17 A Solomon a adeiladodd Geser, a Bethhoron isaf,

18 A Baalath, a Thadmor yn yr anialwch, o fewn y wlad,

19 A holl ddinasoedd y trysorau y rhai oedd gan Solomon, a dinasoedd y cer-bydau, a dinasoedd y gwŷr meirch, ar hyn oedd ewyllys gan Solomon ei adeiladu yn Jerwsalem, ac yn Libanus, ac yn holl dir ei lywodraeth.

20 Yr holl bobl y rhai a adawyd or Amoriaid, Hethiaid, Peresiaid, Hefiaid, ar Jebusiaid, y rhai nid oeddynt o feib- fon Israel;

21 Sef eu meibion hwy, y rhai a adawsid ar eu hoi hwynt yn y wlad, y rhai ni allodd meibion Israel eu lladd, ar y rhai hynny y cyfododd Solomon dreth wrogaeth hyd y dydd hwn.

22 Ond o feibion Israel ni wnaeth Solomon un yn gaethwas: rhyfelwyr iddo ef oeddynt, a gweision iddo, a thywysogion iddo, a chapteiniaid iddo, a thywysogion ei gerbydau ai wŷr meirch.

23 Y rhai hyn oedd bennaf ar y swyddogion oedd ar waith Solomon, pum cant a deg a deugain, oedd yn llywodraethu y bobl oedd yn gweithio yn y gwaith.

24 A merch Pharo a ddaeth i fyny o ddinas Dafydd iw thŷ ei hun, yr hwn a adeiladasai Solomon iddi hi; yna efe a adeiladodd Milo.

25 A thair gwaith yn y flwyddyn yr offrymai Solomon boethoffrymau ac offrymau hedd ar yr allor a adeiladasai efe ir ARGLWYDD: ac efe a arogl-darthodd ar yr allor oedd gerbron yr ARGLWYDD. Felly efe a orffennodd y tŷ.

26 y Ar brenin Solomon a wnaeth longau yn Esion-gaber, yr hon sydd wrth Eloth, ar fin y mr coch, yng ngwlad;Edom.

27 A Hiram a anfonodd ei weision yn y llongau, y rhai oedd longwyr yn medru oddi wrth y mr, gyda gweision Solomon.

28 A hwy a ddaethant i Offir, ac a ddygasant oddi yno bedwar cant ac ugain o dalentau aur, ac au dygasant at y brenin Solomon.

PENNOD 10
1
A PHAN glybu brenhines Seba glod Solomon am enw yr ARGLWYDD, hi- oolomon am enw yr - ., w, m a ddaeth iw brofi ef a chwestiynau caled.

2 A hi a ddaeth i Jerwsalem a llu mawr iawn, a chamelod yn dwyn aroglau, ac aur lawer iawn, a meini gwerthfawr. A hi a ddaeth at Solomon, ac a lefarodd wrtho ef yr hyn oll oedd yn ei chalon.

3 A Solomon a fynegodd iddi hi ei holl ofynion: nid oedd dim yn guddiedig rhag y brenin, ar na fynegodd efe iddi hi.

4 A phan welodd brenhines Seba holl ddoethineb Solomon, ar tŷ a adeiladasai efe,

5 A bwyd ei fwrdd, ac eisteddiad ei Tyeision, a threfn ei weinidogion, au dillad hwynt, ai drulliadau ef, ai esgynfa ar hyd yr hon yr ai efe i fyny i dŷ yr ARGLWYDD; nid oedd mwyach ysbryd ynddi.

6 A hi a ddywedodd wrth y brenin, Gwir yw y gair a glywais yn fy ngwlad am dy ymadroddion di, ac am dy ddoethineb.

7 Eto ni chredais y geiriau, nes i mi ddyfod, ac im llygaid weled: ac wele, ni fynegasid i mi yr hanner: mwy yw dy
ddoethineb ath ddaioni nar clod a glywais i.

8 Gwyn fyd dy wŷr di, gwyn fyd dy weision hyn, y rhai sydd yn sefyll yn wastadol ger dy fron di, yn clywed dy ddoethineb.

9 Bendigedig fyddo yr ARGLWYDD dy DDUW, yr hwn ath hoffodd di, ith roddi ar deyrngadair Israel: oherwydd cariad yr ARGLWYDD tuag at Israel yn dragywydd, y gosododd efe di yn frenin, i wneuthur barn a chyfiawnder.

10 A hi a roddes ir brenin chwech ugain talent o aur, a pheraroglau lawer iawn, a meini gwerthfawr. Ni ddaeth y fath beraroglau mwyach, cyn amied ar rhai a roddodd brenhines Seba ir brenin Solomon.

11 A llongau Hiram hefyd, y rhai a gludent aur o Offir, a ddygasant o Offir lawer iawn o goed almugim, ac o feini gwerthfawr.

12 Ar brenin a wnaeth or coed almugim anelau i dŷ yr ARGLWYDD, ac i dŷ y brenin, a thelynau a saltringau i gant-orion. Ni ddaeth y fath goed almugim, ac ni welwyd hyd y dydd hwn.

13 Ar brenin Solomon a roddes i frenhines Seba ei holl ddymuniad, yr hyn a ofynnodd hi, heblaw yr hyn a roddodd Solomon iddi hi oi frenhinol haelioni. Felly hi a ddychwelodd, ac a aeth iw gwlad, hi ai gweision.

14 A phwys yr aur a ddeuai i Solomon bob blwyddyn, oedd chwe chant a thrigain a chwech o dalentau aur;

15 Heblaw yr hyn a gai efe gan y march-nadwyr, ac o farsiandiaeth y llysieuwyr, a chan holl frenhinoedd Arabia, a thywysogion y wlad.

16 Ar brenin Solomon a wnaeth ddau gant o darianau aur dilin; cnwe chan sicl o aur a roddodd efe ym mhob tarian:

17 A thri chant o fwcledi o aur dilin; tair punt o aur a roddes efe ym mhob bwcled. Ar brenin au rhoddes hwynt yn nhŷ coedwig Libanus.

18 Ar brenin a wnaeth orseddfainc fawr o ifori, ac ai gwisgodd hi ag aur or gorau.

19 Chwech o risiau oedd ir orseddfainc; a phen crwn oedd ir orseddfainc or tu l iddi, a chanllawiau o bob tu ir eisteddle, a dau lew yn sefyll yn ymyl y canllawiau.

20 A deuddeg o lewod oedd yn sefyll yno ar y chwe gris or ddeutu.
Ni wnaethpwyd y fath yn un deyrnas.

21 A holl lestri yfed y brenin Solomon oedd o aur; a holl lestri tŷ coedwig Libanus oedd aur pur: nid oedd arian ynddynt. Ni roddid dim bri arno yn nyddiau Solomon.

22 Oherwydd llongau Tarsis oedd gan y brenin ar y mr, gyda llongau Hiram.
Unwaith yn y tair blynedd y deuai llongau Tarsis, yn dwyn aur, ac arian, ac ifori, ac epaod, a pheunod.

23 Ar brenin Solomon a ragorodd ar holl frenhinoedd y ddaear, mewn cyfoeth a doethineb.

24 I Ar holl fyd oedd yn ceisio gweled wyneb Solomon, i glywed ei ddoethineb ef, a roddasai Duw yn ei galon ef.

25 A hwy a ddygasant bob un ei anrheg, llestri arian, a llestri aur, a gwisgoedd, ac arfau, a pheraroglau, meirch, a mulod, dogn bob blwyddyn.

26 A Solomon a gasglodd gerbydau a marchogion: ac yr oedd ganddo fil a phedwar cant o gerbydau, a deuddeng mil o farchogion; y rhai a osododd efe yn ninasoedd y cerbydau, a chydar brenin yn Jerwsalem.

27 Ar brenin a wnaeth yr arian yn Jerwsalem fel cerrig, ar cedrwydd a wnaeth efe fel sycamorwydd yn y doldir, o amldra.

28 A meirch a ddygid i Solomon or Aifft, ac edafedd llin: marchnadyddion y brenin a gymerent yr edafedd llin dan bris.

29 A cherbyd a ddeuai i fyny ac a ai allan or Aifft am chwe chan sicl o arian, a march am gant a deg a deugain: ac fel hyn i holl frenhinoedd yr Hethiaid, ac i frenhinoedd Syria, y dygent hwy feirch trwy eu llaw hwynt.

PENNOD 11
1 OND y brenin Solomon a garodd lawer o wragedd dieithr, heblaw merch Pharo, Moabesau, Ammonesau, Edomesau, Sidonesau, a Hethesau;

2 Or cenhedloedd am y rhai y dyweA". asai yr ARGLWYDB wrth feibion Israel, Nac ewch i mewn atynt hwy, ac na ddeuant hwythau i mewn atoch chwi: diau y troant eich calonnau chwi ar l eu duw-iau hwynt. Wrthynt hwy y glynodd Solomon mewn cariad.





3 Ac yr oedd ganddo ef saith gant o wragedd, yn freninesau; a thri chant o ordderchwragedd: ai wragedd a droesant ei galon ef.

4 A phan heneiddiodd Solomon, ei wragedd a droesant ei galon ef ar l duw-iau dieithr: ac nid oedd ei galon ef berffaith gydar ARGLWYDD ei DDUW, fel y buasai calon Dafydd ei dad ef.

5 Canys Solomon a aeth ar l Astoreth duwies y Sidoniaid, ac ar l Milcom (Beidd-dra yr Ammoniaid.

6 A Solomon a wnaeth yr hyn oedd ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD; ac ni chyflawnodd fyned ar l yr ARGLWYDD, fel Dafydd ei dad.

7 Yna Solomon a adeiladodd uchelfa i Cemos, ffieidd-dra Moab, yn y bryn sydd ar gyfer Jerwsalem; ac i Moloch, ffieiddira meibion Ammon.

8 Ac felly y gwnaeth efe iw holl wragedd dieithr, y rhai a arogl-darthasant ac a aberthasant iw duwiau.

9 Ar ARGLWYDD a ddigiodd wrth Solomon, oherwydd troi ei galon ef oddi wrth ARGLWYDD DDUW Israel, yr hwn a ymddangosasai iddo ef ddwy waith,

10 Ac a orchmynasai iddo am y peth hyn, nad elai efe ar l duwiau dieithr: ond ni chadwodd efe yr hyn a orchmynasai yr ARGLWYDD.

11 Am hynny y dywedodd yr ARGLWYDD wrth Solomon, Oherwydd bod hyn ynot ti, ac na chedwaist fy nghyf-amod m deddfau a orchmynnais i ti, gan rwygo y rhwygaf y frenhiniaeth oddi wrthyt ti, ac ai rhoddaf hi ith was di.

12 Eto yn dy ddyddiau di ni wnaf hyn, er mwyn Dafydd dy dad: o law dy fab di y rhwygaf hi.

13 Ond ni rwygaf yr holl frenhiniaeth; un llwyth a roddaf ith fab di, er mwyn Dafydd fy ngwas, ac er mwyn Jerwsalera yr hon a etholais.

14 Ar ARGLWYDD a gyfododd wrthwynebwr i Solomon, Hadad yr Edomiad: o had y brenin yn Edom yr oedd efe.

15 Canys pan oedd Dafydd yn Edom, a Joab tywysog y filwriaeth yn myned i fyny i gladdur lladdedigion, wedi iddo daro pob gwryw yn Edom;

16 (Canys chwe mis yr arhosodd Joab yno a holl Israel, nes difetha pob gwryw yn Edom:)
.tf Yr Hadad hwnnw a ffodd, a gwŷr Edom o weision ei dad gydag ef, i fyned ir Aifft; a Hadad yn fachgen bychan eto.

18 A hwy a gyfodasant o Midian, ac a ddaethant i Paran: ac a gymerasant wŷr gyda hwynt o Paran, ac a ddaethant ir Aifft, at Pharo brenin yr Aifft; ac efe a r&ddes iddo ef dŷ, ac a ddywedodd am roddi bwyd iddo, ac a roddodd dir iddo.

19 A Hadad a gafodd ffafr fawr yng ngolwg Pharo, ac efe a roddes iddo ef yn raig chwaer ei wraig ei hun, chwaer Tahpenes y frenhines.

30 A chwaer Tahpenes a ymddug iddo ef Genubath ei fab; a Thahpenes ai diddyfhodd ef yn nhŷ Pharo: a Genubath fu yn nhŷ Pharo ymysg meibion Pharo.

21 A phan glybu Hadad yn yr Aifft, huno o Dafydd gydai dadau, a marw o Joab tywysog y filwriaeth, Hadad a ddywedodd wrth Pharo, Gollwng fi, fel yr elwyf im gwlad fy hun.

22 A dywedodd Pharo wrtho ef, Ond pa beth sydd arnat ei eisiau gyda mi, pan wyt, wele, yn ceisio myned ith wlad dy hun? Ac efe a ddywedodd. Dim, eithr gan ollwng gollwng fi.

23 A Duw a gyfododd wrthwynebwr arall yn ei erbyn ef, Reson mab Eliada, yr hwn a ffoesai oddi wrth Hadadeser brenin Soba ei arglwydd:

24 Ac efe a gynullodd wŷr ato, ac a aeth yn dywysog ar fyddin, pan laddodd Dafydd hwynt o Soba; a hwy a aethant i Damascus, ac a drigasant ynddi, ac a deyrnasasant yn Damascus.

25 Ac yr oedd efe yn wrthwynebwr i Israel holl ddyddiau Solomon, heblaw y drwg a wnaeth Hadad: ac efe a ffieidd" iodd Israel, ac a deyrnasodd ar Syria.

26 A Jeroboam mab Nebat, Effratead o Sereda, (ac enw ei fam ef oedd Serfa, yr hon oedd wraig weddw.) gwas i Solomon, a ddyrchafodd hefyd ei law yn erbyn y brenin.

27 Ac o achos hyn y dyrchafodd efe a law yn erbyn y brenin: Solomon.a adeiladodd Milo, ac a gaeodd adwyaa dinas Dafydd ei dad.:.

28 Ar gŵr Jeroboam oedd rymus. o nerth: a Solomon a ganfu y llanc hwniiw yn medru gwneuthur gwaith, ac ai gwnaeth ef yn oruchwyliwr ar holl faich tŷ Joseff.

29 Ar pryd hwnnw, a Jeroboam yn myned allan o Jerwsalem, y proffwyd Ahia y Siloniad ai cafodd ef ar y ffordd, ac efe oedd wedi ei wisgo mewn gwisg newydd, a hwynt ill dau oeddynt yn unig yn y maes.

30 Ac Ahia a ymaflodd yn y wisg newydd oedd amdano ef, ac ai rhwygodd yn ddeuddeg o ddarnau,

31 Ac efe a ddywedodd wrth Jeroboam, Cymer i ti ddeg darn: canys fel hyn y dywed yr ARGLWYDD, Duw Israel, Wele fi yn rhwygor frenhiniaeth o law Solomon, a rhoddaf ddeg llwyth i ti:

32 (Ond un llwyth fydd iddo ef, er mwyn fy ngwas Dafydd, ac er mwyn Jerwsalem, y ddinas a etholais i o holl lwythau Israel:)

33 Oblegid iddynt fy ngwrthod i, ac ymgrymu i Astoreth duwies y Sidoniaid, ac i Cemos duw y Moabiaid, ac i Milcom duw meibion Ammon, ac na rodiasant yn fy ffyrdd i, i wneuthur yr hyn oedd uniawn yn fy ngolwg i, ac i wneuthur fy neddfau am barnedigaethau, fel Dafydd ei dad.

34 Ond ni chymeraf yr holl frenhiniaeth oi law ef: eithr gwnaf ef yn dywysog holl ddyddiau ei einioes, er mwyn Dafydd fy ngwas, yr hwn a ddewisais i, yr hwn a gadwodd fy ngorchmynion am deddfau i;

35 Eithr cymeraf yr holl frenhiniaeth o law ei fab ef, a rhoddaf ohoni i ti ddeg llwyth. , i

36 Ac iw fab ef y rhoddaf un llwyth, xxx fel y byddo goleuni im gwas Dafydd yn wastadol ger fy mron yn Jerwsalem, y ddinas a ddewisais i mi i osod fy enw yno.

37 A thi a gymeraf fi, fel y teyrnasech yn l yr hyn oll a ddymuno dy galon i a thi a fyddi frenin ar Israel.

38 Ac os gwrandewi di ar yr hyn oll a orchmynnwyf i ti, a rhodio yn fy ffyrdd i, a gwneuthur yr hyn sydd uniawn yn fy ngolwg i, i gadw fy neddfau am gorchmynion, fel y gwnaeth Dafydd fy ngwas; yna mi a fyddaf gyda thi, ac a adeiladaf i ti dy sicr, fel yr adeiledais i Dafydd, a mi a roddaf Israel i ti.

39 A mi a gystuddiaf had Dafydd oblegid hyn; eto nid yn dragywydd.

40 Am hynny Solomon a geisiodd ladd Jeroboam. A Jeroboam a gyfododd, ac a ffodd ir Aifft, at Sisac brenin yr Aifft; ac efe a fu yn yr Aifft hyd farwolaeth Solomon.

41 Ar rhan arall o weithredoedd Solomon, ar hyn oll a wnaeth efe, ai ddoethineb ef, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr gweithredoedd Solomon?

42 Ar dyddiau y teyrnasodd Solomon yn Jerwsalem, ar holl Israel, oedd ddeu-gain mlynedd.

43 A Solomon a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd yn ninas Dafydd ei dad; a Rehoboam ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

PENNOD 12
1
YNA Rehoboam a aeth i Sichem: canys i Sichem y daethai holl Israel iw urddo ef yn frenin.

2 A phan glybu Jeroboam mab Nebat, ac efe eto yn yr Aifft, (canys efe a ffoesai o ŵydd Solomon y brenin, a Jeroboam a arosasai yn yr Aifft;)

3 Hwy a anfonasant, ac a alwasant arno ef. A Jeroboam a holl gynulleidfa Israel a ddaethant, ac a ymddiddanasant a Rehoboam, gan ddywedyd,

4 Dy dad di a wnaeth ein hiau ni yn drom: ac yn awr ysgafnha beth o gaethiwed caled dy dad, ac oi iau drom ef a roddodd efe arnom ni, ac ni ath wasanaethwn di.

5 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Ewch eto dridiau; yna dychwelwch ataf fi. Ar bobl a aethant ymaith.

6 Ar brenin Rehoboam a ymgyng-horodd ar henuriaid a fuasai yn sefyll gerbron Solomon ei dad ef, tra yr ydoedd efe yn fyw, ac a ddywedodd. Pa fodd yr ydych chwi yn cynghori ateb ir bobl hyn?

7 A hwy a lefarasant wrtho ef, gan ddywedyd, Os byddi di heddiw was ir bobl hyn, au gwasanaethu hwynt, au hateb hwynt, a llefaru wrthynt eiriau teg; yna y byddant weision i ti byth.

8 Ond efe a wrthododd gyngor yr henuriaid, yr hwn a gyngorasent iddo ef, ac efe a ymgynghorodd ar gwŷr ieuainc a gynyddasai gydag ef, ar rhai oedd yn sefyll ger ei fron ef:

9 Ac efe a ddywedodd wrthynt hwy, Beth yr ydych chwi yn ei gynghori, fel yr atebom y bobl hyn, y rhai a lefarasant wrthyf, gan ddywedyd, Ysgafnha yr iau a roddodd dy dad arnom ni?

10 Ar gwŷr ieuainc, y rhai a gynyddasent gydag ef, a lefarasant wrtho, gan ddywedyd. Fel hyn y dywedi di wrth y bobl yma, y rhai a lefarasant wrthyt, gan ddywedyd, Dy dad di a drymhaodd ein hiau ni, ond ysgafnha di hi arnom ni; fel hyn y lleferi di wrthynt; Fy mys bach fydd breisgach na llwynau fy nhad.

11 Ac yn awr fy nhad ach llwythodd a iau drom, a minnau a chwanegaf ar eich iau chwi: fy nhad ach cosbodd chwi a ffrewyllau, a mi ach cosbaf chwi ag ysgorpionau.

12 A daeth Jeroboam ar holl bobl at Rehoboam y trydydd dydd, fel y llef- arasai y brenin, gan ddywedyd, Dy-chwelwch ataf fi y trydydd dydd.

13 Ar brenin a atebodd y bobl yn arw, ac a wrthododd gyngor yr henuriaid a gyngorasent hwy iddo;

14 Ac a lefarodd wrthynt hwy yn l cyngor y gwŷr ieuainc, gan ddywedyd, Fy nhad a wnaeth eich iau chwi yn drom, a minnau a chwanegaf ar eich iau chwi: fy nhad ach ceryddodd chwi A ffrewyllau, "a minnau ach ceryddaf chwi ag ysgorpionau.

15 Ac ni wrandawodd y brenin ar y bobl. Oherwydd yr achos oedd oddi wrth yr ARGLWYDD, fel y cwblheid ei air ef, yr hwn a lefarasai yr ARGLWYDD trwy law Ahia y Siloniad wrth Jeroboam mab Nebat.

16 A phan welodd holl Israel na wrandawai y brenin arnynt hwy, y bobl a atebasant y brenin, gan ddywedyd, Pa ran sydd i ni yn Dafydd? nid oes i ni etifeddiaeth ym mab Jesse: O Israel, dos ith bebyll; edrych yn awr ar dy dŷ dy hun, Dafydd.
Felly Israel a aethant iw pebyll.

17 Ond meibion Israel, y rhai oedd yn preswylio yn ninasoedd Jwda, Rehoboam a deyrnasodd arnynt hwy.

18 Ar brenin Rehoboam a anfonodd Adoram, yr hwn oedd ar y dreth; a holl Israel ai llabyddiasant ef a meini, fel y bu efe farw. Am hynny y brenin Rehoboam a brysurodd i fyned iw gerbyd, i ffoi i Jerwsalem.

19 Felly Israel a wrthryfelasant yn erbyn tŷ Dafydd hyd y dydd hwn.

20 A phan glybu holl Israel ddychwelyd o Jeroboam, hwy a anfonasant ac ai galwasant efat y gynulleidfa, ac ai gosodasant ef yn frenin ar holl Israel: nid oedd yn myned ar l tŷ Dafydd, ond llwyth Jwda yn unig.

21 A phan ddaeth Rehoboam i Jerwsalem, efe a gasglodd holl dŷ Jwda, a llwyth Benjamin, cant a phedwar ugain mil o wŷr dewisol, cymwys i ryfel, i ymladd yn erbyn tŷ Israel, i ddwyn drachefn y frenhiniaeth i Rehoboam mab Solomon.

22 Ond gair Duw a ddaeth at Semaia gŵr Duw, gan ddywedyd,

23 Adrodd wrth Rehoboam mab Solomon brenin Jwda, ac wrth holl dŷ Jwda a Benjamin, a gweddill y bobl, gan ddywedyd,

24 Fel hyn y dywedodd yr ARGLWYDD, Nac ewch i fyny, ac nac ymleddwch yn erbyn eich brodyr meibion Israel; dychwelwch bob un iw dŷ ei hun: canys trwof fi y mae y peth hyn. A hwy a wrandawsant ar air yr ARGLWYDD, ac a ddychwelasant i fyned ymaith, yn l gair yr ARGLWYDD.

25 Yna Jeroboam a adeiladodd Sichem ym mynydd Effraim, ac a drigodd ynddi hi; ac a aeth oddi yno, ac adeiladodd Penuel.

26 A Jeroboam a feddyliodd yn ei galon, Yn awr y dychwel y frenhiniaeth at dŷ Dafydd.

27 Os a y bobl hyn i fyny i wneuthur aberthau yn nhŷ yr ARGLWYDD yn Jerwsalem, yna y try calon y bobl hyn at eu harglwydd Rehoboam brenin Jwda, a hwy am lladdant i, ac a ddychwelant at Rehoboam brenin Jwda.

28 Yna y brenin a ymgynghorodd, ac a | wnaeth ddau lo aur, ac a ddywedodd I wrthynt hwy, Gormod yw i chwi fyned i fyny i Jerwsalem: wele dy dduwiau di, O Israel, y rhai ath ddug di i fyny o wlad yr Aifft.

29 Ac efe a osododd un yn Bethel, ac a osododd y llall yn Dan.

30 Ar peth hyn a aeth yn bechod: cfclegid y bobl a aethant gerbron y naill hyd Dan. _

31 Ac efe a wnaeth dy uchelfeydd, ac a wnaeth offeiriaid or rhai gwaelaf or bobl, y rhai nid oedd o feibion Lefi.

32 A Jeroboam a wnaeth uchel wyl yn yr wythfed mis, ar y pymthegfed dydd or mis, fel yr uchel wyl oedd yn Jwda; ac efe a offrymodd ar yr allor. Felly y gwnaeth efe yn Bethel, gan aberthu ir lloi a wnaethai efe: ac efe a osododd yn Bethel offeiriaid yr uchelfaoedd a wnaethai efe.

33 Ac efe a offrymodd ar yr allor a wnaethai efe yn Bethel, y pymthegfed dydd or wythfed mis, sef yn y mis a ddychmygasai efe yn ei galon ei hun; ac efe a wnaeth uchel wyl i feibion Israel: ac efe a aeth i fyny at yr allor i arogl-darthu.


PENNOD 13
1
AC wele gŵr i DDUW a ddaeth o Jwda, *~ trwy air yr ARGLWYDD, i Bethel: a Jeroboam oedd yn sefyll wrth yr allor i arogl-darthu.

2 Ac efe a lefodd yn erbyn yr allor, trwy air yr ARGLWYDD, ac a ddywedodd, O allor, allor, fel hyn y dywedodd yr ARGLWYDD; Wele, mab a enir i dŷ Dafydd, ai enw Joseia; ac efe a abertha arnat ti offeiriaid yr uchelfeydd y rhai sydd yn arogl-darthu arnat ti, a hwy a losgant esgyrn dynion arnat ti.

3 Ac efe a roddodd arwydd y dwthwn hwnnw, gan ddywedyd, Dyma yr argoel a lefarodd yr ARGLWYDD; Wele, yr allor a rwygir, ar lludw sydd arni a dywelltir.

4 A phan glybu y brenin air gŵr Duw, yr hwn a lefodd efe yn erbyn yr allor yn Bethel, yna Jeroboam a estynnodd ei law oddi wrth yr allor, gan ddywedyd, Deliwch ef. A diffrwythodd ei law ef, yr hon a estynasai efe yn ei erbyn ef, fel na allai efe ei thynnu hi ato.

5 Yr allor hefyd a rwygodd, ar lludw a dywalltwyd oddi ar yr allor, yn l yr argoel a roddasai gŵr Duw trwy air yr ARGLWYDD.

6 Ar brenin a atebodd ac a ddywedodd wrth ŵr Duw, Gwedda, atolwg, gerbron yr ARGLWYDD dy DDUW, ac ymbil drosof fi, fel yr adferer fy llaw i mi. A gŵr Duw a weddodd gerbron yr ARGLWYDD; a llaw y brenin a adferwyd iddo ef, ac a fu fel cynt.

7 Ar brenin a ddywedodd wrth ŵr Duw, Tyred adref gyda mi, a chymer luniaeth, a mi a roddaf rodd i ti.

8 A gŵr Duw a ddywedodd wrth y brenin, Pe rhoddit i mi hanner dy dŷ, ni ddeuwn i gyda thi; ac ni fwytawn fara, ac nid yfwn ddwfr, yn y fan hon:

9 Canys fel hyn y gorchmynnwyd i mi <rwy air yr ARGLWYDD, gan ddywedyd, Na fwyta fara, ac nac yf ddwfr; na ddyehwel chwaith ar hyd y ffordd y daethost.

10 Felly efe a aeth ymaith ar hyd ffordd arall, ac ni ddychwelodd ar hyd y ffordd y daethai ar hyd-ddi i Bethel.

11 Ac yr oedd rhyw hen broffwyd yn trigo yn Bethel; ai fab a ddaeth ac a fynegodd iddo yr holl waith a wnaethai gŵr Duw y dydd hwnnw yn Bethel: a hwy a fynegasant iw tad y geiriau a lefarasai efe wrth y brenin.

12 Au tad a ddywedodd wrthynt, Pa ffordd yr aeth efe? Ai feibion a welsent y ffordd yr aethai gŵr Duw, yr hwn a ddaethai o Jwda.

13 Ac efe a ddywedodd wrth ei feibion, Cyfrwywch i mi yr asyn. A hwy a gyfrwyasant iddo yr asyn; ac efe a farctbogodd arno.

14 Ac efe a aeth ar l gŵr Duw, ac ai cafodd ef yn eistedd dan dderwen; ac a ddywedodd wrtho, Ai tydi yw gŵr Duw, yr hwn a ddaethost o Jwda? Ac efe a ddywedodd, Ie, myfi.

15 Yna efe a ddywedodd wrtho.
Tyred adref gyda mi, a bwyta fara.

16 Yntau a ddywedodd, Ni allaf ddychwelyd gyda thi, na dyfod gyda thi; ac ni fwytaf fara, ac nid yfaf ddwfr gyda da yn y fan hon.


17 Canys dywedwyd wrthyftrwy ymadrodd yr ARGLWYDD, Na fwyta fara, ac nac yf ddwfr yno; ac na ddychwel gan fyned trwy y ffordd y daethost ar hyd-ddi.

18 Dywedodd yntau wrtho, Proffwyd hefyd ydwyf fi fel tithau; ac angel a. lefarodd wrthyf trwy air yr ARGLWYDD, gan ddywedyd, Dychwel ef gyda thi ith dŷ, fel y bwytao fara, ac yr yfo ddwfr.
Ond efe a ddywedodd gelwydd wrtho.

19 Felly efe a ddychwelodd gydag ef, ac a fwytaodd fara yn ei dy ef, ac a yfodd ddwfr.

20 H A phan oeddynt hwy yn eistedd wrth y bwrdd, daeth gair yr ARGLWYDD at y proffwyd a barasai iddo ddychwelyd:

21 Ac efe a lefodd ar ŵr Duw yr hwn a ddaethai o Jwda, gan ddywedyd. Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Oherwydd i ti anufuddhau i air yr ARGLWYDD, ac na chedwaist y gorchymyn a orchmynnodd yr ARGLWYDD dy DDUW i ti,

22 Eithr dychwelaist, a bwyteaist fara, ac yfaist ddwfr, yn y lle am yr hwn y dywedodd yr ARGLWYDD wrthyt ti, Na fwyta fara, ac nac yf ddwfr; nid & dy gelain di i feddrod dy dadau.

23 Ac wedi iddo fwyta bara, ac wedi iddo yfed, efe a gyfrwyodA iddo yr asyn, sef rr proffwyd a barasai efe iddo ddychwelyd.

24 Ac wedi iddo fyned ymaith, llew ai cyfarfu ef ar y ffordd, ac ai lladdodd ef: a bu ei gelain ef wedi ei bwrw ar y ffordd, ar asyn oedd yn sefyll yn ei ymyl ef, ar llew yn sefyll wrth y gelain.

25 Ac wele wŷr yn myned heibio, ac a ganfuant y gelain wedi ei thaflu ar y ffordd, ar llew yn sefyll wrth y gelain: a hwy a ddaethant ac a adroddasant hynny yn y ddinas yr oedd yr hen broffwyd yn aros ynddi.

26 A phan glybu y proffwyd, yr hwn a barasai iddo ef ddychwelyd or ffordd, efe a ddywedodd, Gwr Duw yw efe, yr hwn a anufuddhaodd air yr ARGLWYDD: am hynny yr ARGLWYDD ai rhoddodd ef ir llew, yr hwn ai drylliodd ef, ac ai lladdodd ef, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarodd efe wrtho ef.

27 Ac efe a lefarodd wrth ei feibion, gan ddywedyd, Cyfrwywch i mi yr asyn. A hwy ai cyfrwyasant.

28 Ac efe a aeth, ac a gafodd ei gelain ef wedi ei thaflu ar y ffordd, ar asyn ar llew yn sefyll wrth y gelain: ac ni fwytasai y llew y gelain, ac ni ddrylliasai efe yr asyn.

29 Ar proffwyd a gymerth gelain gwr Duw, ac ai gosododd hi ar yr asyn, ac ai dug yn ei hoi. Ar hen broffwyd a ddaeth ir ddinas, i alaru, ac iw gladdu ef.

30 Ac efe a osododd ei gelain ef yn ei feddrod ei hun; a hwy a alarasant amdano ef, gan ddywedyd, O fy mrawd!

31 Ac wedi iddo ei gladdu ef, efe a lefarodd wrth ei feibion, gan ddywedyd, Pan fyddwyf farw, cleddwch finnau hefyd yn y bedd y claddwyd gŵr Duw ynddo; gosodwch fy esgyrn i wrth ei esgyrn ef.

32 Canys diamau y bydd yr hyn a lefodd efe trwy air yr ARGLWYDD yn erbyn yr allor sydd yn Bethel, ac yn erbyn holl dai yr uchelfeydd sydd yn ninasoedd Samaria.

33 Wedi y peth hyn ni ddychwelodd Jeroboam oi ffordd ddrygionus; ond efe a wnaeth drachefn o wehilion y bobl offeiriaid ir uchelfeydd: y neb a fynnai, efe ai cysegrai ef, ac efe a gai fod yn offeiriad ir uchelfeydd.

34 Ar peth hyn a aeth yn bechod i dŷ Jeroboam, iw ddiwreiddio hefyd, ac iw ddileu oddi ar wyneb y ddaear.

PENNOD 14
1
Y pryd hwnnw y clafychodd Abeia mab Jeroboam.

2 A Jeroboam a ddywedodd wrth ei. wraig, Cyfod atolwg, a newid dy ddillad, fel na wypont mai ti yw gwraig Jeroboam; a dos i Seilo: wele, yno y mae Ahia y proffwyd, yr hwn a ddywedodd wrthyf y byddwn frenin ar y bobl yma.

3 A chymer yn dy law ddeg o fara, a theisennau, a chostrelaid o fl, a dos ato ef: efe a fynega i ti beth a dderfydd ir bachgen.

4 A gwraig Jeroboam a wnaeth felly; ac a gyfododd ac a aeth i Seilo, ac a ddaeth i dŷ Ahia. Ond ni allai Ahia weled; oherwydd ei lygaid ef a ballasai oblegid ei henaint.

5 A dywedodd yr ARGLWYDD wrth Ahia, Wele, y mae gwraig Jeroboam yn dyfod i geisio peth gennyt dros ei mab; canys claf yw efe: fel hyn ac fel hyn y dywedi wrthi hi: canys pan ddelo hi i mewn, hi a ymddieithra.

6 A phan glybu Ahia drwst ei thraed hi yn dyfod ir drws, efe a ddywedodd, Tyred i mewn, gwraig Jeroboam; i ba beth yr wyt ti yn ymddieithro? canys myfi a anfonwyd atat ti a newyddion caled.

7 DOS, dywed wrth Jeroboam, Fel hyn y dywedodd ARGLWYDD DDUW Israel; Yn gymaint a darfod i mi dy ddyrchafu di o blith y bobl, ath wneuthur di yn, flaenor ar fy mhobl Israel,

8 A thorri ymaith y frenhiniaeth oddi wrth dŷ Dafydd, ai rhoddi i ti; ac na buost ti fel fy ngwas Dafydd, yr hwn a gadwodd fy ngorchmynion, ar hwn a rodiodd ar fy l i ai holl galon, i wneuthur yn unig yr hyn oedd uniawn yn fy ngolwg i;

9 Ond a wnaethost ddrwg y tu hwnt i, bawb a fu oth flaen di; ac a aethost ac a wnaethost i ti dduwiau dieithr, a delwau toddedig, im digio i, ac am teflaist i or tu l ith gefn:

10 Am hynny, wele fi yn dwyn drwg ar dy Jeroboam; a thorraf ymaith oddi wrth Jeroboam bob gwryw, y gwarchaeed.g ar gweddilledig yn Israel; a mi a fwriaf allan weddillion tŷ Jeroboam, fel y bwrir allan dom, nes ei ddarfod.

11 Y cwn a fwyty yr hwn fyddo farw o eiddo Jeroboam yn y ddinas; ac adar y nefoedd a fwyty yr hwn fyddo farw yn y maes: canys yr ARGLWYDD ai dywedodd.

12 Cyfod di gan hynny, dos ith dŷ: a phan ddelo dy draed ir ddinas, bydd marw y bachgen.

13 A holl Israel a alarant amdano ef, ac ai claddant ef: canys efe yn unig o Jeroboam a ddaw ir bedd; oherwydd cael ynddo ef beth daioni tuag at ARGLWYDD DDUW Israel, yn nhŷ Jeroboam.

14 Yr ARGLWYDD hefyd a gyfyd iddo frenin ar Israel, yr hwn a dyr ymaith dy Jeroboam y dwthwn hwnnw: ond pa beth? ie, yn awr.

15 Canys yr ARGLWYDD a dery Israel, megis y siglir y gorsen mewn dwfr; ac a ddiwreiddia Israel or wlad dda hon a roddodd efe iw tadau hwynt, ac au gwasgar hwynt tu hwnt ir afon; oherwydd gwneuthur ohonynt eu llwyni, gan annog yr ARGLWYDD i ddigofaint.

16 Ac efe a ddyry heibio Israel, er mwyn pechodau Jeroboam, yr hwn a bechodd, ar hwn a wnaeth i Israel bechu.

17 A gwraig Jeroboam a gyfododd, ac a aeth ymaith, ac a ddaeth i Tirsa: ac a hi yn dyfod i drothwy y tŷ, bu farw y bachgen.

18 A hwy ai claddasant ef; a holl Israel a alarasant amdano, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarasai efe trwy law ei was Ahia y proffwyd.

19 Ar rhan arall o weithredoedd Jeroboam, fel y rhyfelodd efe, ac fel y teyrnasodd efe, wele hwynt yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel.

20 Ar dyddiau y teyrnasodd Jeroboam oedd ddwy flynedd ar hugain: ac efe a hunodd gydai dadau; a Nadab ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

21 A Rehoboam mab Solomon a deyrnasodd yn Jwda. Mab un flwydd a deugain oedd Rehoboam pan aeth efe yn frenin, a dwy flynedd ar bymtheg y teyrnasodd efe yn Jerwsalem, y ddinas a ddewisasai yr ARGLWYDD o holl lwythau Israel, i osod ei enw yno. Ac enw ei fam ef oedd Naaroa, Ammones.

22 A Jwda a wnaeth ddrygioni yng ngolwg yr ARGLWYDD; a hwy ai hanogasant ef i eiddigedd, rhagor yr hyn oll a wnaethai eu tadau, yn eu pechodau a wnaethent.

23 Canys hwy a adeiladasant iddynt uchelfeydd, a delwau, a llwyni ar bob bryn uchel, a than bob pren gwyrddlas.

24 A gwŷr sodomiaidd oedd yn y wlad: gwnaethant hefyd yn l holl ffieidd-drar cenhedloedd a fwriasai yr ARGLWYDD allan o flaen meibion Israel.

25 Ac yn y bumed flwyddyn ir brenin Rehoboam, Sisac brenin yr Aifft a ddaeth i fyny yn erbyn Jerwsalem.

26 Ac efe a ddug ymaith drysorau tŷ yr ARGLWYDD, a thrysorau tŷ y brenin; efe au dug hwynt ymaith oil: dug ymaith hefyd yr holl darianau aur a wnaethai Solomon.

27 Ar brenin Rehoboam a wnaeth yn eu lle hwynt darianau pres, ac au rhoddodd hwynt i gadw yn llaw tywysogion y rhedegwyr, y rhai oedd yn cadw drws tŷ y brenin.

28 A phan elai y brenin i dŷ yr ARGLWYDD, y rhedegwyr au dygent hwy, ac au hadferent i ystafell y rhedegwyr.

29 Ar rhan arall o weithredoedd Rehoboam, ar hyn oll a wnaeth efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronid brenhinoedd Jwda?

30 A rhyfel fu rhwng Rehoboam a Jeroboam yr holl ddyddiau.

31 A Rehoboam a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd gydai dadau yn ninas Dafydd. Ac enw ei fam ef oedd Naama, Ammones.
Ac Abeiam ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

PENNOD 15
1
A yn y ddeunawfed flwyddyn ir brenin Jeroboam mab Nebat, yr aeth Abeiam yn frenin ar Jwda.

2 Tair blynedd y teyrnasodd efe yn Jerwsalem. Ac enw ei fam ef oedd Maacha, merch Abisalom.

3 Ac efe a rodiodd yn holl bechodau ei dad, y rhai a wnaethai efe oi flaen dF: ac nid oedd ei galon ef berffaith gydar ARGLWYDD ei DDUW, fel calon Dafydd ei dad.

4 Ond er mwyn Dafydd y rhoddodd yr ARGLWYDD ei DDUW iddo ef oleuni yn Jerwsalem; i gyfodi ei fab ef ar ei l ef, ac i sicrhau Jerwsalem:

5 Oherwydd gwneuthur o Dafydd yr hyn oedd uniawn yng ngolwg yr ARGLWYDD, ac na chiliodd oddi wrth yr hyn oll a orchmynnodd efe iddo holl ddyddiau ei einioes, ond yn achos Ureia yr Hethiad.

6 A rhyfel a fu rhwng Rehoboam a Jeroboam holl ddyddiau ei einioes.

7 Ar rhan arall o weithredoedd Abeiam, ar hyn oll a wnaeth efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronid brenhinoedd Jwda? A rhyfel a fu rhwng Abeiam a Jeroboam.

8 Ac Abeiam a hunodd gydai dadau, a hwy ai claddasant ef yn ninas Dafydd.
Ac Asa ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

9 Ac yn yr ugeinfed flwyddyn i Jeroboam brenin Israel yr aeth Asa yn frenin ar Jwda.

10 Ac un flynedd a deugain y teyrnasodd efe yn Jerwsalem. Ac enw ei fam ef oedd Maacha, merch Abisalom.

11 Ac Asa a wnaeth yr hyn oedd uniawn yng ngolwg yr ARGLWYDD, fel Dafydd ei dad.

12 Ac efe a yrrodd ymaith y gwŷr sodomiaidd or wlad, ac a fwriodd ymaith yr holl ddelwau a wnaethai ei dadau.

13 Ac efe a symudodd Maacha ei fam o fod yn frenhines, oherwydd gwneuthur ohoni hi ddelw mewn llwyn; ac Asa a ddrylliodd ei delw hi, ac ai llosgodd wrth afon Cidron.

14 Ond ni fwriwyd ymaith yr uchelfeydd xxx: eto calon Asa oedd berffaith gydar ARGLWYDD ei holl ddyddiau ef.



15 Ac efe a ddug i mewn gysegredig bethau ei dad, ar pethau a gysegrasai efe ei hun, i dŷ yr ARGLWYDD, yn arian, yn aur, ac yn llestri.

16 A rhyfel a fu rhwng Asa a Baasa brenin Israel eu holl ddyddiau hwynt.

17 A Baasa brenin Israel a aeth i fyny yn erbyn Jwda, ac a adeiladodd Rama, fel na adawai efe i neb fyned allan na dyfod i mewn at Asa brenin Jwda.

18 Yna Asa a gymerodd yr holl arias ar aur a adawsid yn nhrysorau tŷ yr ARGLWYDD, a thrysorau t y brenin, ac efe au rhoddodd hwynt yn llaw ei weision; ar brenin Asa a anfonodd at Benhadad mab TabRimmon, mab Hesion, brenin Syria, yr hwn oedd yn trigo yn Damascus, gan ddywedyd,

19 Cyfamod sydd rhyngof fi a thi, rhwng fy nhad i ath dad di: wele, mi a anfonais i ti anrheg o arian ac aur; tyred, diddyma dy gyfamod Baasa brenin Israel, fel y cilio efe oddi wrthyf fi.

20 Felly Benhadad a wrandawodd af y brenin Asa, ac a anfonodd dywysogion y lluoedd, y rhai oedd ganddo ef, yn erbyn dinasoedd Israel, ac a drawodd Ijon, a Dan, ac Abel-bethmaacha, a holl Cinneroth, gyda holl wlad Nafftali.

21 A phan glybu Baasa hynny, efe a beidiodd ag adeiladu Rama; ac a drigodd yn Tirsa.

22 Yna y brenin Asa a gasglodd holl Jwda, heb lysu neb: a hwy a gymerasant gerrig Rama, ai choed, ar rhai yr adeiladasai Baasa; ar brenin Asa a adeiladodd a hwynt Geba Benjamin, a Mispa.

23 Ar rhan arall o holl hanes Asa, ai holl gadernid ef, ar hyn oll a wnaeth efe, ar dinasoedd a adeiladodd efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronid brenhinoedd Jwda? eithr yn amser ei henaint efe a glafychodd oi draed.

24 Ac Asa a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd gydai dadau yn ninas Dafydd ei dad; a Jehosaffat ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

25 A Nadab mab Jeroboam a dfccfareuodd deyrnasu ar Israel yn yr afl flwyddyn i Asa brenin Jwda; ac a deyrn asodd ar Israel ddwy flynedd.

26 Ac efe a wnaeth ddrygioni yng ngolwg yr ARGLWYDD, ac a rodiodd yn ffordd ei dad, ac yn ei bechod ef a hwn y gwnaeth efe i Israel bechu.

27 A Baasa mab Ahia, o dŷ Issachar* a gydfwriadodd yn ei erbyn ef; a Baasa ai trawodd ef yn Gibbethon eiddo y Philistiaid: canys Nadab a holl Israel
oedd yn gwarchae ar Gibbethon.


28 A Baasa ai lladdodd ef yn y drydedB flwyddyn i Asa brenin Jwda, ac a deyrnasodd yn ei le ef.

29 A phan deyrnasodd, efe a drawodd holl dy Jeroboam; ni adawodd un per* chen anadl i Jeroboam, nes ei ddifetha ef, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarasai efe trwy law ei was Ahia y Siloniad:

30 Am bechodau Jeroboam y rhai a bechasai efe, a thrwy y rhai y gwnaethai efe i Israel bechu; oherwydd ei waith ef yn digio ARGLWYDD DDUW Israel.

31 Ar rhan arall o hanes Nadab, ar hyn oll a wnaeth efe, onid ydynt yn ysgrifenedig yn llyfr cronid brenhinoedd Israel?

32 A rhyfel a fu rhwng Asa a Baasa brenin Israel eu holl ddyddiau hwynt.

33 Yn y drydedd flwyddyn i Asa brenin Jwda y teyrnasodd Baasa mab Ahia ar holl Israel yn Tirsa, bedair blynedd ar hugain.

34 Ac efe a wnaeth ddrygioni yng ngolwg yr ARGLWYDD, ac a rodiodd yn ffordd Jeroboam, ac yn ei bechod ef trwy yr hwn y gwnaeth efe i Israel bechu.

PENNOD 16
1
VT NA y daeth gair yr ARGLWYDD at Jehu mab Hanani yn erbyn Baasa, gan ddywedyd,


2 Oherwydd i mi dy ddyrchafu or llwch, ath wneuthur yn flaenor ar fy mhobl Israel, a rhodio ohonot tithau yn ffordd Jeroboam, a pheri im pobl Israel bechu, gan fy nigio au pechodau; T





3 Wele fi yn torri ymaith hiliogaeth Baasa, a hiliogaeth ei dy ef: a mi a wnaf dy dŷ di fel tŷ Jeroboam mab Nebat.

4 Y cwn a fwyty yr hwn fyddo marw or eiddo Baasa yn y ddinas; ac adar y nefoedd a fwyty yr hwn fyddo marw or eiddo ef yn y maes.

5 Ar rhan arall o hanes Baasa, ar hyn oll a wnaeth efe, ai gadernid ef, onid ydynt yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel?

6 A Baasa a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd yn Tirsa; ac Ela ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

7 Hefyd trwy law Jehu mab Hanani y proffwyd y bu gair yr ARGLWYDD yn erbyn Baasa, ac yn erbyn ei d ef, oherwydd yr holl ddrygioni a wnaeth efe yng ngolwg yr ARGLWYDD, gan ei ddigio ef trwy waith ei ddwylo; gan fod fel tŷ Jeroboam, ac oblegid iddo ei ladd
ef.

8 Yn y chweched fiwyddyn ar hugain i Asa brenin Jwda y teyrnasodd Ela mab Baasa ar Israel yn Tirsa, ddwy flynedd.:.

9 A Simri ei was ef, tywysog ar hanner y cerbydau, a gydfwriadodd yn ei erbyn ef, ac efe yn yfed yn feddw, yn Tirsa, yn nhŷ Arsa, yr hwn oedd benteulu yn
Tirsa.

10 A Simri a aeth ac ai trawodd ef, ac ai lladdodd, yn y seithfed flwyddyn ar hugain i Asa brenin Jwda, ac a deyrnasodd yn ei le ef.

11 A phan ddechreuodd efe deyrnasu, ac eistedd ar ei deyrngadair, efe a laddodd holl dy Baasa: ni adawodd efe iddo ef un gwryw, nai geraint, nai
gyfeillion.

12 Felly Simri a ddinistriodd holl dy Baasa, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarodd efe yn erbyn Baasa trwy law Jehu y proffwyd.

13 Oherwydd holl bechodau Baasa, a phechodau Ela ei fab ef, trwy y rhai y pechasant hwy, a thrwy y rhai y gwnaethant i Israel bechu, gan ddigio ARGLWYDD DDUW Israel au gwagedd.

14 Ar rhan arall o hanes Ela, ar hyn oil a wnaeth efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig. yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel?



15 Yn y seithfed flwyddyn ar hugain i Asa brenin Jwda y teyrnasodd Simri saith niwrnod yn Tirsa: ar bobl oedd yn gwersyllu yn erbyn Gibbethon eiddo
y Philistiaid.

16 A chlybu y bobl y rhai oedd yn y gwersyll ddywedyd, Simri a gydfwriadodd, ac a laddodd y brenin. A holl Israel a goronasant Omri, tywysog y llu, yn frenin y dwthwn hwnnw ar Israel, yn y gwersyll.

17 Ac Omri a aeth i fyny, a holl Israel gydag ef, o Gibbethon; a hwy a warchae" asant ar Tirsa.

18 A phan welodd Simri fod y ddinas wedi ei hennill, efe a aeth i balas tŷ y brenin, ac a losgodd dy y brenin am ei ben thn, ac a fu farw;

19 Am ei bechodau yn y rhai y pechodd efe, gan wneuthur drygioni yng ngolwg yr ARGLWYDD, gan rodio yn ffordd Jeroboam, ac yn ei bechod a wnaeth efe i bed i Israel bechu.

20 Ar rhan arall o hanes Simri, a1 gydfradwriaeth a gydfwriadodd efe; onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel?


21 Yna yr ymrannodd pobl Israel yn ddwy ran: rhan or bobl oedd ar l Tibni mab Ginath, iw osod ef yn frenin, a rhan
ar l Omri.

22 Ar bobl oedd ar l Omri a orchfygodd y bobl oedd ar l Tibni ma6 Ginath: felly Tibni a fu farw, ac Omri a
deyrnasodd.

23 Yn yr unfed flwyddyn ar ddeg ar hugain i Asa brenin Jwda y teyrnasodd Omri ar Israel ddeuddeng mlynedd: yn Tirsa y teyrnasodd efe chwe blynedd.

24 Ac efe a brynodd fynydd Samaria gan Semer, er dwy dalent o arian; ac a adeiladodd yn y mynydd, ac a alwodd enw y ddinas a adeiladasai efe, ar l enw Semer, arglwydd y mynydd, Samaria.

25 Ond Omri a wnaeth ddrygioni yng ngŵydd yr ARGLWYDD, ac a wnaeth yn waeth nar holl rai a fuasai oi flaen ef.

26 Canys efe a rodiodd yn holl ffordd Jeroboam mab Nebat, ac yn ei bechod ef trwy yr hwn y gwnaeth efe i Israel bechu, gan ddigio ARGLWYDD DDUW Israel au gwagedd hwynt.

27 Ar rhan arall o hanes Omri, yr hyn a wnaeth efe, ai rymuster a wnaeth efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel? .. .

28 Ac Omri a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd yn Samaria, ac Ahab ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.;;

29 Ac Ahab mab Omri a ddechreuodd deyrnasu ar Israel yn y drydedd flwyddyn ar bymtheg ar hugain i Asa brenin Jwda: ac Ahab mab Omri a deyrnasodd ar Israel yn Samaria ddwy flynedd ar hugain.

30 Ac Ahab mab Omri a wnaeth ddrygioni yng ngolwg yr ARGLWYDD y tu hwnt i bawb oi flaen ef.

31 Canys ysgafn oedd ganddo ef rodio ym mhechodau Jeroboam mab Nebat, ac efe a gymerth yn wraig Jesebel merch Ethbaal brenin y Sidoniaid, ac a aeth ac a wasanaethodd Baal, ac a ymgrymodd iddo.

32 Ac efe. a gyfododd allor i Baal yn nhŷ Baal, yr hwn a adeiladasai efe yn Samaria.

33 Ac Ahab a wnaeth lwyn. Ac Ahab a wnaeth fwy i ddigio ARGLWYDD DDUW Israel na holl frenhinoedd Israel a fuasai oi flaen ef.;

34 Yn ei ddyddiau efHiel y Betheliad a adeiladodd Jericho: yn Abiram ei gyntaf-anedig y sylfaenodd efe hi, ac yn Scgub ei fab ieuangaf y gosododd efe ia phyrth hi, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarasai efe trwy law Josua mab Nun.

PENNOD 17
1
A Eleias y Thesbiad, un o breswylwyr Gilead, a ddywedodd wrth Ahab, Fel mai byw ARGLWYDD DDUW Israel, yr hwn yr ydwyf yn sefyll ger ei fron, ni bydd y blynyddoedd hyn na gwlith na glaw, ond yn l fy ngair i.

 

2 A gair yr ARGLWYDD a ddaeth ato ef, gan ddywedyd,

3 DOS oddi yma, a thro tuar dwyrain, ac ymguddia wrth afon Cerith, yr hon sydd ar gyfer yr Iorddonen.

4 Ac or afon yr yfi; a mi a berais ir cigfrain dy borthi di yno.

5 Felly efe a aeth, ac a wnaeth yn l gair yr ARGLWYDD; canys efe a aeth, ac a arhosodd wrth afon Cerith, yr hon sydd ar gyfer yr Iorddonen.

6 Ar cigfrain a ddygent iddo fara a chig y bore, a bara a chig brynhawn; ac efe a yfai or afon.

7 Ac yn l talm o ddyddiau y sychodd yr afon, oblegid na buasai law yn y wlad;

8 A gair yr ARGLWYDD a ddaeth ato ef, gan ddywedyd,

9 Cyfod, dos i Sareffta, yr hon sydd yn perthyn i Sidon, ac aros yno: wele, gorchmynnais i wraig weddw dy borthi di yno.

10 Felly efe a gyfododd, ac a aeth i Sareffta. A phan ddaeth efe at borth y ddinas, wele yno wraig weddw yn casglu briwydd: ac efe a alwodd arni, ac a ddywedodd, Dwg, atolwg, i mi ychydig ddwfr mewn llestr, fel yr yfwyf.

11 Ac a hi yn myned iw gyrchu, efe a alwodd arni, ac a ddywedodd, Dwg, atolwg, i mi damaid o fara yn dy law.

12 A hi a ddywedodd, Fel mai byw yr ARGLWYDD dy DDUW, nid oes gennyf deisen, ond llonaid llaw o flawd mewn celwrn, ac ychydig olew mewn ysten: ac wele fi yn casglu dau o friwydd, i fyned i mewn, ac i baratoi hynny i mi ac im mab, fel y bwytaom hynny, ac y byddom feirw.

13 Ac Eleias a ddywedodd wrthi, Nac ofna; dos, gwna yn l dy air: eto gwna i mi o hynny deisen fechan yn gyntaf, a dwg i mi; a gwna i ti ac ith fab ar l hynny.

14 Canys fel hyn y dywed ARGLWYDD DDUW Israel, Y blawd yn y celwrn ni threulir, ar olew or ysten ni dderfydd, hyd y dydd y rhoddo yr ARGLWYDD law ar wyneb y ddaear.

15 A hi a aeth, ac a wnaeth yn l gair Eleias: a hi a fwytaodd, ac yntau, ai thylwyth, ysbaid blwyddyn. .




l6 Ni ddarfu y celwrn blawd, ar ysten kw ni ddarfu, yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a ddywedasai efe trwy law Eleias.

 

17 Ac wedi y pethau hyn y clafychodd mab gwraig y tŷ, ac yr oedd ei glefyd ef Stior gryf, fel na thrigodd anadl ynddo.

18 A hi a ddywedodd wrth Eleias, Beth Sydd i mi a wnelwyf a thi, gŵr Duw? a ddaethost ti ataf i goffau fy anwiredd, flc i ladd fy mab?

 

19 Ac efe a ddywedodd wrthi, Moes i mi dy fab. Ac efe ai cymerth ef oi Jnynwes hi, ac ai dug ef i fyny i ystafell yr oedd efe yn aros ynddi, ac ai gosododd ef ar ei wely ei hun.

20 Ac efe a lefodd ar yr ARGLWYDD, ac 8 ddywedodd, O ARGLWYDD fy Now, a ddrygaist ti y wraig weddw yr ydwyf fi yn ymdeithio gyda hi, gan ladd ei mab hi?

21 Ac efe a ymestynnodd ar y bachgen dair gwaith, ac a lefodd ar yr ARGLWYDD, ac a ddywedodd, O ARGLWYDD fy Nuw, dychweled, atolwg, enaid y bachgen hwn iddo eilwaith.

22 Ar ARGLWYDD a wrandawodd ar lef Eleias; ac enaid y bachgen a ddychwelodd i mewn iddo, ac efe a ddadebrodd.

23 Ac Eleias a gymerodd y bachgen, ac ai dug ef i waered or ystafell ir tŷ, ac ai rhoddes ef iw fam: ac Eleias a ddywedodd, gwl, byw yw dy fab.


24 Ar wraig a ddywedodd wrth Eleias, Yn awr wrth hyn y gwn mai gŵr Duw ydwyt ti, ac mai gwirionedd yw gair yr ARGLWYDD yn dy enau di.

PENNOD 18
1
A ar l dyddiau lawer daeth gair yr ARGLWYDD at Eleias, yn y drydedd flwyddyn, gan ddywedyd, DOS, ymddangos i Ahab; a mi a roddaf law ar, wyneb y ddaear.

2 Ac Eleias a aeth i ymddangos i Ahab. Ar newyn oedd dost yn Samaria.

3 Ac Ahab a alwodd Obadeia, yr hwn oedd benteulu iddo: (ac Obadeia oedd yn ofni yr ARGLWYDD yn fawr: ;4 Canys pan ddistrywiodd Jesebel btoffwydi yr ARGLWYDD, Obadeia a gymerodd gant o broffwydi, ac au cudd- aodd hwynt bob yn ddeg a deugain mewn ogof, ac au porthodd hwynt a bara ac & dwfr.)


5 Ac Ahab a ddywedodd wrth Obadeia, DOS ir wlad, at bob ffynnon ddwfr, ac at yr holl afonydd: ysgatfydd ni a gawn laswellt, fel y cadwom yn fyw y ceffylau ar mulod, fel na adawom ir holl anifeiliaid golli.

6 Felly hwy a ranasant y wlad rhyngddynt iw cherdded: Ahab a aeth y naill ffordd ei hunan, ac Obadeia a aeth y ffordd arall ei hunan.

7 Ac fel yr oedd Obadeia ar y ffordd, wele Eleias yn ei gyfarfod ef: ac efe ai hadnabu ef, ac a syrthiodd ar ei wyneb, ac a ddywedodd, Onid ti yw fy arglwydd Eleias?

8 Yntau a ddywedodd wrtho. Ie, myfi: dos, dywed ith arglwydd, Wele Eleias.

9 Dywedodd yntau. Pa bechod a wneuthum i, pan roddit ti dy was yn llaw Ahab im lladd?

10 Fel mai byw yr ARGLWYDD dyDDUW, nid oes genedl na brenhiniaeth yr hon ni ddanfonodd fy arglwydd iddi ith geisio di; a phan ddywedent, Nid yw efe yma, efe a dyngai y frenhiniaeth ar genedl, na chawsent dydi.

11 Ac yn awr yr wyt ti yn dywedyd, DOS, dywed ith arglwydd, Wele Eleias.

12 A phan elwyf fi oddi wrthyt ti, ysbryd yr ARGLWYDD ath gymer di lle nis gwn i; a phan ddelwyfi fynegi i Ahab, ac yntau heb dy gael di, efe am lladd i: ond y mae dy was di yn ofni yr ARGLWYDD 6m mebyd.

13 Oni fynegwyd im harglwydd yr hyn wneuthum i, pan laddodd Jesebel broffwydi yr ARGLWYDD, fel y cuddiais gannwr o broffwydi yr ARGLWYDD, bob yn ddengwr a deugain mewn ogof, ac y porthais hwynt a bara ac a dwfr?

14 Ac yn awr ti a ddywedi, DOS, dywed ith arglwydd, Wele Eleias: ac efe am lladd i.

15 A dywedodd Eleias, Fel mai byw ARGLWYDD y lluoedd, yr hwn yr wyf yn sefyll ger ei fron, heddiw yn ddiau yr ymddangosaf iddo ef. ,


16 Yna Obadeia a aeth i gyfarfod Ahab, ac a fynegodd iddo. Ac Ahab a aeth i gyfarfod Eleias.

17 A phan welodd Ahab Eleias, Ahab a ddywedodd wrtho, Onid ti yw yr hwn sydd yn blino Israel?

18 Ac efe a ddywedodd, Ni flinais i Israel; ond tydi, a thŷ dy dad: am i chwi wrthod gorchmynion yr ARGLWYDD, ac i ti rodio ar l Baalim.

19 Yn awr gan hynny anfon, a chasgl ataf holl Israel i fynydd Carmel, a phroffwydi Baal, pedwar cant a deg a deugain, a phroffwydi y llwyni, pedwar cant, y rhai sydd yn bwyta ar fwrdd Jesebel.

20 Felly Ahab a anfonodd at holl feibioa; Israel, ac a gasglodd y proffwydi ynghyd: i fynydd Carmel.

21 Ac Eleias a ddaeth at yr holl bobl, ac a ddywedodd. Pa hyd yr ydych chwi yn cloffi rhwng dau feddwl? os yr ARGLWYDD sydd DDUW, ewch ar ei l ef; ond os Baal, ewch ar ei l yntau. Ar bobl nid atebasant iddo air.

22 Yna y dywedodd Eleias wrth y bobl, Myfi fy hunan wyf yn fyw o broffwydi yr ARGLWYDD; ond proffwydi Baal ydynt bedwar cant a dengwr a deugain.

23 Rhodder gan hynny i ni ddau fustach: a dewisant hwy iddynt un bustach, a darniant ef, a gosodant ar goed, ond na osodant dan dano: a minnau a baratoaf y bustach arall, ac ai gosodaf ar goed, ac ni roddaf dan dano.

24 A gelwch chwi ar enw eich duwiau, a minnau a alwaf ar enw yr ARGLWYDD: ar Duw a atebo trwy dfin, bydded efe DDUW. Ar holl bobl a atebasant ac a ddywedasant.
Da yw y peth.

25 Ac Eleias a ddywedodd wrth broffwydi Baal, Dewiswch i chwi un bustach, a pharatowch ef yn gyntaf; canys llawer ydych chwi: a gelwch ar enw eich duwiau, ond na osodwch dan dano.

26 A hwy a gymerasant y bustach a roddasid iddynt, ac ai paratoesant, ac a alwasant ar enw Baal or bore hyd hanner dydd, gan ddywedyd, Baal, gwrando ni;} ond nid oedd llef, na neb yn ateb: a hwy a lamasant ar yr allor a wnaethid.

27 A bu, ar hanner dydd,f Eleias eu gwatwar hwynt, a dywedyd, Gwaeddwch a llef uchel: canys duw yw efe; naill ai ymddiddan y mae, neu erlid, neu ymdeithio y mae efe; fe a allai ei fod yn cysgu, ac mai rhaid ei ddeffro ef.

28 A hwy a waeddasant a llef uchel, ac au torasant eu hunain yn l eu harfer a chyllyll ac ag ellynod, nes ir gwaed ffrydio arnynt.

29 Ac wedi iddi fyned dros hanner dyidd, a phronwydo ohonynt nes offrymu yr hwyronrwm; eto nid oedd llef, na neb yn ateb, nac yn ystyried.

30 A dywedodd Eleias wrth yr holl bobl, Nesewch ataf fi. Ar holl bobl a nesasant ato ef. Ac efe a gyweiriodd allor yr ARGLWYDD, yr hon a ddrylliasid.

31 Ac Eleias a gymerth ddeuddeg o gerrig, yn l rhifedi llwythau meibion Jacob, yr hwn y daethai gair yr ARGLWYDD ato, gan ddywedyd, Israel fydd dy enw di.

32 Ac efe a adeiladodd ar meini allor yn enw yr ARGLWYDD; ac a wnaeth fibs o gylch lle dau fesur o had, o amgylch yr allor.

33 Ac efe a drefnodd y coed, ac a ddarniodd y bustach, ac ai gosododd ar y coed;

34 Ac a ddywedodd, Llenwch bedwar celyrnaid o ddwfr, a thywelltwch ar y poethoffrwm, ac ar y coed. Ac efe a ddywedodd, Gwnewch eilwaith; a hwy a wnaethant eilwaith. Ac efe a ddywedodd, Gwnewch y drydedd waith; a hwy a wnaethant y drydedd waith.

35 Ar dyfroedd a aethant o amgylch yr allor, ac a lanwodd y ffos o ddwfr.

36 A phan offrymid yr hwyronrwm, Eleias y proflwyd a nesaodd ac a ddywedodd, O ARGLWYDD DDUW Abraham, Isaac, ac Israel, gwybydder heddiw mai ti sydd DDUW yn Israel, a minnau yn was i ti, ac mai trwy dy air di y gwneuthum i yr holl bethau hyn.

37 Gwrando fi, O ARGLWYDD, gwrando fi, fel y gwypo y bobl hyn mai tydi yw yr ARGLWYDD DDUW, ac mai ti a ddychwelodd eu calon hwy drachefn.



38 Yna tan yr ARGLWYDD a syrthiodd, ac a ysodd y poethoffrwm, ar coed, ar cerrig, ar llwch, ac a leibiodd y dwfr oedd yn y fibs.

39 Ar holl bobl a welsant, ac a syrthiasant ar eu hwynebau, ac a ddywedasant, Yr ARGLWYDD, efe sydd DDUW, yr ARGLWYDD, efe sydd DDUW.

40 Ac Eleias a ddywedodd wrthynt hwy, Deliwch broffwydi Baal; na ddihanged gŵr ohonynt. A hwy au daliasant: ac Eleias au dygodd hwynt i waered i afon Cison, ac au lladdodd hwynt yno.

41 Ac Eleias a ddywedodd wrth Ahab, os i fyny, bwyta ac yf, canys wele drwst llawcr o law.

42 Felly Ahab a aeth i fyny i fwyta ac i yfed. Ac Eleias a aeth i fyny i ben Carmel; ac a ymostyngodd ar y ddaear, ac a osododd ei wyneb rhwng ei liniau;

43 Ac a ddywedodd wrth ei lane, DOS i fyny yn awr, edrych tuar mr. Ac efe a aeth i fyny ac a edrychodd, ac a ddywedodd, Nid oes dim. Dywedodd yntau, DOS eto saith waith.

44 Ar seithfed waith y dywedodd efe, Wele gwmwl bychan fel cledr llaw gŵr yn dyrchafu or mr. A dywedodd yntau, DOS i fyny, dywed wrth Ahab, Rhwym dy gerbyd, a dos i waered, fel nath rwystro y glaw.

45 Ac yn yr ennyd honno y nefoedd a dduodd gan gymylau a gwynt; a bu glaw mawr. Ac Ahab a farchogodd, ac a aeth i Jesreel.

46 A llaw yr ARGLWYDD oedd ar Eleias, ac efe a wregysodd ei lwynau, ac a redodd o flaen Ahab nes ei ddyfod i Jesreel.

PENNOD 19
1
AC Ahab a fynegodd i Jesebel yr hyn Ix oll a wnaethai Eleias; a chyda phob peth, y modd y lladdasai efe yr holl broffwydi r cleddyf .

2 Yna Jesebel a anfonodd gennad at Eleias, gan ddywedyd. Fel hyn y gwnelo y duwiau, ac fel hyn y chwanegont, oni wnaf erbyn y pryd hwn yfory dy einioes di fel einioes un ohonynt hwy.

3 A phan welodd efe hynny, efe a gyfododd, ac a aeth am ei einioes, ac a ddaeth i Beerseba, yr hon sydd yn Jwda, ac a adawodd ei lane yno.


4 Ond efe a aeth ir anialwch daith diwrnod, ac a ddaeth ac a eisteddodd dan ferywen; ac a ddeisyfodd iddo gael marw: dywedodd hefyd, Digon yw; yn awr, ARGLWYDD, cymer fy einioes: canys nid ydwyf fi well nam tadau.

5 Ac fel yr oedd efe yn gorwedd ac yn cysgu dan ferywen, wele, angel a gyffyrddodd ag ef, ac a ddywedodd wrtho, Cyfod, bwyta.

6 Ac efe a edrychodd: ac wele deisen wedi ei chrasu ar farwor, a ffiolaid o ddwfr wrth ei ben ef. Ac efe a fwytaodd ac a yfodd, ac a gysgodd drachefn.

7 Ac angel yr ARGLWYDD a ddaeth drachefn yr ail waith, ac a gyffyrddodd ag ef, ac a ddywedodd, Cyfod a bwyta; canys y mae i ti lawer o ffordd.

8 Ac efe a gyfododd, ac a fwytaodd ac a yfodd; a thrwy rym y bwyd hwnnw y cerddodd efe ddeugain niwrnod a deugain nos, hyd Horeb mynydd Duw.

9 Ac yno yr aeth efe i fewn ogof, ac a letyodd yno. Ac wele air yr ARGLWYDD ato ef; ac efe a ddywedodd wrtho, Beth a wnei di yma, Eleias?

10 Ac efe a ddywedodd, Dygais fawr sel dros ARGLWYDD DDUW y lluoedd; oherwydd i feibion Israel wrthod dy gyfamod di, a distrywio dy allorau di, a lladd dy broffwydi r cleddyf : a mi fy hunan a adawyd; a cheisio y maent ddwyn fy einioes innau.

11 Ac efe a ddywedodd, DOS allan, a saf yn y mynydd gerbron yr ARGLWYDD. Ac wele yr ARGLWYDD yn myned heibio, a gwynt mawr a chryf yn rhwygor mynyddoedd, ac yn dryllior creigiau o flaen yr ARGLWYDD; ond nid oedd yr ARGLWYDD yn y gwynt: ac ar l y gwynt, daeargryn; ond nid oedd yr ARGLWYDD yn y ddaeargryn:

12 Ac ar l y ddaeargryn, tn; ond nid oedd yr ARGLWYDD yn y tn: ac ar l y tn, llef ddistaw fain.

13 A phan glybu Eleias, efe a oblygodd ei wyneb yn ei fantell, ac a aeth allan, ac a safodd wrth ddrws yr ogof. Ac wele lef yn dyfod ato, yr hon a ddywedodd, Beth a wnei di yma, Eleias?



14 Dywedodd yntau, Dygais fawr sel dros ARGLWYDD DDUW y lluoedd; oherwydd i feibion Israel wrthod dy gyfamod di, a distrywio dy allorau, a lladd dy broffwydi r cleddyf : a mi fy hunan a adawyd; a cheisio y macnt fy einioes innau iw dwyn hi ymaith.

15 Ar ARGLWYDD a ddywedodd wrtho, DOS, dychwel ith ffordd i anialwch Damascus: a phan ddelych, eneinia Hasael yn frenin ar Syria;

 

16 A Jehu mab Nimsi a eneini di yn frenin ar Israel; ac Eliseus mab Saffat, o Abel-mehola, a eneini di yn broffwyd yn dy Ie dy hun.

17 Ar hwn a ddihango rhag cleddyf Hasael, Jehu ai lladd ef: ac Eliseus a ladd yr hwn a ddihango rhag cleddyf Jehu.

18 A mi a adewais yn Israel saith o filoedd, y gliniau oll ni phlygasant i Baal, a phob genau ar nis cusanodd ef.

19 Felly efe a aeth oddi yno, ac a gafodd Eliseus mab Saffat yn aredig, a deuddeg cwpl o ychen oi flaen, ac efe oedd gydar deuddegfed. Ac Eleias a aeth heibio iddo ef, ac a fwriodd ei fantell arno ef.

20 Ac efe a adawodd yr ychen, ac a redodd ar l Eleias, ac a ddywedodd, Atolwg, gad i mi gusanu fy nhad am mam, ac yna mi a ddeuaf ar dy l. Ac yntau a ddywedodd wrtho, DOS, dychwel; canys beth a wneuthum i ti?

21 Ac efe a ddychwelodd oddi ar ei l ef, ac a gymerdi gwpl o ychen, ac au lladdodd, ac ag offer yr ychen y berwodd efe eu cig hwynt, ac ai rhoddodd ir bobl, a hwy a fwytasant. Yna efe a gyfododd ac a aeth ar l Eleias, ac ai gwasanaethodd ef.

PENNOD 20

1
A BENHADAD brenin Syria a gasglt lodd ei holl lu, a deuddeg brenin ar hugain gydag ef, a meirch, a cherbydau: ac efe a aeth i fyny, ac a warchaeodd a Samaria, ac a ryfelodd iw herbya hi.

2 Ac efe a anfonodd genhadau at Ahab brenin Israel, ir ddinas,

3 Ac a ddywedodd wrtho, Fel hyn y dywed Benhadad, Dy arian ath aur sydd eiddof fi; dy wragedd hefyd, ath feibion ,glanaf, ydynt eiddof fi.

4 A brenin Israel a atebodd ac a ddywedodd, Yn l dy air di, fy arglwydd frenin, myfi ar byn oll sydd gennyf ydym eiddot ti.

5 Ar cenhadau a ddychwelasant, ac a ddywedasant, Fel hyn yr ymadroddodd Benhadad, gan ddywedyd, Er i mi anfon atat ti, gan ddywedyd, Dy arian ath aur, ath wragedd, ath feibion, a roddi di i mi: . 6 Eto ynghylch y pryd hwn yfory yr anfonaf fy ngweision atat ti, a hwy a chwiliant dy dŷ di, a thai dy weision: a phob peth dymunol yn dy olwg a gymerant hwy yn eu dwylo, ac ai dygant ymaith.

7 Yna brenin Israel a alwodd holl henuriaid y wlad, ac a ddywedodd, Gwybyddwch, atolwg, a gwelwch mai ceisio drygioni y mae hwn: canys efe a anfonodd ataf fi am fy ngwragedd, ac am fy meibion, ac am fy arian, ac am fy aur, ac nis gomeddais ef.

8 Yr holl henuriaid hefyd, ar holl bobl, a ddywedasant wrtho ef, Na wrando, ac na chytuna ag ef.

9 Am hynny y dywedodd efe wrth genhadau Benhadad, Dywedwch im harglwydd y brenin. Am yr hyn oll yr anfonaist ti at dy was ar y cyntaf, mi ai gwnaf: ond ni allaf wneuthur y peth hyn. Ar cenhadau a aethant, ac a ddygasant air iddo drachefn.

10 A Benhadad a anfonodd ato ef, ac a ddywedodd, Fel hyn y gwnelo y duwiau i mi, ac fel hyn y chwanegont, os bydd pridd Samaria ddigon o ddyrneidiau ir holl bobl sydd im canlyn i.

11 A brenin Israel a atebodd ac a ddywedodd, Dywedwch wrtho, Nac ymffrostied yr hwn a wregyso ei arfau, fel yr hwn sydd yn eu diosg.

12 A phan glywodd efe y peth hyn, (ac efe yn yfed, efe ar brenhinoedd, yn y pebyll,) efe a ddywedodd wrth ei weision, Ymosodwch.
A hwy a ymosodasant yn erbyn y ddinas.





13 Ac wele, rhyw broffwyd a nesaodd at Ahab brenin Israel, ac a ddywedodd, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Oni welaist ti yr holl dyrfa fawr hon? wele, mi ai rhoddaf yn dy law di heddiw, fel y gwypech mai myfi yw yr ARGLWYDD,

14 Ac Ahab a ddywedodd, Trwy bwy? Dywedodd yntau. Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Trwy wŷr ieuainc tywysogion y taleithiau.
Ac efe a ddywedodd, Pwy a drefna y fyddin? Dywedodd yntau, Tydi.

15 Yna efe a gyfrifodd wŷr ieuainc tywysogion y taleithiau, ac yr oeddynt yn ddau cant a deuddeg ar hugain: ac ar eu hoi hwynt efe a gyfrifodd yr holl bobl, cwbl o feibion Israel, yn saith mil.

16 A hwy a aethant allan ganol dydd. A Benhadad oedd yn yfed yn feddw yn y pebyll, efe ar brenhinoedd, y deuddeg brenin ar hugain oedd yn ei gynorthwyo ef.

17 A gwŷr ieuainc tywysogion y taleithiau a aethant allan yn gyntaf: a Benhadad a anfonodd allan, a hwy a fynegasant iddo gan ddywedyd, Daeth gwŷr allan o Samaria.

18 Ac efe a ddywedodd, Os am heddwch y daethant allan, deliwch hwynt yn fyw, ac os i ryfel y daethant allan, deliwch hwynt yn fyw.

19 Felly yr aethant hwy allan ot ddinas, sef gwŷr ieuainc tywysogion y taleithiau, ar llu yr hwn oedd ar eu hl hwynt.

20 A hwy a laddasant bawb ei ŵr: ai Syriaid a ffoesant, ac Israel au herlidiodd hwynt: a Benhadad brenin Syria a ddihangodd ar farch, gydar gwŷr meirch.

21 A brenin Israel a aeth allan, ac a drawodd y meirch ar cerbydau, ac a laddodd y Syriaid a lladdfa fawr.

22 Ar proffwyd a nesaodd at frenin Israel, ac a ddywedodd wrtho, DOS, ymgryfha, gwybydd hefyd, ac edrych beth a wnelych; canys ymhen y flwyddyn brenin Syria a ddaw i fyny ith erbyn di.

23 A gweision brenin Syria a ddywedasant wrtho ef, Duwiau y mynyddoedd yw eu duwiau hwynt, am hynny trech fuant na ni: ond ymladdwn a hwynt yn y gwastadedd, a ni au gorthrechwn hwynt.

24 A gwna hyn; Tyn ymaith y brenhinoedd bob un oi Ie, a gosod gapteiniaid yn eu lle hwynt.

25 Rhifa hefyd i ti lu, fel y llu a gollaist, meirch am feirch, a cherbyd am gerbyd: a ni a ymladdwn a hwynt yn y gwastatir, ac au gorthrechwn hwynt. Ac efe a wrandawodd ar eu llais hwynt, ac a wnaeth felly.

26 Ac ymhen y flwyddyn Benhadad a gyfrifodd y Syriaid, ac a aeth i fyny i Affec, i ryfela yn erbyn Israel.

27 A meibion Israel a gyfrifwyd, ac oeddynt oll yn bresennol, ac a aethant iw cyfarfod hwynt: a meibion Israel a wersyllasant ar eu cyfer hwynt, fel dwy ddiadell fechan o eifr; ar Syriaid oedd ŷd llenwir wlad.

28 A gŵr i DDUW a nesaodd, ac a lefarodd wrth frenin Israel, ac a ddywedodd, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Oherwydd dywedyd or Syriaid, Duw y mynyddoedd yw yr ARGLWYDD, ac nid Duw y dyffrynnoedd yw efe; am. hynny y rhoddaf yr holl dyrfa fawr hon ith law di, a chwi a gewch wybod mai myfi yw yr ARGLWYDD.

29 A hwy a wersyllasant y naill ar gyfer y llall saith niwrnod.
Ac ar y seithfeS dydd y rhyfel a aeth ynghyd: a meibion Israel a laddasant or Syriaid gan mil a wŷr traed mewn un diwrnod.

30 Ar lleill a ffoesant i Affec, ir ddinas; ar mur a syrthiodd ar saith mil ar hugain or gw r a adawsid: a Benhadad a ffodd, ac a ddaeth ir ddinas o ystafell i ystafell.

31 Ai weision a ddywedasant wrtho, Wele yn awr, clywsom am frenhinoedd tŷ Israel, mai brenhinoedd trugarog ydynt hwy: gosodwn, atolwg, sachliain am ein llwynau, a rhaffau am ein pennau, ac awn at frenin Israel; ond odid efe a geidw dy einioes di.

32 Yna y gwregysasant sachliain am ea llwynau, a rhaffau am eu pennau, ac a ddaethant at frenin Israel, ac a ddywedasant, Benhadad dy was a ddywed, Atolwg, gad i mi fyw. Dywedodd yntau, A ydyw efe eto yn fyw? fy mrawd yw efe.

33 Ar gwŷr oedd yn disgwyl yn ddyfal a ddeuai dim oddi wrtho ef, ac ai cipiasant ar frys: ac a ddywedasant, Dy frawd Benhadad. Dywedodd yntau, Ewch, dygwch ef. Yna Benhadad a ddaeth allan ato ef; ac efe a barodd iddo ddyfod i fyny ir cerbyd.

34 A Benhadad a ddywedodd wrtho, Y dinasoedd a ddug fy nhad i oddi ar dy-dad di, a roddaf drachefn; a chei wneuthur heolydd i ti yn Damascus, fel y gwnaeth. fy nhad yn Samaria. A dywedodd Ahab, Mi ath ollyngaf dan yr amod hwn. Felly efe a wnaeth gyfamod ag ef, ac ai. gollyngodd ef ymaith.

35 A rhyw ŵr o feibion y proffwydi a, ddywedodd wrth ei gymydog trwy air yr ARGLWYDD, Taro fi, atolwg. Ar gŵr a. wrthododd ei daro ef.

36 Dywedodd yntau wrtho, Oherwydd; na wrandewaist ar lais yr ARGLWYDD, wele, pan elych oddi wrthyf. Hew ath. ladd di. Ac efe a aeth oddi wrtho ef, a Hew ai cyfarfu ef, ac ai lladdodd.

37 Yna efe a gafodd ŵr arall, ac a ddy* wedodd, Taro fi, atolwg. Ar gŵr aL, trawodd ef, gan ei daro ai archolli.

38 Felly y proffwyd a aeth ymaith, ac a safodd o flaen y brenin ar y ffordd, ac & ymddieithrodd a lludw ar ei wyneb.

39 A phan ddaeth y brenin heibio, efe a lefodd ar y brenin, ac a ddywedodd, Dy was a aeth i ganol y rhyfel:, ac wele, gŵr a drodd heibio, ac a ddug ŵr ataf fi, ac a ddywedodd, Cadw y gŵr hwn: os gaa golli y cyll efe, yna y bydd dy einioes di yn lle ei einioes ef, neu ti a deli dalent o arian.

40 A thra yr oedd dy was yn ymdroi yma ac acw, efe a ddihangodd. A brenin Israel a ddywedodd wrtho. Felly y bydd dy farn di; ti ai rhoddaist ar lawr.

41 Ac efe a frysiodd, ac a dynnodd ymaith y lludw oddi ar ei wyneb: a: brenin Israel ai hadnabu ef, mai or proffwydi yr oedd efe.

42 Ac efe a ddywedodd wrtho, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Oherwydd i ti ollwng ymaith oth law y gŵr a nodais iw ddifetha, dy einioes di fydd yn lle ei. einioes ef, ath bobl di yn lle ei bobl ef.

 

43 A brenin Israel a aeth iw dŷ ei hunt xxx yn drist ac yn ddicllon, ac a ddaeth i Samaria.


PENNOD 21
1
A DIGWYDDODD ar ol y pethau hyn, fod gwinllan gan Naboth y Jesreeliady yr hon oedd yn Jesreel, wrth balas Ahab brenin Samaria.

2 Ac Ahab a lefarodd wrth Naboth, gan. ddywedyd, Dyro i mi dy winllan, fel y byddo hi i mi yn ardd lysiau, canys y mae hi yn agos im tŷ i: a mi a roddaf i ti amdani hi winllan well na hi; neu, os da. fydd gennyt, rhoddaf i ti ei gwerth hi ycB arian.

3 A Naboth a ddywedodd wrth Ahab,; Na ato yr ARGLWYDD i mi roddi treftadaeth fy hynafiaid i ti.

4 Ac Ahab a ddaeth iw dŷ yn athrist ac yn ddicllon, oherwydd y gair a lefarasai Naboth y Jesreeliad wrtho ef; canys efe a ddywedasai, Ni roddaf i ti dreftadaeth fy hynafiaid. Ac efe a orweddodd ar ei wely, ac a drodd ei wyneb ymaith, ac m fwytai fara.

5 Ond Jesebel ei wraig a ddaeth ato ef, ac a ddywedodd wrtho, Paham y mae dy ysbryd mor athrist, ac nad wyt yn bwyta bara?

6 Ac efe a ddywedodd wrthi, Oherwydd. i mi lefaru wrth Naboth y Jesreeliad, a dywedyd wrtho, Dyro i mi dy winllan er arian: neu, os mynni di, rhoddaf i ti winllan amdani. Ac efe a ddywedodd, Ni roddaf i ti fy ngwinllan.

7 A Jesebel ei wraig a ddywedodd wrtho, Ydwyt ti yn awr yn teyrnasu ar Israel? cyfod, bwyta fara, a llawenyched dy galon; myfi a roddaf i ti winllan Naboth y Jesreeliad.

8 Felly hi a ysgrifennodd lythyrau yn enw Ahab, ac au seliodd ai sel ef, ac a; anfonodd y llythyrau at yr henuriaid, ac at y penaethiaid oedd yn. ei ddinas yn. trigo gyda Naboth.

9 A hi a ysgrifennodd yn y llythyrau, gan ddywedyd, Cyhoeddwch ympryd, a gosodwch Naboth uwchben y bobl.

10 Cyflewch hefyd ddau ŵr o feibion y fall, gyferbyn g ef, i dystiolaethu iw erbyn ef, gan ddywedyd, Ti a geblaist DDUW ar brenin.
Ac yna dygwch efallan, a llabyddiwch ef, fel y byddo efe marw.

11 A gwŷr ei ddinas, sef yr henuriaid ar penaethiaid, y rhai oedd yn trigo yn ei ddinas ef, a wnaethant yn l yr hyn a anfonasai Jesebel atynt hwy, ac yn l yr hyn oedd ysgrifenedig yn y llythyrau a anfonasai hi atynt hwy.

12 Cyhoeddasant ympryd, a chyfleasant Naboth uwchben y bobl.

13 A dau ŵr, o feibion y fall, a ddaethant, ac a eisteddasant ar ei gyfer ef: a gwŷr y fall a dystiolaethasant yn ei erbyn ef, sef yn erbyn Naboth, gerbron y bobl, gan ddywedyd, Naboth a gablodd DDUW ar brenin. Yna hwy ai dygasant ef allan or ddinas, ac ai llabyddiasant ef a meini, fel y bu efe farw.

14 Yna yr anfonasant hwy at Jesebel, gan ddywedyd, Naboth a labyddiwyd, ac a fu farw.

15 A phan glybu Jesebel labyddio Naboth, ai farw, Jesebel a ddywedodd wrth Ahab, Cyfod, perchenoga winllan Naboth y Jesreeliad yr hwn a wrthododd ei rhoddi i ti er arian; canys nid byw Naboth, eithr marw yw.

16 A phan glybu Ahab farw Naboth, Ahab a gyfododd i fyned i waered i winllan Naboth y Jesreeliad, i gymryd meddiant ynddi.

17 A gair yr ARGLWYDD a ddaeth at Eleias y Thesbiad, gan ddywedyd,

18 Cyfod, dos i waered i gyfarfod Ahab brenin Israel, yr hwn sydd yn Samaria: wele efe yng ngwinllan Naboth, yr hon yr aeth efe i waered iddi iw meddiannu.

19 A llefara wrtho ef, gan ddywedyd, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD, A leddaist ti, ac a feddiennaist hefyd? Llefara hefyd wrtho ef, gan ddywedyd, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD, Yn y fan lle y llyfodd y cwn waed Naboth, y llyf cwn dy waed dithau hefyd.

20 A dywedodd Ahafa wrth bleias, A gefaist ti fi, O fy ngelyn? Dywedodd yntau, Cefais: oblegid i ti ymwerthu i wneuthur yr hyn sydd ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD.

21 Wele fi yn dwyn drwg arnat ti, a mi a dynnaf ymaith dy hiliogaeth di, ac a dorraf oddi wrth Ahab bob gwryw, y gwarchaedig hefyd, ar gweddilledig yn Israel:

22 A mi a wnaf dy dŷ di fel tŷ Jeroboam mab Nebat, ac fel tŷ Baasa mab Ahia, oherwydd y dieter trwy yr hwn ym digiaist, ac y gwnaethost i Israel bechu.

23 Am Jesebel hefyd y llefarodd yr ARGLWYDD, gan ddywedyd, Y cwn a fwyty Jesebel wrth fur Jesreel.

24 Y cwn a fwyty yr hwn a fyddo marw or eiddo Ahab yn y ddinas: ar hwn a fyddo marw yn y maes a fwyty adar y nefoedd.

25 Diau na bu neb fel Ahab yr hwn a ymwerthodd i wneuthur drwg yng ngolwg yr ARGLWYDD: oherwydd Jesebel ei wraig ai hanogai ef.

26 Ac efe a wnaeth yn ffiaidd iawn, gan fyned ar l delwau, yn l yr hyn oll a wnaeth yr Amoriaid, y rhai a yrrodd yr ARGLWYDD allan o flaen meibion Israel.

27 A phan glybu Ahab y geiriau hyn, efe a rwygodd ei ddillad, ac a osododd sachliain am ei gnawd, ac a ymprydiodd, ac a orweddodd mewn sachliain, ac a gerddodd yn araf.

28 A gair yr ARGLWYDD a ddaeth at Eleias y Thesbiad, gan ddywedyd,

29 Oni weli di fel yr ymostwng Ahab ger fy mron? am iddo ymostwng ger fy mron i, ni ddygaf y drwg yn ei ddyddiau ef; ond yn nyddiau ei fab ef y dygaf y drwg ar ei dy ef.

PENNOD 22

1
A BUANT yn aros dair blynedd heb ryfel rhwng Syria ac Israel.

2
Ac yn y drydedd flwyddyn, Jehosaffat brenin Jwda a ddaeth i waered at frenin Israel.

3 A brenin Israel a ddywedodd wrth ei weision, Oni wyddoch mai eiddo ni yw RamothGilead, an bod ni yn tewi, heb ei dwyn hi o law brenin Syria?

4 Ac efe a ddywedodd wrth Jehosaffat, A ei gyda mi i ryfel i RamothGilead? A Jehosaffat a ddywedodd wrth frenin Israel, Yr ydwyf fi fel tithau, fy mhobl i fel dy bobl dithau, fy meirch i fel dy feirch dithau.

5 Jehosaffat hefyd a ddywedodd wrth frenin Israel, Ymgynghora, atolwg, heddiw a gair yr ARGLWYDD.

6 Yna brenin Israel a gasglodd y proffwydi, ynghylch pedwar cant o wŷr, ac a ddywedodd wrthynt, A af fi yn erbyn RamothGilead i ryfel, neu a beidiaf fi? Dywedasant hwythau, DOS i fyny; canys yr ARGLWYDD ai dyry hi yn llaw y brenin.

7 A Jehosaffat a ddywedodd, Onid oes yma un proffwyd ir ARGLWYDD mwyach, fel yr ymgynghorem ag ef?

8 A brenin Israel a ddywedodd wrth Jehosaffat, Y mae eto un gŵr trwy yr hwn y gallem ymgynghori ar ARGLWYDD: eithr cas yw gennyf fi ef, canys ni phroffwyda efe i mi ddaioni, namyn drygioni; Michea mab Jimla yw efe. A dywedodd Jehosaffat, Na ddyweded y brenin felly.

9 Yna brenin Israel a alwodd ar un oi ystafellyddion, ac a ddywedodd, Prysura yma Michea mab Jimla.

10 A brenin Israel a Jehosaffat brenin Jwda oeddynt yn eistedd bob un ar ei deyrngadair, wedi gwisgo eu brenhinol wisgoedd, mewn llannerch wrth ddrws porth Samaria, ar holl broffwydi oedd yn proffwydo ger eu bron hwynt.

11 A Sedeceia mab Cenaana a wnaeth iddo gyrn heyrn; ac efe a ddywedodd, Fel hyn y dywedodd yr ARGLWYDD, Ar rhai hyn y corni di y Syriaid, nes i ti eu difa hwynt.

12 Ar holl broffwydi oedd yn proffwydo fel hyn, gan ddywedyd, DOS i fyny i RamothGilead, a llwydda; canys yr ARGLWYDD ai dyry hi yn llaw y brenin.

13 Ar gennad a aethai i alw Michea a lefarodd wrtho ef, gan ddywedyd, Wele yn awr eiriau y proffwydi yn unair yn
dda ir brenin: bydded, atolwg, dy air dithau fel gair un ohonynt, a dywed y gorau.

14 A dywedodd Michea, Fel mai byw yr ARGLWYDD, yr hyn a ddywedo yr ARGLWYDD wrthyf, hynny a lefaraf fi.

15 Felly efe a ddaeth at y brenin. Ar brenin a ddywedodd wrtho, Michea, a awn ni i ryfel yn erbyn RamothGilead, 31 peidio? Dywedodd yntau wrtho, DOS i fyny, a llwydda; canys yr ARGLWYDD ai dyry hi yn llaw y brenin.

16 Ar brenin a ddywedodd wrtho. Pa sawl gwaith yth dynghedaf di, na ddywedych wrthyf ond gwirionedd yn enw yr ARGLWYDD?

17 Ac efe a ddywedodd, Gwelais holl Israel ar wasgar ar hyd y mynyddoedd, fel defaid ni byddai iddynt fugail. A dywedodd yr ARGLWYDD, Nid oes feistr arnynt hwy; dychweled pob un iw d ei hun mewn heddwch.

18 A brenin Israel a ddywedodd wrth Jehosaffat, Oni ddywedais i wrthyt ti, na phroffwydai efe ddaioni i mi, eithr drygioni?

19 Ac efe a ddywedodd, Clyw gan hynny air yr ARGLWYDD: Gwelais yr ARGLWYDD yn eistedd ar ei orseddfa, a holl lur nefoedd yn sefyll yn ei ymyi, ar ei law ddeau ac ar ei law aswy.

20 Ar ARGLWYDD a ddywedodd, Pwy a dwylla Ahab, fel yr elo efe i fyny ac y syrthio yn RamothGilead? Ac un a ddywedodd fel hyn, ac arall oedd yn dywedyd fel hyn.

21 Ac ysbryd a ddaeth allan, ac a safodd gerbron yr ARGLWYDD, ac a ddywedodd, Myfi ai twyllaf ef. A dywedodd yr ARGLWYDD wrtho. Pa fodd?

22 Dywedodd yntau. Mi a af allan, ac a fyddaf yn ysbryd celwyddog yng ngenau ei holl broffwydi ef. Ac efe a ddywedodd, Twylli a gorchfygi ef: dos ymaith, a gwna felly.

23 Ac yn awr wele, yr ARGLWYDD a roddodd ysbryd celwyddog yng ngenau dy holl broffwydi hyn; ar ARGLWYDD a lefarodd ddrwg amdanat ti.

24 Ond Sedeceia mab Cenaana a nesaodd, ac a drawodd Michea dan ei gem, ac a ddywedodd. Pa fibrdd yr aeth ysbryd yr ARGLWYDD oddi wrthyf fi i ymddiddani a thydi?





25 A Michea a ddywedodd, Wele, ti a gei weled y dwthwn hwnnw, pan elycb di o ystafell i ystafell i ymguddio.

26 A brenin Israel a ddywedodd, Cymer Michea, a dwg ef yn ei l at Amon tywysog y ddinas, ac at Joas mab. y brenin;

27 A dywed.xxx Fel hyn y dywed y brenin;; Rhowch hwn yn y carchardy, a bwydwch ef a bara cystudd ac a dwfr blinder, nes v mi ddyfod mewn heddwch.

28 A dywedodd Michea, Os gan ddychwelyd y dychweli di mewn heddwch, ni lefarodd yr ARGLWYDD ynoffi. Dywedodd hefyd, Gwrandewch hyn yr hott bobl.

29 Felly brenin Israel a Jehosaffat brenin Jwda a aethant i fyny i RamothGilead.

30 A brenin Israel a ddywedodd with Jehosaffat, Mi a newidiaf fy nillad, ac s af ir rhyfel; ond gwisg di dy ddillad dy him. A brenin Israel a newidiodd ei ddillad, ac a aeth ir rhyfel.

31 A brenin Syria a orchmynasai i dywysogion y cerbydau oedd ganddo, sef deuddeg ar hugain, gan ddywedyd, Nac ymleddwch a bychan nac a mawr, ond a brenin Israel yn unig.

32 A phan welodd tywysogion y cerbydau Jehosaffat, hwy a ddywedasaat, Diau brenin Israel yw efe. A hwy a droesant i ymladd yn ei erbyn ef: a Jehosaffat a waeddodd.

33 A phan welodd tywysogion y cerbydrau nad brenin Israel oedd efe, hwy a ddychwelasant oddi ar ei l ef.

34 A rhyw ŵr a dynnodd mewn bwa ac ei amcan, ac a drawodd frenin Israel rhwng cysylltiadau y llurig; am hynny efe a ddywedodd wrth ei gerbydwr, Tro dy law, a dwg fi allan or fyddin, canys fe am clwyfwyd i.

35 Ar rhyfel a gryfhaodd y dwthwn hwnnw: ar brenin a gynhelid i fyny yn ei gerbyd yn erbyn y Syriaid; ac efe a fu
farw gydar hwyr: a gwaed yr archoll a ffrydiodd i ganol y cerbyd.

36 Ac fe aeth cyhoeddiad trwy y gwersyll ynghylch machludiad yr haul, gan ddywedyd, Eled pob un fw ddinas, a phob un iw wlad ei hun.

37 Felly y bu farw y bienin, ac y daeth efe i Samaria; a hwy a giaddasant y brenin yn Samaria.

38 A golchwyd ei gerbyd ef yn llyn Samaria; ar cwn a lyfasant ei waed ef: yr arfau hefyd a olchwyd; yn l gair yr ARGLWYDD, yr hwn a lefarasai efe.

39 Ar rhan arall o hanesion Ahab, ar hyn oll a wnaeth efe, ar tŷ ifori a adeilad odd efe, ar holl ddinasoedd a adeiladodd efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Israel?

40 Felly Ahab a hunodd gydai dadau, ac Ahaseia ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

41 A Jehosaffat mab Asa a aeth yn frenin ar Jwda yn y bedwaredd flwyddyn i Ahab brenin Israel.

42 Jehosaffat oedd fab pymtheng mlwydd ar hugain pan aeth efe yn frenin: a phum mlynedd ar hugain y teyrnasodd efe yn Jerwsalem. Ac enw ei fam ef oedd Asuba, merch Silhi.

43 Ac efe a rodiodd yn holl ffordd Asa ei dad, ni wyrodd efe oddi wrthi hi, gan wneuthur yr hyn oedd uniawn yng ngolwg yr ARGLWYDD. Er hynny ni thynnwyd ymaith yr uchelfeydd; y bobl oedd eto yn offrymu ac yn arogl-darthu yn yr uchelfeydd.

44 A Jehosaffat a heddychodd a brenin Israel.

45 Ar rhan arall o hanes Jehosaffat, ai rymustra a wnaeth efe, ar modd y rhy-felodd efe, onid ydynt hwy yn ysgrifenedig yn llyfr cronicl brenhinoedd Jwda?

46 Ar rhan arall or sodomiaid ar a-adawyd yn nyddiau Asa ei dad ef, efe au dileodd or wlad.

47 Yna nid oedd brenin yn Edom: ond rhaglaw oedd yn lle brenin.

48 Jehosaffat a wnaeth longau mr i; fyned i Offir am. aur: ond nid aethaat, canys y llongau a ddrylliodd yn. Esisaaftr Gaber.

49 Yna y dywedodd Ahaseia mab Ahab wrth Jehosaffat, Eled fy ngweision i gydath weision di yn y llongau: ond ni fynnai Jehosaffat.

50 A Jehosaffat a hunodd gydai dadau, ac a gladdwyd gydai dadau yn ninas Dafydd ei dad; a Jehoram ei fab a deyrnasodd yn ei le ef.

51 Ahaseia mab Ahab a aeth yn frenin ar Israel yn Samaria, yn y ddwyfed flwyddyn ar bymtheg i. Jehosaffat
brenin Jwda; ac a deyrnasodd ar Israel ddwy flynedd.

52 Ac efe a wnaeth ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD, ac a rodiodd yn ffordd ei dad, ac yn ffordd ei fam, ac yn ffordd Jeroboam mab Nebat, yr hwn a wnaeth. i Israel bechu.

53 Canys efe a wasanaethodd Baal, ac a ymgrymodd iddo, ac a ddigiodd ARGLWYDD DDUW Israel, yn l yr hyn oll a wnaethai ei dad.

_____________

DIWEDD


Adolygiad diweddaraf / Darrera actualitzaci / Latest update 2007-02-04

 

Sumbolau arbennig: ŷ ŵ

Bler wyf i? Yr ych chin ymwld ag un o dudalennaur Gwefan CYMRU-CATALONIA
On sc? Esteu visitant una pgina de la Web CYMRU-CATALONIA (= Galles-Catalunya)
Weə(r) m ai? Yu a(r) vzting ə peij frm dhə CYMRU-CATALONIA (= Weilz-Katəluniə) Wb-sait
Where am I?
You are visiting a page from the CYMRU-CATALONIA (= Wales-Catalonia) Website

CYMRU-CATALONIA

 

 

Edrychwch ar fy Ystadegau / Mireu les estadstiques / View My Stats