Y Beibl Cysger-Ln (1620) yn yr iaith Gymraeg. Testun ar lein. La Bblia en galls de lany 1620. Text electrnic. Dhə Bibəl in Welsh. The 1620 Holy Bible in Welsh. Online Edition. 2348k Gwefan Cymru-Catalonia : la Web de Galles i Catalunya : Wales-Catalonia Website.

http://www.kimkat.org/amryw/1_testunau/sion_prys_003_beibl_samuel_1_09_2348k.htm

0001 Yr Hafan
neu trwy Google: #kimkat0001

..........2657k Y Fynedfa yn Gymraeg
neu trwy Google: #kimkat2657k

....................
0009k Y Gwegynllun
neu trwy Google: #kimkat0009k

..............................
0960k Cywaith Sin Prys (Testunau yn Gymraeg) - Mynegai
neu trwy Google: #kimkat0960k

........................................... 1281k Y Gyfeirddalen i Feibl Wiliam Morgan 1620
neu trwy Google: #kimkat1281k

.............................................................y tudalen hwn


(delw 0003)

 

 

 

 

 

0860k y llyfr ymwelwyr

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Catalunya i Galles

Cywaith Sin Prys - Testunau Cymraeg ar y We

 

 

 

 

Y Beibl Cysegr-ln : (09) Samuel-1

(delw 7308)


xxxx (ddim ar gael eto) Y tudalen hwn yn ddwyieithog (Cymraeg a Saesneg)

 

(Sganiad heb ei gywiro yw hwn, ac felly yn frith o wallau. Cyn hir gobeithio cawn ni gyfle i roi trefn arno)

(This is a scan which has not been corrected yet. There are many errors in the text) 2008-12-29, 2009-01-03

 

 

LLYFR CYNTAF SAMUEL
YR HWN A ELWIR HEFYD
LLYFR CYNTAF Y BRENHINOEDD


xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

PENNOD 1

1:1 Ac yr oedd rhyw ŵr o Ramathaim-Soffim, o fynydd Effraim, ai enw Elcana, mab Jeroham, mab Elihu, mab Tohu, mab Suff, Effratewr:

1:2 A dwy wraig oedd iddo; enw y naill oedd Hanna, ac enw y llall Peninna: ac i Peninna yr ydoedd plant, ond i Hanna nid oedd plant.

1:3 Ar gŵr hwn a ai i fyny oi ddinas bob blwyddyn i addoli, ac i aberthu i ARGLWYDD y lluoedd, yn Seilo; a dau fab Eli, Hoffni a Phinees, oedd offeiriaid ir ARGLWYDD yno.


1:4 Bu hefyd, y diwrnod yr aberthodd Elcana, roddi ohono ef i Peninna ei wraig, ac iw meibion ai merched oll, rannau.

1:5 Ond i Hanna y rhoddes efe un rhan hardd: canys efe a garai Hanna, ond yr ARGLWYDD a gaeasai ei chroth hi;

1:6 Ai gwrthwynebwraig ai cyffrdd hi iw chythruddo, am ir ARGLWYDD gau ei bru hi.

1:7 Ac felly y gwnaeth efe bob blwyddyn, pan esgynnai hi i dŷ yr ARGLWYDD, hi ai cythruddai hi felly, fel yr wylai, ac na fwytai.

1:8 Yna Elcana ei gŵr a ddywedodd wrthi, Hanna, paham yr wyli? a phaham na fwytei? a phaham y mae yn flin ar dy galon? onid wyf fi well i ti na deg o feibion?

1:9
Felly Hanna a gyfododd, wedi iddynt fwyta ac yfed yn Seilo. (Ac Eli yr offeiriad oedd yn eistedd ar fainc wrth bost teml yr ARGLWYDD.)

1:10 Ac yr oedd hi yn chwerw ei henaid, ac a weddodd ar yr ARGLWYDD, a chan wylo hi a wylodd.

1:11 Hefyd hi a addunodd adduned, ac a ddywedodd, O ARGLWYDD y lluoedd, os gan edrych yr edrychi ar gystudd dy lawforwyn, ac am cofi i, ac nid anghofi dy lawforwyn, ond rhoddi ith lawforwyn fab: yna y rhoddaf ef ir ARGLWYDD holl ddyddiau ei einioes, ac ni ddaw ellyn ar ei ben ef.

1:12 A bu, fel yr oedd hi yn parhau yn gweddo gerbron yr ARGLWYDD, i Eli ddal sylw ar ei genau hi.

1:13 A Hanna oedd yn llefaru yn ei chalon, yn unig ei gwefusau a symudent, ai llais ni chlywid: am hynny Eli a dybiodd ei bod hi yn feddw.

1:14 Ac Eli a ddywedodd wrthi hi. Pa hyd y byddi feddw? bwrw ymaith dy win oddi wrthyt.

1:15 A Hanna a atebodd, ac a ddywedodd, Nid felly, fy arglwydd; gwraig galed arni ydwyf fi: gwin hefyd na diod gadarn nid yfais, eithr tywelltais fy enaid gerbron yr ARGLWYDD.

1:16 Na chyfrif dy lawforwyn yn ferch Belial: canys o amldra fy myfyrdod, am blinder, y lleferais hyd yn hyn.

1:17 Yna yr atebodd Eli, ac a ddywedodd, Dos mewn heddwch: a Duw Israel a roddo dy ddymuniad yr hwn a ddymunaist ganddo ef.

1:18 A hi a ddywedodd, Caffed dy lawforwyn ffafr yn dy olwg. Felly yr aeth y wraig iw thaith, ac a fwytaodd; ac ni bu athrist mwy.

1:19 A hwy a gyfodasant yn fore, ac a addolasant gerbron yr ARGLWYDD, ac a ddychwelasant, ac a ddaethant iw tŷ i Rama. Ac Elcana a adnabu Hanna ei wraig; ar ARGLWYDD ai cofiodd hi.

1:20 A bu, pan ddaeth yr amser o amgylch, wedi beichiogi o Hanna, esgor ohoni ar fab; a hi a alwodd ei enw ef Samuel: Canys gan yr ARGLWYDD y dymunais ef, eb hi.

1:21 Ar gŵr Elcana a aeth i fyny, ai holl dylwyth, i offrymu ir ARGLWYDD yr aberth blynyddol, ai adduned.

1:22 Ond Hanna nid aeth i fyny: canys hi a ddywedodd wrth ei gŵr, Ni ddeuaf fi, hyd oni ddiddyfner y bachgen: yna y dygaf ef, fel yr ymddangoso efe o flaen yr ARGLWYDD, ac y trigo byth.

1:23 Ac Elcana ei gŵr a ddywedodd wrthi, Gwna yr hyn a welych yn dda: aros hyd oni ddiddyfnych ef; yn unig yr ARGLWYDD a gyflawno ei air. Felly yr arhodd y wraig, ac a fagodd ei mab, nes iddi ei ddiddyfnu ef.

1:24 A phan ddiddyfnodd hi ef, hi ai dug ef i fyny gyda hi, thri o fustych, ac un effa o beilliaid, a chostrelaid o win; a hi ai dug ef i dŷ yr ARGLWYDD yn Seilo: ar bachgen yn ieuanc.

1:25 A hwy a laddasant fustach, ac a ddygasant y bachgen at Eli.

1:26 A hi a ddywedodd, O fy arglwydd, fel y mae dy enaid yn fyw, fy arglwydd, myfi yw y wraig oedd yn sefyll yma yn dy ymyl di, yn gweddo ar yr ARGLWYDD.

1:27 Am y bachgen hwn y gweddais; ar ARGLWYDD a roddodd i mi fy nymuniad a ddymunais ganddo:

1:28 Minnau hefyd ai rhoddais ef ir ARGLWYDD; yr holl ddyddiau y byddo efe byw, y rhoddwyd ef ir ARGLWYDD. Ac efe a addolodd yr ARGLWYDD yno.

PENNOD 2

2:1
A HANNA a weddodd, ac a ddywedodd, Llawenychodd fy nghalon yn yr ARGLWYDD; fy nghorn a ddyrchafwyd, yn yr ARGLWYDD: fy ngenau a ehangwyd ar fy ngelynion: canys llawenychais yn dy iachawdwriaeth di.

2:2 Nid sanctaidd neb fel yr ARGLWYDD; canys nid dim hebot ti: ac nid oes graig megis ein Duw ni.

2:3 Na chwanegwch lefaru yn uchel uchel; na ddeued allan ddim balch och genau: canys Duw gwybodaeth yw yr ARGLWYDD, ai amcanion ef a gyflawnir.

2:4 Bwu y cedyrn a dorrwyd, ar gweiniaid a ymwregysasant a nerth.

2:5 Y rhai digonol a ymgyflogasant er bara; ar rhai newynog a beidiasant; hyd onid esgorodd yr amhlantadwy ar saith, a llesgau yr aml ei meibion.

2:6 Yr ARGLWYDD sydd yn marwhau, ac yn bywhau: efe sydd yn dwyn i waered ir bedd, ac yn dwyn i fyny.

2:7 Yr ARGLWYDD sydd yn tlodi, ac yn cyfoethogi; yn darostwng, ac yn dyrchafu.

2:8 Efe sydd yn cyfodir tlawd or llwch, ac yn dyrchafur anghenus or tomennau, iw gosod gyda thywysogion, ac i beri iddynt etifeddu teyrngadair gogoniant: canys eiddo yr ARGLWYDD colofnau y ddaear, ac efe a osododd y byd arnynt.

2:9 Traed ei saint a geidw efe, ar annuwiolion a ddistawant mewn tywyllwch: canys nid trwy nerth y gorchfyga gŵr.

2:10 Y rhai a ymrysonant r ARGLWYDD, a ddryllir: efe a darana yn eu herbyn hwynt or nefoedd: yr ARGLWYDD a farn derfynau y ddaear; ac a ddyry nerth iw frenin, ac a ddyrchafa gorn ei eneiniog.

2:11 Ac Elcana a aeth i Rama iw dŷ; ar bachgen a fu weinidog ir ARGLWYDD gerbron Eli yr offeiriad.

2:12 A meibion Eli oedd feibion Belial: nid adwaenent yr ARGLWYDD.

2:13 A defod yr offeiriad gydar bobl oedd, pan offrymai neb aberth, gwas yr offeiriad a ddeuai pan fyddai y cig yn berwi, a chigwain dridant yn ei law;

2:14 Ac ai trawai hi yn y badell, neu yn yr efyddyn, neu yn y crochan, neu yn y pair: yr hyn oll a gyfodai y gigwain, a gymerai yr offeiriad iddo. Felly y gwnaent yn Seilo i holl Israel y rhai oedd yn dyfod yno.

2:15 Hefyd cyn arogl-losgi ohonynt y braster, y deuai gwas yr offeiriad hefyd, ac a ddywedai wrth y gŵr a fyddai yn aberthu, Dyro gig iw rostio ir offeiriad: canys ni fyn efe gennyt gig berw, ond amrwd.

2:16 Ac os gŵr a ddywedai wrtho, Gan losgi llosgant yn awr y braster, ac yna cymer fel yr ewyllysio dy galon: yntau a ddywedai wrtho, Nage; yn awr y rhoddi ef: ac onid e, mi ai cymeraf trwy gryfder.

2:17 Am hynny pechod y llanciau oedd fawr iawn gerbron yr ARGLWYDD: canys ffieiddiodd dynion offrwm yr ARGLWYDD.

2:18 A Samuel oedd yn gweini o flaen yr ARGLWYDD, yn fachgen, wedi ymwregysu ag effod liain.

2:19 Ai fam a wni iddo fantell fechan, ac ai dygai iddo o flwyddyn i flwyddyn, pan ddelai hi i fyny gydai gŵr i aberthu yr aberth blynyddol.

2:20 Ac Eli a fendithiodd Elcana ai wraig, ac a ddywedodd, Rhodded yr ARGLWYDD i ti had or wraig hon, am y dymuniad a ddymunodd gan yr ARGLWYDD. A hwy a aethant iw mangre eu hun.

2:21 Ar ARGLWYDD a ymwelodd Hanna; a hi a feichiogodd, ac a esgorodd ar dri o feibion, a dwy o ferched: ar bachgen Samuel a gynyddodd gerbron yr ARGLWYDD.

2:22 Ac Eli oedd hen iawn; ac efe a glybu yr hyn oll a wnaethai ei feibion ef i holl Israel, ar modd y gorweddent gydar gwragedd oedd yn ymgasglu yn finteioedd wrth ddrws pabell y cyfarfod.

2:23 Ac efe a ddywedodd wrthynt hwy, Paham y gwnaethoch y pethau hyn? canys clywaf gan yr holl bobl hyn ddrygair i chwi.

2:24 Nage, fy meibion: canys nid da y gair yr ydwyf fi yn ei glywed; eich bod chwi yn peri i bobl yr ARGLWYDD droseddu.

2:25 Os gŵr a becha yn erbyn gŵr, y swyddogion ai barnant ef: ond os yn erbyn yr ARGLWYDD y pecha gŵr, pwy a eiriol drosto ef? Ond ni wrandawsant ar lais eu tad, am y mynnai yr ARGLWYDD eu lladd hwynt.

2:26 Ar bachgen Samuel a gynyddodd, ac a aeth yn dda gan DDUW, a dynion hefyd.

2:27 A daeth gŵr i DDUW at Eli, ac a ddywedodd wrtho, Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD; Onid gan ymddangos yr ymddangosais i dŷ dy dad, pan oeddynt yn yr Aifft yn nhŷ Pharo?

2:28 Gan ei ddewis ef hefyd o holl lwythau Israel yn offeiriad i mi, i offrymu ar fy allor, i losgi arogl-darth, i wisgo effod ger fy mron? oni roddais hefyd i dŷ dy dad di holl ebyrth tanllyd meibion Israel?

2:29 Paham y sethrwch chwi fy aberth am bwyd-offrwm, y rhai a orchmynnais yn fy nhrigfa, ac yr anrhydeddi dy feibion yn fwy na myfi, gan eich pesgi eich hunain r gorau o holl offrymau fy mhobl Israel?

2:30 Am hynny medd ARGLWYDD DDUW Israel, Gan ddywedyd y dywedais, Dy dŷ di a thŷ dy dad a rodiant om blaen i byth: eithr yn awr medd yr ARGLWYDD, Pell fydd hynny oddi wrthyf fi; canys fy anrhydeddwyr a anrhydeddaf fi, am dirmygwyr a ddirmygir.

2:31 Wele y dyddiau yn dyfod, pan dorrwyf dy fraich di, a braich tŷ dy dad,; fel na byddo hen ŵr yn dy dŷ di.

2:32 A thi a gei weled gelyn yn fy nhrigfa, yn yr hyn oll a wna Duw o ddaioni i Israel: ac ni bydd hen ŵr yn dy dŷ di byth.

2:33 Ar gŵr or eiddot, yr hwn ni thorraf ymaith oddi wrth fy allor, fydd i beri ith lygaid ballu, ac i beri ith galon ofidio: a holl gynnyrch dy dŷ di a fyddant feirw yn wŷr.

2:34 A hyn fydd i ti yn arwydd, yr hwn a ddaw ar dy ddau fab, ar Hoffni a Phinees: Yn yr un dydd y byddant feirw ill dau.

2:35 A chyfodaf i mi offeiriad ffyddlon a wna yn l fy nghalon am meddwl; a mi a adeiladaf iddo ef dŷ sicr, ac efe a rodia gerbron fy eneiniog yn dragywydd.

2:36 A bydd i bob un a adewir yn dy dŷ di ddyfod ac ymgrymu iddo ef am ddernyn o arian a thamaid o fara, a dywedyd, Gosod fi yn awr mewn rhyw offeiriadaeth, i gael bwyta tamaid o fara.

PENNOD 3

3:1
AR bachgen Samuel a wasanaethodd yr ARGLWYDD gerbron Eli. A gair yr ARGLWYDD oedd werthfawr yn y dyddiau hynny; nid oedd weledigaeth
eglur.

3:2 Ar pryd hwnnw, pan oedd Eli yn gorwedd yn ei fangre, wedi iw lygaid ef ddechrau tywyllu, fel na allai weled;

3:3 A chyn i lamp Dew ddiffoddi yn nheml yr ARGLWYDD, lle yr oedd arch Duw, a Samuel oedd wedi gorwedd i gysgu:

3:4 Yna y galwodd yr ARGLWYDD ar Samuel. Dywedodd yntau, Wele fi.

3:5 Ac efe a redodd at Eli, ac a ddywedodd, Wele fi; canys gelwaist arnaf. Yntau a ddywedodd, Ni elwais i; dychwel a gorwedd. Ac efe a aeth ac a orweddodd.

3:6 Ar ARGLWYDD a alwodd eilwaith, Samuel. A Samuel a gyfododd, ac a aeth at Eli, ac a ddywedodd, Wele fi; canys gelwaist arnaf. Yntau a ddywedodd, Na elwais, fy mab; dychwel a gorwedd.

3:7 Ac nid adwaenai Samuel eto yr ARGLWYDD, ac nid eglurasid iddo ef air yr ARGLWYDD eto.

3:8 Ar ARGLWYDD a alwodd Samuel drachefn y drydedd waith. Ac efe a gyfododd, ac a aeth at Eli, ac a ddywedodd, Wele fi; canys gelwaist arnaf. A deallodd Eli mai yr ARGLWYDD a alwasai ar y bachgen.

3:9 Am hynny Eli a ddywedodd wrth Samuel, Dos, gorwedd: ac os geilw efe arnat, dywed, Llefara, ARGLWYDD; canys y mae dy was yn clywed. Felly Samuel a aeth ac a orweddodd yn ei le.

3:10 A daeth yr ARGLWYDD, ac a safodd, ac a alwodd megis or blaen, Samuel, Samuel. A dywedodd Samuel, Llefara; canys y mae dy was yn clywed.

3:11 A dywedodd yr ARGLWYDD wrth Samuel, Wele fi yn gwneuthur peth yn Israel, yr hwn pwy bynnag ai clywo, fe a ferwina ei ddwy glust ef.

3:12. Yn y dydd hwnnw y dygaf i ben yn erbyn Eli yr hyn oll a ddywedais am ei dŷ ef, gan ddechrau a diweddu ar unwaith.

3:13 Mynegais hefyd iddo ef, y barnwn ei dŷ ef yn dragywydd, am yr anwiredd a ŵyr efe; oherwydd iw feibion haeddu iddynt felltith, ac nas gwaharddodd efe iddynt.

3:14 Ac am hynny y tyngais wrth dŷ Eli, na wneir iawn am anwiredd tŷc Eli ag aberth, nac a bwyd-offrwm byth.

3:15 A Samuel a gysgodd hyd y bore, ac a agorodd ddrysau tŷ yr ARGLWYDD; a Samuel oedd yn ofni mynegi y weledigaeth i Eli.

3:16 Ac Eli a alwodd ar Samuel, ac a ddywedodd, Samuel fy mab. Yntau a ddywedodd, Wele fi.

3:17 Ac efe a ddywedodd, Beth yw y gair a lefarodd yr ARGLWYDD wrthyt? na chela, atolwg, oddi wrthyf: fel hyn y gwnelo Duw i ti, ac fel hyn y chwanego, os celi oddi wrthyf ddim or holl bethau a lefarodd efe wrthyt.

3:18 A Samuel a fynegodd iddo yr holl eiriau, ac nis celodd ddim rhagddo. Dywedodd yntau, Yr ARGLWYDD yw efe: gwnaed a fyddo da yn ei olwg.

 

3:l9 A chynyddodd Samuel; ar ARGLWYDD oedd gydag ef, ac ni adawodd i un oi eiriau ef syrthio ir ddaear.

3:20 A gwybu holl Israel, o Dan hyd Beerseba, mai proffwyd ffyddlon yr ARGLWYDD oedd Samuel.

3:21 Ar ARGLWYDD a ymddangosodd drachefn yn Seilo: canys yr ARGLWYDD a ymeglurhaodd i Samuel yn Seilo trwy air yr ARGLWYDD.


PENNOD 4

4:1
A daeth gair Samuel i holl Israel. Ac Israel a aeth yn erbyn y Philistiaid i ryfel: a gwersyllasant gerllaw Ebeneser: ar Philistiaid a wersyllasant yn Affec.

4:2 Ar Philistiaid a ymfyddinasant yn erbyn Israel: ar gad a ymgyfarfu, a lladdwyd Israel o flaen y Philistiaid: a hwy a laddasant or fyddin yn y maes ynghylch pedair mil o wŷr.

4:3 A phan ddaeth y bobl ir gwersyll, henuriaid Israel a ddywedasant, Paham y trawodd yr ARGLWYDD ni heddiw o flaen y Philistiaid? Cymerwn atom o Seilo arch cyfamod yr ARGLWYDD, a deled in mysg ni; fel y cadwo hi ni o law ein gelynion.

4:4 Felly y bobl a anfonodd i Seilo, ac a ddygasant oddi yno arch cyfamod ARGLWYDD y lluoedd, yr hwn sydd yn aros rhwng y ceriwbiaid: ac yno ye oedd dau fab Eli, Hoffni a Phinees, gydag arch cyfamod Duw.

4:5 A phan ddaeth arch cyfamod yr ARGLWYDD ir gwersyll, holl Israel a floeddiasant a bloedd fawr, fel y datseiniodd y ddaear.

4:6 A phan glybur Philistiaid lais y floedd, hwy a ddywedasant, Pa beth yw llais y floedd fawr hon yng ngwersyll yr Hebreaid? A gwybuant mai arch yr ARGLWYDD a ddaethai ir gwersyll.

4:7 Ar Philistiaid a ofnasant: oherwydd hwy a ddywedasant, Daeth Duw ir gwersyll. Dywedasant hefyd, Gwae ni! canys ni bur fath beth o flaen hyn.

4:8 Gwae ni! pwy an gwared ni o law y duwiau nerthol hyn? Dyma y duwiau a drawsant yr Eifftiaid ar holl blu yn yr anialwch.

4:9 Ymgryfhewch, a byddwch wŷr, O Philistiaid; rhag i chwi wasanaethur Hebreaid, fel y gwasanaethasant hwy chwi: byddwch wŷr, ac ymleddwch.

4:10 Ar Philistiaid a ymladdasant; a lladdwyd Israel, a ffodd pawb iw babell: a bu lladdfa fawr iawn; canys syrthiodd o Israel ddeng mil ar hugain o wŷr traed.

4:11 Ac arch Duw a ddaliwyd; a dau fab Eli, Hoffni a Phinees, a fuant feirw.

4:12 A gŵr o Benjamin a redodd or fyddin, ac a ddaeth i Seilo y diwrnod hwnnw, ai ddillad wedi eu rhwygo, a phridd ar ei ben.

4:13 A phan ddaeth efe, wele Eli yn eistedd ar eisteddfa gerllaw y ffordd, yn disgwyl: canys yr oedd ei galon ef yn ofni am arch Duw. A phan ddaeth y gŵr ir ddinas, a mynegi hyn, yr holl ddinas a waeddodd.

4:14 A phan glywodd Eli lais y waedd, efe a ddywedodd, Beth yw llais y cynnwrf yma? Ar gŵr a ddaeth i mewn ar frys, ac a fynegodd i Eli.

4:15 Ac Eli oedd fab tair blwydd ar bymtheg a phedwar ugain; a phallasai ei lygaid ef, fel na allai efe weled.

4:16 Ar gŵr a ddywedodd wrth Eli, Myfi sydd yn dyfod or fyddin, myfi hefyd a ffoais heddiw or fyddin. A dywedodd yntau. Pa beth a ddigwyddodd, fy mab?

4:17 Ar gennad a atebodd, ac a ddywedodd, Israel a ffodd o flaen y Philistiaid; a bu hefyd laddfa fawr ymysg y bobl, ath ddau fab hefyd, Hoffni a Phinees, a fuant feirw, ac arch Duw a ddaliwyd.

4:18 A phan grybwyllodd efe am arch Duw, yntau a syrthiodd oddi ar yr eisteddle yn wysg ei gefn gerllaw y porth; ai wddf a dorrodd, ac efe a fu farw: canys y gŵr oedd hen a thrwm. Ac efe a farnasai Israel ddeugain mlynedd.

4:19 Ai waudd ef, gwraig Phinees, oedd feichiog, yn agos i esgor: a phan glybu sn ddarfod dal arch Duw, a marw oi chwegrwn ai gŵr, hi a ymgrymodd, ac a glafychodd: canys ei gwewyr a ddaeth arni.

4:20 Ac ynghylch y pryd y bu hi farw, y dywedodd y gwragedd oedd yn sefyll gyda hi, Nac ofna; canys esgoraist ar fab.
Ond nid atebodd hi, ac nid ystyriodd.

4:21 A hi a alwodd y bachgen Ichabod; gan ddywedyd, Y gogoniant a ymadawodd o Israel; (am ddal arch Duw, ac am ei chwegrwn ai gŵr.)

4:22 A hi a ddywedodd, Y gogoniant a ymadawodd o Israel; canys arch Duw a ddaliwyd.

PENNOD 5

5:1
Ar Philistiaid a gymerasant arch Duw, ac ai dygasant hi o Ebeneser i Asdod.


5:2 Ar Philistiaid a gymerasant arch Duw, ac ai dygasant i mewn i dŷ Dagon, ac ai gosodasant yn ymyl Dagon.

5:3 Ar Asdodiaid a gyfodasant yn fore drannoeth; ac wele Dagon wedi syrthio i lawr ar ei wyneb, gerbron arch yr ARGLWYDD. A hwy a gymerasant Dagon, ac ai gosodasant eilwaith yn ei le.

5:4 Codasant hefyd yn fore drannoeth; ac wele Dagon wedi syrthio i lawr ar ei wyneb, gerbron arch yr ARGLWYDD: a phen Dagon, a dwy gledr ei ddwylo, oedd wedi torri ar y trothwy; corff Dagon yn unig a adawyd iddo ef.

5:5 Am hynny ni sathr offeiriaid Dagon, na neb a ddelo i mewn i dŷ Dagon, ar drothwy Dagon yn Asdod, hyd y dydd hwn.

5:6 A thrwm fu llaw yr ARGLWYDD ar yr Asdodiaid; ac efe au distrywiodd hwynt, ac au trawodd hwynt, sef Asdod ai therfynau, chlwyf y marchogion.

5:7 A phan welodd gwŷr Asdod mai felly yr oedd, dywedasant, Ni chaiff arch Duw Israel aros gyda ni: canys caled yw ei law ef arnom, ac ar Dagon ein duw.

5:8 Am hynny yr anfonasant, ac y casglasant holl arglwyddir Philistiaid atynt; ac a ddywedasant, Beth a wnawn ni i arch Duw Israel? A hwy a atebasant, Dyger arch Duw Israel o amgylch i Gath. A hwy a ddygasant arch Duw Israel oddi amgylch yno.

5:9 Ac wedi iddynt ei dwyn hi o amgylch, bu llaw yr ARGLWYDD yn erbyn y ddinas a dinistr mawr iawn: ac efe a drawodd wŷr y ddinas o fychan hyd fawr, a chlwyf y marchogion oedd yn eu dirgel leoedd.

5:10 Am hynny yr anfonasant hwy arch Duw i Ecron. A phan ddaeth arch Duw i Ecron, yr Ecroniaid a waeddasant, gan ddywedyd, Dygasant atom ni o amgylch arch Duw Israel, in lladd ni an pobl.

5:11 Am hynny yr anfonasant, ac y casglasant holl arglwyddir Philistiaid: ac a ddywedasant, Danfonwch ymaith arch Duw Israel, a dychweler hi adref; fel na laddo hi ni an pobl: canys dinistr angheuol oedd trwyr holl ddinas; trom iawn oedd llaw Duw yno.

5:12 Ar gwŷr, y rhai ni buant feirw, a drawyd chlwyf y marchogion: a gwaedd y ddinas a ddyrchafodd ir nefoedd.

PENNOD 6

6:1
A bu arch yr ARGLWYDD yng ngwlad y Philistiaid saith o fisoedd.

6:2 Ar Philistiaid a alwasant am yr offeiriaid ac am y dewiniaid, gan ddywedyd, Beth a wnawn ni i arch yr ARGLWYDD? hysbyswch i ni pa fodd yr anfonwn hi adref.

6:3 Dywedasant hwythau, Os ydych ar ddanfon ymaith arch Duw Israel, nac anfonwch hi yn wag; ond gan roddi rhoddwch iddo offrwm dros gamwedd: yna ych iacheir, ac y bydd hysbys i chwi paham nad ymadawodd ei law ef oddi wrthych chwi.

6:4 Yna y dywedasant hwythau, Beth fydd yr offrwm dros gamwedd a roddwn iddo? A hwy a ddywedasant. Pump o ffolennau aur, a phump o lygod aur, yn l rhif arglwyddir Philistiaid: canys yr un pla oedd arnoch chwi oll, ac ar eich arglwyddi.

6:5 Am hynny y gwnewch luniau eich ffolennau, a lluniau eich llygod sydd yn difwynor tir; a rhoddwch ogoniant i DDUW Israel: ysgatfydd efe a ysgafnha ei law oddi arnoch, ac oddi ar eich duwiau, ac oddi ar eich tir.

6:6 A phaham y cailedwch chwi eich calonnau, megis y caledodd yr Eifftiaid a Pharo eu calon? pan wnaeth efe yn rhyfeddol yn eu plith hwy, oni ollyngasant hwy hwynt i fyned ymaith?

6:7 Yn awr gan hynny gwnewch fen newydd, a chymerwch ddwy fuwch flith, y rhai nid aeth iau arnynt; a deliwch y buchod dan y fen, a dygwch eu lloi hwynt oddi ar eu hl i dŷ:

6:8 A chymerwch arch yr ARGLWYDD, a rhoddwch hi ar y fen; ar tlysau aur, y rhai a roddasoch iddi yn offrwm dros gamwedd, a osodwch mewn cist wrth ei hystlys hi, a gollyngwch hi i fyned ymaith.

6:9 Ac edrychwch, os hi i fyny ar hyd ffordd ei bro ei hun i Bethsemes; yna efe a wnaeth i ni y mawr ddrwg hwn: ac onid e, yna y cawn wybod nad ei law ef an trawodd ni; ond mai damwain oedd hyn i ni.

6:10 Ar gwŷr a wnaethant felly: ac a gymerasant ddwy fuwch flithion, ac au daliasant hwy dan y fen, ac a gaeasant eu lloi mewn tŷ:

6:11 Ac a osodasant arch yr ARGLWYDD ar y fen, ar gist r llygod aur, a lluniau eu ffolennau hwynt.

6:12 Ar buchod a aethant ar hyd y ffordd union i ffordd Bethsemes; ar hyd y briffordd yr aethant, dan gerdded a brefu, ac ni throesant tuar llaw ddeau na thuar aswy; ac arglwyddir Philistiaid a aethant ar eu hl hyd derfyn Bethsemes.








6:13 A thrigolion Bethsemes oedd yn medi eu cynhaeaf gwenith yn y dyffryn: ac a ddyrchafasant eu llygaid, ac a ganfuant yr arch; ac a lawenychasant wrth ei gweled.

6:14 Ar fen a ddaeth i faes Josua y Bethsemesiad, ac a safodd yno; ac yno yr oedd maen mawr: a hwy a holltasant goed y fen, ac a offrymasant y buchod yn boethoffrwm ir ARGLWYDD.

6:15 Ar Lefiaid a ddisgynasant arch yr ARGLWYDD, ar gist yr hon oedd gyda hi, yr hon yr oedd y tlysau aur ynddi, ac au gosodasant ar y maen mawr: a gwŷr Bethsemes a offrymasant boethoffrymau, ac a aberthasant ebyrth ir ARGLWYDD y dydd hwnnw.

6:16 A phum arglwydd y Philistiaid, pan welsant hynny, a ddychwelasant i Ecron y dydd hwnnw.

6:17 A dymar ffolennau aur, y rhai a roddodd y Philistiaid yn offrwm dros gamwedd ir ARGLWYDD; dros Asdod un, dros Gasa un, dros Ascalon un, dros Gath un, dros Ecron un:

6:18 Ar llygod aur, yn l rhifedi holl ddinasoedd y Philistiaid, yn perthynu ir pum arglwydd, yn gystal y dinasoedd caerog, ar trefi heb gaerau, hyd y maen mawr Abel, yr hwn y gosodasant arno arch yr ARGLWYDD; yr hwn sydd hyd y dydd hwn ym maes Josua y Bethsemesiad.

6:19 Ac efe a drawodd wŷr Bethsemes, am iddynt edrych yn arch yr ARGLWYDD, ie, trawodd or bobl ddengwr a thrigain a deng mil a deugain o wŷr. Ar bobl a alarasant, am ir ARGLWYDD daror bobl lladdfa fawr.

6:20 A gwŷr Bethsemes a ddywedasant, Pwy a ddichon sefyll yn wyneb yr ARGLWYDD DDUW sanctaidd hwn? ac at bwy yr ai efe oddi wrthym ni?

6:21 A hwy a anfonasant genhadau at drigolion Ciriath-jearim, gan ddywedyd, Y Philistiaid a ddygasant adref arch yr ARGLWYDD; deuwch i waered, a chyrchwch hi i fyny atoch chwi.

PENNOD 7

7:1
A gwŷr Ciriath-jearim a ddaethant, ac a gyrchasant i fyny arch yr ARGLWYDD, ac ai dygasant hi i dŷ Abinadab, yn y bryn, ac a sancteiddiasant Eleasar ei fab ef i gadw arch yr ARGLWYDD.

7:2 Ac or dydd y trigodd yr arch yn Ciriath-jearim, y bu ddyddiau lawer; nid amgen nag ugain mlynedd: a holl dŷ Israel a alarasant ar l yr ARGLWYDD.

7:3 A Samuel a lefarodd wrth holl dŷ Israel, gan ddywedyd, Os dychwelwch; chwi at yr ARGLWYDD ch holl galon, bwriwch ymaith y duwiau dieithr och mysg, ac Astaroth, a pharatowch eich calon at yr ARGLWYDD, a gwasanaethwch ef yn unig; ac efe ach gwared chwi o law y Philistiaid.

7:4 Yna meibion Israel a fwriasant ymaith Baalim ac Astaroth, ar ARGLWYDD yn unig a wasanaethasant.

7:5 A dywedodd Samuel, Cesglwch holl Israel i Mispa, a mi a weddaf drosoch chwi at yr ARGLWYDD.

7:6 A hwy a ymgasglasant i Mispa, ac a dynasant ddwfr, ac ai tywalltasant gerbron yr ARGLWYDD, ac a ymprydiasant y diwrnod hwnnw, ac a ddywedasant yno, Pechasom yn erbyn yr ARGLWYDD. A Samuel a farnodd feibion Israel ym Mispa.

7:7 A phan glybu y Philistiaid fod meibion Israel wedi ymgasglu i Mispa, arglwyddir Philistiaid a aethant i fyny yn erbyn Israel: a meibion Israel a glywsant, ac a ofnasant rhag y Philistiaid.

7:8 A meibion Israel a ddywedasant wrth Samuel, Na thaw di gweiddi drosom at yr ARGLWYDD ein Duw, ar iddo ef ein gwared ni o law y Philistiaid.

7:9 A Samuel a gymerth laethoen, ac ai hoffrymodd ef i gyd yn boethoffrwm ir ARGLWYDD: a Samuel a waeddodd ar yr ARGLWYDD dros Israel; ar ARGLWYDD ai gwrandawodd ef.

7:10 A phan oedd Samuel yn offrymur poethoffrwm, y Philistiaid a nesasant i ryfel yn erbyn Israel: ar ARGLWYDD a daranodd tharanau mawr yn erbyn y Philistiaid y diwrnod hwnnw, ac au drylliodd hwynt, a lladdwyd hwynt o flaen Israel.

7:11 A gwŷr Israel a aethant o Mispa, ac a erlidiasant y Philistiaid, ac au trawsant hyd oni ddaethant dan Bethcar.

7:12 A chymerodd Samuel faen, ac ai gosododd rhwng Mispa a Sen, ac a alwodd ei enw ef Ebeneser; ac a ddywedodd, Hyd yma y cynorthwyodd yr ARGLWYDD nyni.

7:13 Felly y darostyngwyd y Philistiaid, ac ni chwanegasant mwyach ddyfod i derfyn Israel: a llaw yr ARGLWYDD a fu yn erbyn y Philistiaid holl ddyddiau Samuel.

7:14 Ar dinasoedd, y rhai a ddygasai y Philistiaid oddi ar Israel, a roddwyd adref i Israel, o Ecron hyd Gath; ac Israel a ryddhaodd eu terfynau o law y Philistiaid: ac yr oedd heddwch rhwng Israel ar Amoriaid.

7:15 A Samuel a farnodd Israel holl ddyddiau ei fywyd.

7:16 Aeth hefyd o flwyddyn i flwyddyn oddi amgylch i Bethel, a Gilgal, a Mispa, ac a farnodd Israel yn yr holl leoedd hynny.

7:17 Ai ddychwelfa ydoedd i Rama; canys yno yr oedd ei dŷ ef: yno hefyd y barnai efe Israel, ac yno yr adeiladodd efe allor ir ARGLWYDD.

PENNOD 8

1
AC wedi heneiddio Samuel, efe a osododd ei feibion yn farnwyr ar Israel.

2 Ac enw ei fab cyntaf-anedig ef oedd Joel; ac enw yr ail, Abeia: y rhai hyn oedd farnwyr yn Beerseba.

3 Ai feibion ni rodiasant yn ei ffyrdd ef, eithr troesant ar l cybydd-dra, a chymerasant obrwy, a gwyrasant farn.

4 Yna holl henuriaid Israel a ymgasglasant, ac a ddaethant at Samuel i Rama,

5 Ac a ddywedasant wrtho ef, Wele, ti a heneiddiaist, ath feibion ni rodiant yn dy ffyrdd di: yn awr gosod arnom ni frenin in barnu, megis yr holl genhedloedd.

6 Ar ymadrodd fu ddrwg gan Samuel, pan ddywedasant, Dyro i ni frenin in barnu: a Samuel a weddodd ar yr ARGLWYDD.

7 A dywedodd yr ARGLWYDD wrth Samuel, Gwrando ar lais y bobl yn yr hyn oll a ddywedant wrthyt: canys nid ti y maent yn ei wrthod, ond myfi a wrthodasant, rhag i mi deyrnasu arnynt.

8 Yn l yr holl weithredoedd a wnaeihant, or dydd y dygais hwynt or Aifft hyd y dydd hwn, ac fel y gwrthodasant fi, ac y gwasanaethasant dduwiau dieithr; felly y gwnant hwy hefyd i ti.

9 Yn awr gan hynny gwrando ar en llais hwynt: eto gan dystiolaethu tystiolaetha iddynt, a dangos iddynt ddull y brenin a deyrnasa arnynt.

10 A Samuel a fynegodd holl eiriau yr ARGLWYDD wrth y bobl, y rhai oedd yn ceisio brenin ganddo.

11 Ac efe a ddywedodd, Dyma ddull y brenin a deyrnasa arnoch chwi: Efe a gymer eich meibion, ac au gesyd iddo yn ei gerbydau, ac yn wŷr meirch iddo, ac i redeg o flaen ei gerbydau ef:

12 Ac au gesyd hwynt iddo yn dywysogion miloedd, ac yn dywysogion deg a deugain, ac i aredig ei ar, ac i fedi ei gynhaeaf, ac i wneuthur arfau ei ryfel, a pheiriannau ei gerbydau.

13 Ach merched a gymer efe yn apothecaresau, yn gogesau hefyd, ac yn bobyddesau.

14 Ac efe a gymer eich meysydd, ach gwinllannoedd, ach olewlannoedd gorau, ac au dyry i"w weision.

15 Eich hadau hefyd ach gwinllannoedd a ddegyma efe, ac au dyry iw ystafellyddion ac iw weision.

16 Eich gweision hefyd, ach morynion, eich gwŷr ieuainc gorau hefyd, ach asynnod, a gymer efe, ac au gesyd iw waith.

17 Eich defaid hefyd a ddegyma efe: chwithau hefyd fyddwch yn weision iddo ef.

18 Ar dydd hwnnw y gwaeddwch, rhag eich brenin a ddewisasoch i chwi: ac ni wrendy yr ARGLWYDD arnoch yn y dydd hwnnw.



19 Er hynny y bobl a wnhodasant wrando ar lais Samuel; ac a ddywed" asant, Nage, eithr brenin fydd arnom ni:

20 Fel y byddom ninnau hefyd fel yr holl genhedloedd; an brenin an barna ni, efe a allan hefyd on blaen ni, ac efe a ymladd ein rhyfeloedd ni.

21 A gwrandawodd Samuel holl eiriau y bobl, ac au hadroddodd hwynt lle y clybu yr ARGLWYDD.

22 A dywedodd yr ARGLWYDD wrth Samuel, Gwrando ar eu llais hwynt, a gosod frenin arnynt. A dywedodd Samuel wrth wŷr Israel, Ewch bob un iw ddinas ei hun.

PENNOD 9

1
A yr oedd gŵr o Benjamin, ai enw Cis, mab Abiel, mab Seror, mab Bechorath, mab Affeia, mab i ŵr o Jemini, yn gadarn o nerth.

2 Ac iddo ef yr oedd mab, ai enw Saul, yn ŵr ieuanc, dewisol a gln: as nid oedd neb o feibion Israel lanach nag ef: oi ysgwydd i fyny yr oedd yn uwch nar holl bobl.

3 Ac asynnod Cis, tad Saul, a gyfrgollasant: a dywedodd Cis wrth Saul ei fab, Cymer yn awr un or llanciau gyda thi, a chyfod, dos, cais yr asynnod.

4 Ac efe a aeth trwy fynydd Effrairn, ac a dramwyodd trwy wlad Salisa, ac nis cawsant hwynt: yna y tramwyasant trwy wlad Salim, ac nis cawsant hwynt: ac efe a aeth trwy wlad Jemini, ond nis cawsant hwynt.

5 Pan ddaethant i wlad Suff, y dywedodd Saul wrth ei lane oedd gydag ef, Tyred, a dychwelwn; rhag im tad beidio ar asynnod, a gofalu amdanom ni.

6 Dywedodd yntau wrtho ef, Wele, yn awr y mae yn y ddinas hon ŵr i DDUW, ar gŵr sydd anrhydeddus; yr hyn oll a ddywedo efe, gan ddyfod a ddaw: awn yno yn awr; nid hwyrach y mynega efe i ni y ffordd y mae i ni fyned iddi.

7 Yna y dywedodd Saul wrth ei lane, Wele, od awn ni, pa beth a ddygwn ni ir gwr? canys y bara a ddarfu yn ein
llestri ni, a gwobr arall nid oes iw ddwyn i ŵr Duw: beth sydd gennym?

8 Ar llanc a atebodd eilwaith i Saul, ac a ddywedodd, Wele, cafwyd gyda mi bedwaredd ran sicl o arian: mi a roddaf hynny i ŵr Duw, er mynegi i ni ein ffordd.

9 (Gynt yn Israel, fel hyn y dywedai gŵr wrth fyned i ymgynghori a Duw; Deuwch, ac awn hyd at y gweledydd: canys y Proffwyd heddiw, a elwid gynt yn Weledydd.)

10 Yna y dywedodd Saul wrth ei lane, Da y dywedi; cyred, awn. Felly yr aethant ir ddinas yr oedd gŵr Duw ynddi.

11 Ac fel yr oeddynt yn myned i riw y ddinas, hwy a gawsant lancesau yn dyfod allan i dynnu dwfr; ac a ddywedasant wrthynt, A yw y gweledydd yma?

12 Hwythau au hatebasant hwynt, ac a ddywedasant, Ydyw; wele efe oth flaen; brysia yr awr hon; canys heddiw y daeth efe ir ddinas; oherwydd aberth sydd heddiw gan y bobl yn yr uchelfa.

13 Pan ddeloch gyntaf ir ddinas, chwi ai cewch ef, cyn ei fyned i fyny ir uchelfa i fwyta; canys ni fwyty y bobl hyd oni ddelo efe, oherwydd efe a fendiga yr aberth; ar l hynny y bwyty y rhai a wahoddwyd: am hynny ewch i fyny; canys ynghylch y pryd hwn y cewch ef.

14 A hwy a aethant i fyny ir ddinas; a phan ddaethant i ganol y ddinas, wele Samuel yn dyfod iw cyfarfod, i fyned i fyny ir uchelfa.

15 Ar ARGLWYDD a fynegasai yng nghlust Samuel, ddiwrnod cyn dyfod Saul, gan ddywedyd.

16 Ynghylch y pryd hwn yfory yr anfonaf atat ti ŵr o wlad Benjamin; a thi ai heneini ef yn flaenor ar fy mhobl Israel, ac efe a wared fy mhobl o law y Philistiaid: canys edrychais ar fy mhobl; oherwydd daeth eu gwaedd ataf.

17 A phan ganfu Samuel Saul, yr ARGLWYDD a ddywedodd wrtho ef, Wele y gŵr am yr hwn y dywedais wrthyt: hwn a lywodraetha ar fy mhobl.

18 Yna Saul a nesaodd at Samuel yng nghanol y porth, ac a ddywedodd, Mynega i mi, atolwg, pa le yma y mae ty y gweledydd.

19 A Samuel a atebodd Saul, ac a ddywedodd, Myfi yw y gweledydd: dos i fyny om blaen ir uchelfa; canys bwytewch gyda myfi heddiw: a mi ath ollyngaf y bore, ac a fynegaf i ti yr hyn oll y sydd yn dy galon.

20 Ac am yr asynnod a gyfrgollasant er ys tridiau, na ofala amdanynt; canys cafwyd hwynt. Ac i bwy y mae hoB bethau dymunol Israel? onid i ti, ac i holl dŷ dy dad?

21 A Saul a atebodd ac a ddywedodd, Onid mab Jemini ydwyf fi, or lleiaf o lwythau Israel? am teulu sydd leiaf o holl deuluoedd llwyth Benjamin? a phaham y dywedi wrthyf y modd hyn?

22 A Samuel a gymerth Saul ai lane, ac au dug hwynt ir ystafell, ac a roddodd iddynt le o flaen y gwahoddedigion; a hwy oeddynt ynghylch dengwr ar hugain.

23 A Samuel a ddywedodd wrth y cog, Moes y rhan a roddais atat ti, am yr hon y dywedais wrthyt, Cadw hon gyda thi.

24 Ar cog a gyfododd yr ysgwyddog, ar hyn oedd arni, ac ai gosododd gerbron Saul. A Samuel a ddywedodd, Wele yr hyn a adawyd; gosod ger dy fron, a bwyta: canys hyd y pryd hwn y cadwyd ef i ti, er pan ddywedais, Y bobl awahoddais i. A bwytaodd Saul gyda Samuel y dydd hwnnw.

25 A phan ddisgynasant or uchelfa ir ddinas, Samuel a ymddiddanodd Saul ar ben y tŷ.

26 A hwy a gyfodasant yn fore: ac ynghylch codiad y wawr, galwodd Samuel ar Saul i ben y tŷ, gan ddywedyd, Cyfod, fel yth hebryngwyf ymaith. A Saul a gyfododd, ac efe a Samuel a aethant ill dau allan.

27 Ac fel yr oeddynt yn myned i waered i gŵr eithaf y ddinas, Samuel a ddywedodd wrth Saul, Dywed wrth y llanc am fyned on blaen ni; (felly yr aeth efe;) ond saf di yr awr hon, a mynegaf i ti air Duw.

PENNOD 10

1
YNA Samuel a gymerodd ffiolaid o olew, ac ai tywalltodd ar ei ben ef, ac ai cusanodd ef; ac a ddywedodd, Onid yr ARGLWYDD ath eneiniodd di yn flaenor ar ei etifeddiaeth?

2 Pan elych di heddiw oddi wrthyf, yna y cei ddau ŵr wrth fedd Rahel, yn nherfyn Benjamin, yn Selsa: a hwy a ddywedant wrthyt, Cafwyd yr asynnod yr aethost iw ceisio: ac wele, dy dad a ollyngodd heibio chwedl yr asynnod, a gofalu y mae amdanoch chwi, gan ddywedyd, Beth a wnaf am fy mab?

3 Yna yr ei di ymhellach oddi yno, ac y deui hyd wastadedd Tabor: ac yno yth gyferfydd triwyr yn myned i fyny at DDUW i Bethel; un yn dwyn tri o fynnod, ac un yn dwyn tair torth o fara, ac un yn dwyn costrelaid o win.

4 A hwy a gyfarchant well i ti, ac a roddant i ti ddwy dorth o fara; y rhai a gymeri ou llaw hwynt.

5 Ar l hynny y deui i fryn Duw, yn yr hwn y mae sefyllfa y Philistiaid: a phan ddelych yno ir ddinas, ti a gyfarfyddi a thyrfa o broffwydi yn disgyn or uchelfa, ac ou blaen hwynt nabi, a thympan, a phibell, a thelyn; a hwythau yn proffwydo.

6 Ac ysbryd yr ARGLWYDD a ddaw arnat ti; a thi a broffwydi gyda hwynt, ac a droir yn ŵr arall.

7 A phan ddelo yr argoelion hyn i ti, gwna fel y byddo yr achos: canys Duw sydd gyda thi. ."

8 A dos i waered om blaen i Gilgal: ac wele, mi a ddeuaf i waered atat ti, i offrymu oifrymau poeth, ac i aberthu ebyrth hedd: aros amdanaf saith niwmod, hyd oni ddelwyf atat, a mi a hysbysaf i ti yr hyn a wnelych.

9 A phan drodd efe ei gefn i fyned oddi wrth Samuel, Duw a roddodd iddo galon arall: ar holl argoelion hynny a ddaethant y dydd hwnnw i ben.

10 A phan ddaethant yno ir bryn, wele fintai o broffwydi yn ei gyfarfbd ef: ac ysbryd Duw a ddaeth arno yntau, ac efe a broffwydodd yn eu mysg hwynt.



11 A phawb ar ai hadwaenai ef or blaen a edrychasant; ac wele efe gydar proffwydi yn proffwydo. Yna y bobl a ddywedasant bawb wrth ei gilydd, Beth yw hyn a ddaeth i fab Cis? A ydyw Saul hefyd ymysg y proffwydi?

12 Ac un oddi yno a atebodd, ac a ddywedodd, Eto pwy yw eu tad hwy? Am hynny yr aeth yn ddihareb, A ydyw Saul hefyd ymysg y proffwydi?

13 Ac wedi darfod iddo broffwydo, efe a ddaeth ir uchelfa.

14 Ac ewythr Saul a ddywedodd wrtho ef, ac wrth ei lane ef, I ba le yr aethoch? Ac efe a ddywedodd, I geisior asymiod: a phan welsom nas ceid, ni a ddaethom at Samuel.

15 Ac ewythr Saul a ddywedodd, Mynega, atolwg, i mi, beth a ddywedodd Samuel wrthych chwi.

16 A Saul a ddywedodd wrth ei ewythr, Gan fynegi mynegodd i ni fod yr asynnod wedi eu cael. Ond am chwedl y frenhiniaeth, yr hwn a ddywedasai Samuel, nid ynganodd efe wrtho.

17 A Samuel a alwodd y bobl ynghyd at yr ARGLWYDD i Mispa;

18 Ac a ddywedodd wrth feibion Israel, Fel hyn y dywedodd ARGLWYDD DDUW Israel; Myfi a ddygais i fyny Israel or Aint, ac ach gwaredais chwi o law yr Eifftiaid, ac o law yr holl deyrnasoedd, ar rhai ach gorthryment chwi.

19 A chwi heddiw a wrthodasoch eich Duw, yr hwn sydd yn eich gwared chwi oddi wrth eich holl ddrygfyd, ach helbul; ac a ddywedasoch wrtho ef, Nid felly; eithr gosod arnom ni frenin. Am hynny sefwch yr awr hon gerbron yr ARGLWYDD wrth eich llwythau, ac wrth eich miloedd.

20 A Samuel a barodd i holl lwythau Israel nesau: a daliwyd llwyth Benjamin.

21 Ac wedi iddo beri i lwyth Benjamin nesau yn l eu teuluoedd, daliwyd teulu Matri; a Saul mab Cis a ddaliwyd: a phan geisiasant ef, nis ceid ef.

22 Am hynny y gofynasant eto ir ARGLWYDD, a ddeuai y gŵr yno eto. Ar ARGLWYDD a ddywedodd, Wele efe yn ymguddio ymhiith y dodrefn.

23 A hwy a redasant, ac ai cyrchasant ef oddi yno. A phan safodd yng nghanol y bobl, yr oedd efe oi ysgwydd i fyny yn uwch nar holl bobl.

24 A dywedodd Samuel wrth yr holl bobl. A welwch chwi yr hwn a ddewisodd yr ARGLWYDD, nad oes neb tebyg iddo ymysg yr holl bobl? Ar holl bobl a floeddiasant, ac a ddywedasant, Byw fyddor brenin

25 Yna Samuel a draethodd gyfraith y deyrnas wrth y bobl, ac ai hysgrifennodd mewn llyfr, ac ai gosododd gerbron yr ARGLWYDD. A Samuel a ollyngodd ymaith yr holl bobl, bob un iw dŷ.

26 A Saul hefyd a aeth iw dy ei hun i Gibea; a byddin or rhai y cyffyrddasai Duw au calon, a aeth gydag ef.

27 Ond meibion Belial a ddywedasant, Pa fodd y gwared hwn ni? A hwy ai dirmygasant ef, ac ni ddygasant anrheg iddo ef. Eithr ni chymerodd efe arno glywed hyn.

PENNOD 11

1 YNA Nahas yr Ammoniad a ddaeth i fyny, ac a wersyllodd yn erbyn Jabes Gilead: a holl wŷr Jabes a ddywedasant wrth Nahas, Gwna gyfamod ni, ac ni ath wasanaethwn di.

2 A Nahas yr Ammoniad a ddywedodd wrthynt, Dan yr amod hyn y cyfamodaf a chwi; i mi gael tynnu pob llygad deau i chwi, fel y gosodwyf y gwaradwydd hwn ar holl Israel.

3 A henuriaid Jabes a ddywedasant wrtho, Caniata i ni saith niwrnod, fel yr anfonom genhadau i holl derfynau Israel: ac oni bydd an gwaredo, ni a ddeuwn allan atat ti.

4 Ar cenhadau a ddaethant i Gibea Saul, ac a adroddasant y geiriau lle y clybu y bobl. Ar holl bobl a ddyrchafasant eu llef, ac a wylasant.

5 Ac wele Saul yn dyfod ar l y gwartheg or maes. A dywedodd Saul, Beth sydd yn peri ir bobl wylo? Yna yr adroddasant iddo eiriau gwŷr Jabes.

6 Ac ysbryd Duw a ddaeth ar Saul, pan glybu efe y geiriau hynny; ai ddigofaint ef a enynnodd yn ddirfawr.

7 Ac efe a gymerth bar o ychen, ac au drylliodd, ac au danfonodd trwy holl derfynau Israel yn llaw y cenhadau; gan ddywedyd, Yr hwn nid elo ar l Saul ac ar l Samuel, fel hyn y gwneir iw wartheg ef. Ac ofn yr ARGLWYDD a syrthiodd ar y bobl, a hwy a ddaethant allan yn unfryd.

8 A phan gyfrifodd efe hwynt yn Besec, meibion Israel oedd dri chan mil, a gwŷr Jwda yn ddeng mil ar hugain.

9 A hwy a ddywedasant wrth y cenhadau a ddaethai, Fel hyn y dywedwch wrth wŷr Jabes Gilead; Yfory, erbyn gwresogi yr haul, bydd i chwi ymwared. Ar cenhadau a ddaethant ac a fynegasant hynny i wŷr Jabes; a hwythau a lawenychasant.

10 Am hynny gwŷr Jabes a ddywedasant, Yfory y deuwn allan atoch chwi; ac y gwnewch i ni yr hyn oll a weloch yn dda.

11 A bu drannoeth i Saul osod y bobl yn dair byddin; a hwy a ddaethant i ganol y gwersyll yn yr wyliadwriaeth fore, ac a laddasant yr Ammoniaid nes gwresogi or dydd: ar gweddillion a wasgarwyd, fel na thrigodd ohonynt ddau ynghyd.

12 A dywedodd y bobl wrth Samuel, Pwy yw yr hwn a ddywedodd, A deyrnasa Saul arnom ni? moeswch y gwŷr hynny, fel y rhoddom hwynt i farwolaeth.

13 A Saul a ddywedodd, Ni roddir neb i farwolaeth heddiw: canys heddiw y gwnaeth yr ARGLWYDD ymwared yn Israel.

14 Yna Samuel a ddywedodd wrth y bobl, Deuwch, fel yr elom i Gilgal, ac yr adnewyddorn y frenhiniaeth yno.

15 Ar holl bobl a aethant i Gilgal, ac yno y gwnaethant Saul yn frenin, gerbron yr ARGLWYDD yn Gilgal: a hwy a aberthasant yno ebyrth hedd gerbron yr ARGLWYDD. A Saul a lawenychodd yno, a holl wŷr Israel, yn ddirfawr.

PENNOD 12

1
A SAMUEL a ddywedodd wrth holl Israel, Wele, gwrandewais ar eich llais yn yr hyn oll a ddywedasoch wrthyf, a gosodais frenin arnoch.

2 Ac yr awr hon, wele y brenin yn rhodio och blaen chwi: a minnau a heneiddiais, ac a benwynnais; ac wele fy meibion hwythau gyda chwi; a minnau a rodiais och blaen chwi om mebyd hyd y dydd hwn.

3 Wele ft; tysdolaethwch im herbyn gerbron yr ARGLWYDD, a cherbron ei eneiniog: ych pwy a gymerais? neu asyn pwy a gymerais? neu pwy a dwyllais? neu pwy a orthrymais i? neu o law pwy y cymerais wobr, i ddallu fy llygaid ag ef? a mi ai talaf i chwi.

4 A hwy a ddywedasant, Ni thwyllaist ni, ni orthrymaist ni chwaith, ac ni chymeraist ddim o law neb.

5 Dywedodd yntau wrthynt, Yr ARGLWYDD sydd dyst yn eich erbyn chwi, ei eneiniog ef hefyd sydd dyst y dydd hwn, na chawsoch ddim yn fy llaw i. Ar bobl a ddywedasant, Tyst ydyw.

6 A Samuel a ddywedodd wrth y bobl, Yr ARGLWYDD yw yr hwn a fawrhaodd Moses ac Aaron, ar hwn a ddug i fyny eich tadau chwi o dir yr AifTt.

7 Yn awr gan hynny sefwch, fel yr ymresymwyf chwi gerbron yr ARGLWYDD, am holl gyfiawnderau yr ARGLWYDD, y rhai a wnaeth efe i chwi ac ich tadau.

8 Wedi i Jacob ddyfod ir Aint, a gweiddi och tadau chwi ar yr ARGLWYDD, yna yr ARGLWYDD a anfonodd Moses ac Aaron: a hwy a ddygasant eich tadau chwi or Aint, ac au cyfleasant hwy yn y lle hwn.

9 A phan angofiasant yr ARGLWYDD eu Duw, efe au gwerthodd hwynt i law Sisera, tywysog milwriaeth Hasor, ac i law y Philistiaid, ac i law brenin Moab; a hwy a ymladdasant iw herbyn hwynt.

10 A hwy a waeddasantaryr ARGLWYDD, ac a ddywedasant, Pechasom, am i ni wrthod yr ARGLWYDD, a gwasanaethu Baalim ac Astaroth: er hynny gwared ni yr awr hon o law ein gelynion, a nyni ath wasanaethwn di



11 Ar ARGLWYDD a anfonodd Jerwbbaal, a Bedan, a Jefftha, a Samuel, ac ach gwaredodd chwi o law eich gelynion 6 amgylch, a chwi a breswyliasoch yn ddiogel.

12 A phan welsoch fod Nahas brenin meibion Ammon yn dyfod yn eich erbyn, dywedasoch wrthyf, Nage; ond brenin a deyrnasa arnom ni; ar ARGLWYDD eich Duw yn frenin i chwi.

13 Ac yn awr, wele y brenin a ddewisasoch chwi, ar hwn a ddymunasoch: ac wele, yr ARGLWYDD a roddes frenin airnoch chwi.

14 Os ofnwch chwi yr ARGLWYDD, ai wasanaethu ef, a gwrando ar ei lais, heb anufuddhau gair yr ARGLWYDD; yna y byddwch chwi, ar brenin hefyd a deyrnasa arnoch, ar l yr ARGLWYDD eich Duw.

15 Ond os chwi ni wrandewch ar lais yr ARGLWYDD, eithr anufuddhau gair yr ARGLWYDD; yna y bydd liaw yr ARGLWYDD yn eich erbyn chwi, fel yn erbyn eich tadau.

16 Sefwch gan hynny yn awr, a gwelwch y peth mawr hyn a wna yr ARGLWYDD o flaen eich llygaid chwi.

17 Onid cynhaeaf gwenith yw heddiw? Galwaf ar yr ARGLWYDD; ac efe a ddyry daranau, a glaw: fel y gwybyddoch ac y gweloch, mai mawr yw eich drygioni chwi yr hwn a wnaethoch yng ngolwg yr ARGLWYDD, yn gofyn i chwi frenin.

18 Felly Samuel a alwodd ar yr ARGLWYDD; ar ARGLWYDD a roddodd daranau a glaw y dydd hwnnw; ar holl bobl a ofnodd yr ARGLWYDD a Samuel yn ddirfawr.

19 Ar holl bobl a ddywedasant wrth Samuel, Gwedda dros dy weision ar yr ARGLWYDD dy DDUW, fel na byddom feirw; canys chwanegasom d drygioni ar ein holl bechodau, wrth gcisio i ni frenin.

20 A dywedodd Samuel wrth y bobl, Nac ofnwch; chwi a wnaethoch yr holl ddrygioni hyn: eto na chiliwcn oddi ar l yr ARGLWYDD, ond gwasanaethwch yr ARGLWYDD ach holl galon; .
.

21 Ac na chiliwch: canys felly yr aech as l oferedd, y rhai ni lesant, ac nich gwaredant; canys ofer ydynt hwy.

 

22 Canys ni wrthyd yr ARGLWYDD ei bobl, er mwyn ei enw mawr: oherwydd rhyngodd bodd ir ARGLWYDD eich gwneuthur chwi yn bobl iddo ei hun.

23 A minnau, na ato Duw i mi bechu yn erbyn yr ARGLWYDD, trwy beidio a gweddo drosoch: eithr dysgaf i chwi. y ffordd dda ac uniawn.:

24 Yn unig ofnwch yr ARGLWYDD, . a gwasanaethwch ef mewn gwirionedd ach holl galon: canys gwelwch faint a wnaeth efe eroch.

25 Ond os dilynwch ddrygioni, chwi a ch brenin a ddifethir.


PENNOD 13

1

QAUL a deyrnasodd un ffavyddyn; ac !"3 wedi iddo deyrnasu ddwy flynedd at Israel, a Saul a ddewisodd iddo dair mil o Israel; dwy fil oedd gyda Saul ym Michmas ac ym mynydd Bethel, a mil oedd gyda Jonathan yn Gibea Benjamin: ar bobl eraill a anfonodd efe bawb iw babell ei hun.

3 A Jonathan a drawodd sefyllfa y Philistiaid, yr hon oedd yn Geba: a chlybu y Philistiaid hynny. A Saul a ganodd mewn utgorn trwyr holl dir, gan ddywedyd, Clywed yr Hebreaid.

4 A holl Israel a glywsant ddywedyd daro o Saul sefyllfa y Philistiaid, a bod Israel yn ffiaidd gan y Philistiaid: ar bobl a ymgasglodd ar l Saul i Gilgal. "

5 Ar Philistiaid a ymgynullasant i ymladd ag Israel, deng mil ar hugain o gerbydau, a chwe mil o wŷr meirch, a phobl eraiil cyn amied ar tywod sydd ar fin y mr. A hwy a ddaethant i fyny, ac a wersyllasant ym Michmas, o du y dwyrain i Bethafen.

6 Pan welodd gwŷr Israel fod yn gyfyng arnynt, (canys gwasgasid ar y bobl,) yna y bobl a ymguddasant mewn ogofeydd, ac mewn drysnii?? ac mewn creigiau, ac mewn tyrau, aemewn pydewau.

7 A rhai or Hebreaid a aethant dros yr Iorddonen, i dir Gad a Gilead: a Saul oedd eto yn Gilgal, ar holl bobl a aethant ar ei l ef dan grynu.

8 Ac efe a arhosodd saith niwrnod, hyd yr amser gosodedig a nodasai Samuel. Ond ni ddaeth Samuel i Gilgal; ar bobl a ymwasgarodd oddi wrtho ef.

9 A Saul a ddywedodd, Dygwch ataf fi boethoffrwm, ac ofrrymau hedd.
Ac efe a onrymodd y poethonrwm.

10 Ac wedi darfod iddo offrymur poethoffrwm, wele, Samuel a ddaeth: a Saul a aeth allan iw gyfarfod ef, ac i gyfarch gwell iddo.

11 A dywedodd Samuel, Beth a wnaethost ti? A Saul a ddywedodd Oherwydd gweled ohonof ir bobl ymwasgaru oddi wrthyf, ac na ddaethost tithau o fewn y dyddiau gosodedig, ac ir Philistiaid ymgasglu i Michmas;

12 Am hynny y dywedais, Y Philistiaid yn awr a ddeuant i waered ataf fi i Gilgal, ac ni weddais gerbron yr ARGLWYDD: am hynny yr anturiais i, ac yr offrymais boethoffrwm.

13 A Samuel a ddywedodd wrth Saul, Ynfyd y gwnaethost: ni chedwaist orchymyn yr ARGLWYDD dy DDUW, yr hwn a orchmynnodd efe i ti: canys yr ARGLWYDD yn awr a gadarnhasai dy frenhiniaeth di ar Israel yn dragywydd.,

14 Ond yn awr ni saif dy frenhiniaeth di: yr ARGLWYDD a geisiodd iddo ŵr wrth fodd ei galon ei hun: yr ARGLWYDD hefyd a orchmynnodd iddo fod yn flaenor ar ei bobl; oherwydd na ched* waist ti yr hyn a orchmynnodd yr ARGLWYDD i ti.

15 A Samuel a gyfododd ac a aeth i fyny o Gilgal i Gibea Benjamin: a chyfrifodd Saul y bobl a gafwyd gydag ef, ynghylch chwe chant o wŷr.;

16 A Saul a Jonathan ei fab, ar bobl a gafwyd gyda hwynt, oedd yn aros yn Gibea Benjamin: ar Philistiaid awersylfcasnt ym Michmas. ., .

17 A daeth allan 6 wetSyll"y Philistiaid anrheithwyr, yn dair byddin: un fyddin a drodd tua ffordd Of&a, tua gwlad Sual;;

18 Ar fyddin arall a drodd tua ffordd Bethhoron: ar drydedd fyddin a drodd tua ffordd y terfyn sydd yn edrych tUA dyffryn Seboim, tuar anialwch.

19 Ac ni cheid gof trwy holl wlad Israel: canys dywedasai y Philistiaid;} Rhag gwneuthur or Hebreaid gleddyfafl neu waywffyn.

20 Ond holl Israel a aent i waered at y Philistiaid, i flaenllymu bob un ei swch, ai gwlltwr, ai fwyell, ai gaib.

21 Ond yr oedd llifddur i wneuthut min ar y ceibiau, ac ar y cylltyrau, ac at y picnyrch, ac ar y bwyeill, ac i flaenllymur symbylau.

22 Felly yn nydd y rhyfel ni chaed na chleddyf na gwaywffon yn llaw yr un or bobl oedd gyda Saul a Jonathan, ond a gaed gyda Saul a Jonathan ei fab.

23 A sefyllfar Philistiaid a aeth allan i fwlch Michmas.

PENNOD 14

1
ABU ddyddgwaith i Jonathan mab Saul ddywedyd wrth y llanc oedd yn dwyn ei arfau ef, Tyred, ac awn drosodd i amddiffynfar Philistiaid, yr hon sydd or tu hwnt: ond ni fynegodd efe iw dad.

2 A Saul a arhosodd yng nghwr Gibea, dan bren pomgranad, yr hwn oedd ym Migron: ar bobl oedd gydag ef oedd ynghylch chwe channwr;

3 Ac Ahia mab Ahitub, brawd Ichabod, mab Phinees, mab Eli, offeiriad yr ARGLWYDD yn Seilo, oedd yn gwisgo effod. Ac ni wyddai y bobl i Jonathan fyned ymaith.

4 A rhwng y bylchau, lle ceisiodd Jonathan fyned drosodd at amddiffynfar Philistiaid, yr oedd craig serth or naill du ir bwlch, a chraig serth or tu arall ir bwlch; ac enw y naill oedd Boses, ac enw y llall Sene.

5 A safiad y naill oedd oddi wrth y gogledd ar gyfer Michmas, ar llall oddi wrth y deau ar gyfer Gibea.

6 A dywedodd Jonathan with y llanc oedd yn dwyn ei arfau ef. Tyred, ac awn drosodd i amddiffynfar rhai dienwaededig hyn; nid hwyrach y gweithia yr ARGLWYDD gyda ni: canys nid oes rwystr ir ARGLWYDD waredu trwy lawer neu trwy ychydig.

7 Ar hwn oedd yn dwyn ei arfau ef fi ddywedodd wrtho, Gwna yr hyn oll ydd yn dy galon: cerdda rhagot; wele fi gyda thi fel y mynno dy galon.

8 Yna y dywedodd Jonathan, Wele, ni awn trosodd at y gwŷr hyn, ac a ymddangoswn iddynt.

9 Os dywedant fel hyn wrthym, Arhoswch nes i ni ddyfod atoch chwi; yna y spfwn yn ein lle, ac nid awn i fyny atynt hwy.

10 Ond os fel hyn y dywedant, Deuwch .i fyny atom ni, yna yr awn i fyny: canys yr ARGLWYDD au rhoddodd hwynt yn ein llaw ni; a hyn fydd yn argoel i ni.

11 A hwy a ymddangosasant ill dau i amddinynfar Philistiaid. Ar Philistiaid a ddywedasant, Wele yr Hebreaid yn dyfod allan or tyilau y llechasant ynddynt.

12 A gwŷr yr amddiffynfa a atebasant Jonathan, ar hwn oedd yn dwyn ei arfau, ac a ddywedasant, Deuwch i fyny atom ni, ac ni a ddangoswn beth i chwi. A dywedodd Jonathan wrth yr hwn oedd yn dwyn ei arfau. Tyred i fyny ar fy l: eanys yr ARGLWYDD au rhoddes hwynt yn llaw Israel.

13 A Jonathan a ddringodd i fyny ar ei ddwylo, ac ar ei draed; ar hwn oedd yn dwyn ei arfau ar ei l. A hwy a syrthiasant o flaen Jonathan: ei yswain hefyd Qedd yn lladd ar ei l ef.

14 Ar lladdfa gyntaf honno a wnaeth Jonathan ar hwn oedd yn dwyn ei arfau, oedd ynghylch ugeinwr, megis o fewn ynghylch hanner cyfer dau ych o dir.

15 A bu fraw yn y gwersyll, yn y maes, ac ymysg yr holl bobl: yr amddinynfa ar anrheithwyr hwythau hefyd a ddychrynasant: y ddaear hefyd a grynodd, a bu dychryn Duw.

16 A gwylwyr Saul yn Gibea Benjamin a edrychasant; ac wele y lliaws yn ymwas garu, ac yn myned dan ymguro.

17 Yna y dywedodd Saul wrth y bobl oedd gydag ef, Cyfrifwch yn awr, ac edrychwch pwy a aeth oddi wrthym ni. A phan gyfrifasant, wele, Jonathan a chludydd ei arfau nid oeddynt yno.

18 A Saul a ddywedodd wrth Ahia, Dwg yma arch Duw. (Canys yr oedd arch Dew y pryd hynny gyda meibion Israel.)

19 A thra yr ydoedd Saul yn ymddiddan ar offeiriad, y terfysg, yr hwn oedd yng ngwcrsyll y Philistiaid, gan fyned a aeth, ac a anghwanegodd. A Saul a ddywedodd wrth yr offeiriad, Tyn atat dy law.

20 A Saul ar holl bobl oedd gydag ef a ymgynullasant, ac a ddaethant ir rhyfel: ac wele gleddyf pob un yn erbyn ei gyfnesaf; a dinistr mawr iawn cedd yno.

31 Yr Hebreaid hefyd, y rhai oedd gydar Philistiaid or blaen, y rhai a aethant i fyny gyda hwynt ir gwersyll or wlad oddi amgylch, hwythau hefyd a etroesant i fod gydar Israeliaid oedd gyda Saul a Jonathan.

22 A holl wŷr Israel, y rhai oedd yn llechu ym mynydd Effraim, a glywsant ffoi or Philistiaid; hwythau hefyd au herlidiasant hwy ou hl yn y rhyfel.

23 Felly yr achubodd yr ARGLWYDD Israel y dydd hwnnw; ar ymladd aeth drosodd i Bethafen.

24 A gwŷr Israel oedd gyfyng amynt y dydd hwnnw: oherwydd tyngedasai Saul y bobl, gan ddywedyd, Melltigedig fyddo y gŵr a fwytao fwyd hyd yr hwyr, fel y dialwyf ar fy ngelynion. Felly nid archwaethodd yr un or bobl ddim bwyd.

25 Ar rhai or holl wlad a ddaethant i goed, lle yr oedd ml ar hyd wyneb y tir.


26 A phan ddaeth y bobl ir coed, v.ele y ml yn diferu; eto ni chododd un ei law at ei enau: canys ofnodd y bobl y llw.

27 Ond Jonathan ni chlywsai pan dyngedasai ei dad ef y bobl: am hynny efe a estynnodd flaen y wmlen oedd yn ei law, ac ai gwiychodd yn nil y ml, ac a drodd ei taiw at ei enau; ai lygaid a oleuasant.

28 Yna un or bobl a atebodd, ac a
ddywedodd, Gan dynghedu y tynghedodd dy dad y bobl, gan ddywedyd, Melltigedig fyddo y gŵr a fwytao fwyd heddiw. Ar bobl oedd luddedig.

29 Yna y dywedodd Jonathan, Fy nhad a flinodd y wlad. Gwelwch yn awr fel y goleuodd fy llygaid i, oherwydd i mi archwaethu ychydig or ml hwn:

30 Pa faint mwy, pe bwytasai y bobl yn ddiwarafun heddiw o anrhaith eu gelynion, yr hon a gawsant hwy? oni buasai yn awr fwy y lladdfa ymysg y Philistiaid?

31 A hwy a drawsant y Philistiaid y dydd hwnnw o Michmas hyd Ajalon: ar bobl oedd ddiffygiol iawn.

32 Ar bobl a ruthrodd at yr anrhaith, ac a gymerasant ddefaid, a gwartheg, a lloi, ac au lladdasant ar y ddaear: ar bobl au bwytaodd gydar gwaed.

33 Yna y mynegasant hwy i Saul, gan ddywedyd, Wele, y bobl sydd yn pechu yn erbyn yr ARGLWYDD, gan fwyta ynghyd r gwaed. Ac efe a ddywedodd, Troseddasoch: treiglwch ataf fi heddiw faen mawr.

34 Dywedodd Saul hefyd, Ymwasgerwch ymysg y bobl, a dywedwch wrthynt, Dygwch ataf fi bob un ei ych, a phob un ei lwdn dafad, a lleddwch hwynt yma, a bwytewch; ac na phechwch yn erbyn yr ARGLWYDD, gan fwyta ynghyd r gwaed. Ar bobl oll a ddygasant bob un ei ych yn ei law y noswaith honno, ac au lladdasant yno.

35 A Saul a adeiladodd allor ir ARGLWYDD. Hon oedd yr allor gyntaf a adeiladodd efe ir ARGLWYDD.

36 A dywedodd Saul, Awn i waered ar l y Philistiaid liw nos, ac anrheithiwn hwynt hyd oni oleuo y bore, ac na adawn un ohonynt. Hwythau a ddywedasant, Gwna yr hyn oll fyddo da yn dy olwg. Yna y dywedodd yr offeiriad, Nesawn yma at DDUW.

37 Ac ymofynnodd Saul a Duw, A af fi i waered ar l y Philistiaid? a roddi di hwynt yn llaw Israel? Ond nid atebddd efe ef y dydd hwnnw.

38 A dywedodd Saul, Dyneswch yrna holl benaethiaid y bobl: mynnwch wybod hefyd, ac edrychwch ym mhwy y bu y pechod hwn heddiw. i

39 Canys, megis mai byw yr ARGLWYDD, yr hwn sydd yn gwaredu Israel, pe byddai hyn yn Jonathan fy mab, diau y llwyr roddir ef i farwolaeth. Ac nid atebodd neb or holl bobl ef.

40 Yna y dywedodd efe wrth holl Israel, Chwi a fyddwch ar y naill du; minnau hefyd a Jonathan fy mab fyddwn ar y tu arall. A dywedodd y bobl wrth Saul, Gwna a fyddo da yn dy olwg.

41 Am hynny y dywedodd Saul wrth ARGLWYDD DDUW Israel, Dod oleufynag. A daliwyd Jonathan a Saul: oad y bobl a ddihangodd.

42 Dywedodd Saul hefyd, Bwriwch goelbren rhyngof fi aJonathan fy mab. A daliwyd Jonathan.

43 Yna y dywedodd Saul wrth Jonathan, Mynega i mi beth a wnaethost. A Jonathan a fynegodd iddo, ac a ddywedodd, Gan archwaethu yr archwaethais ychydig o fel ar flaen y wialen oedd yn fy llaw; ac wele, a fyddaf fi farw?

44 Dywedodd Saul hefyd. Felly gwne1ed Duw i mi, ac felly chwaneged, cnid gan farw y byddi di farw, Jonathan.

45 A dywedodd y bobl wrth Saul, A leddir Jonathan, yr hwn a v.naeth yr ymwared mawr hyn yn Israel? Na ato Duw: fel mai byw yr ARGLWYDD, ni syrth un o walk ei ben ef ir ddaear; canys gyda Duw y gweithiodd efe heddiw. Ar bobl a waredasant Jonathan, fel na laddwyd ef.

46 Yna Saul a aeth i fyny oddi ar l y Philistiaid: ar Philistiaid a aethant iw lle eu hun.

47 Felly y cymerodd Saul y frenhiniaeth ar Israel; ac a ymladdodd yn erbyn ei holl elynion oddi amgylch, yn erbyn Moab, ac yn erbyn meibion Ammon, ac yn erbyn Edom, ac yn erbyn brenhinoedd Soba, ac yn erbyn y Philistiaid: ac yn erbyn pwy bynnag yr wynebodd, efe a brchfygodd.

48 Cynullodd lu hefyd, a thrawodd Amalec; ac a waredodd Israel o law ei anrheithwyr.

49 A meibion Saul oedd Jonathan, ac Issui, a Malcisua. Dyma enwau ei ddwy ferch ef: enw yr hynaf oedd Merab, ac enw yr ieuangaf Michal.

50 Ac enw gwraig Saul oedd Ahinoam merch Ahimaas: ac enw tywysog ei filwriaeth ef oedd Abner mab Ner, ewythr frawd ei dad i Saul.

51 Cis hefyd oedd dad Saul; a Ner tad Abner oedd fab Abiel.

52 A bu ryfel caled yn erbyn y Philistiaid holl ddyddiau Saul: a phan welai Saul ŵr glew a nerthol, efe ai cymerai ato ei hun.

PENNOD 15

1
A SAMUEL a ddywedodd wrth Saul, Yr ARGLWYDD am hanfonodd i ith eneinio di yn frenin ar ei bobl, sef ar Israel: ac yn awr gwrando ar lais geiriau yr ARGLWYDD.

2 Fel hyn y dywedodd ARGLWYDD y lluoedd; Cofiais yr hyn a wnaeth Amalec i Israel, y modd y gosododd efe iw erbyn ar y ffordd, pan ddaeth efe i fyny er Aifft.

3 DOS yn awr, a tharo Amalec, a dinistria yr hyn oll sydd ganddo, ac nac eiriach ef; ond lladd hwynt, yn ŵr ac yn wraig, yn ddyn bach ac yn blentyn sugno, yn ych ac yn oen, yn gamel ac yn asyn.

4 A Saul a gynullodd y bobl, ac au cyfrifodd hwynt yn Telaim, dau can mil o wŷr traed, a deng mil o wŷr Jwda.

5 A Saul a ddaeth hyd ddinas i Amalec, ac a gynllwynodd yn y dyffryn.

6 11 Dywedodd Saul hefyd wrth y Ceneaid, Cerddwch, ciliwch, ewch i waered o fysg yr Amaleciaid; rhag i mi rich distrywio chwi gyda hwynt: herwydd ti a wnaethost drugaredd a holl feibion Israel, pan ddaethant i fyny or Aint. Ar Ceneaid a ymadawsant o fysg yr Amaleciaid.

7 A Saul a drawodd yr Amaleciaid o Hafila, ffordd y delych di i Sur, yr h6n sydd ar gyfer yr Aifft.

8 Ac a ddaliodd Agag brenin yr Amaleciaid yn fyw, ac a laddodd yr holl bobl min y cleddyf.

9 Ond Saul ar bobl a arbedasant Agag, ar gorau or defaid, ar ychen, ar brasaf or wyn, ar hyn oll ydoedd dda, ac ni ddistrywient hwynt: a phob peth gwael a salw, hwnnw a ddifrodasant hwy.

10 Yna y bu gair yr ARGLWYDD with Samuel, gan ddywedyd,

11 Edifar yw gennyf osod Saul yn frenin: canys efe a ddychwelodd oddi ar fy l i, ac ni chyfiawnodd fy ngeiriau.
A bu ddrwg gan Samuel; ac efe a lefodd ar yr ARGLWYDD ar hyd y nos.

12 A phan gyfododd Samuel yn fore i gyfarfod Saul, mynegwyd i Samuel, gan ddywedyd, Daeth Saul i Carmel; ac wele, efe a osododd iddo Ie, efe a amgylchodd hefyd, ac a dramwyodd, ac a aeth i waered i Gilgal.

13 A Samuel a ddaeth at Saul. A Saul ddywedodd wrtho ef, Bendigedig fyddych di gan yr ARGLWYDD: mi a gyflewnais air yr ARGLWYDD.

14 A dywedodd Samuel, Beth ynteu yw brefiad y defaid hyn yn fy nghlustiau, a beichiad y gwartheg yr hwn yr ydwyf yn ei glywed?

15 A Saul a ddywedodd, Oddi ar yr Amaleciaid y dygasant hwy: canys y bobl a arbedodd y defaid gorau, ar ychen, i frberthu ir ARGLWYDD dy DDUW; ar than arall a ddifrodasom ni.

16 Yna y dywedodd Samuel wrth Saul, Aros, a mi a fynegaf i ti yr hyn a lefarodd yr ARGLWYDD wrthyf fi neithiwr. Yntau a ddywedodd wrtho, Llefara.

17 A Samuel a ddywedodd, Onid pan (beddit fychan yn dy oLwg dy hun, y gwnaed di yn ben ar lwythau Israel, ac yr eneiniodd yr ARGLWYDD di yn frenin ar Israel?

18 Ar ARGLWYDD ath anfonodd di i daith, ac a ddywedodd, DOS, a difroda y pechaduriaid, yr Amaleciaid, ac ymladd tw herbyn, nes eu difa hwynt.

19 Paham gan hynny na wrandewaist ar lais yr ARGLWYDD, eithr troaist at yr anrhaith, a gwnaethost ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD?

20 A Saul a ddywedodd wrth Samuel, Yn wir mi a wrandewais ar lais yr ARGLWYDD, ac a rodiais yn y ffordd ym hanfonodd yr ARGLWYDD iddi, a dygais Agag brenin Amalec, ac a ddifrodais yr Amaleciaid.

21 Ond y bobl a gymerth or ysbail, ddefaid a gwartheg, blaenion y ddifrodaeth, i aberthu ir ARGLWYDD dy DDUW yn Gilgal.

22 A Samuel a ddywedodd, A yw ewyllys yr ARGLWYDD ar boethoffrymau, neu ebyrth, megis ar wrando ar lais yr ARGLWYDD? Wele, gwrando sydd well nag aberth, ac ufuddhau na braster hyrddod.

23 Canys anufudd-dod sydd fel pechod dewiniaeth; a throseddiad sydd anwiredd a delw-addoliaeth. Oherwydd i ti fwrw ymaith air yr ARGLWYDD, yntau ath fwrw dithau ymaith o fod yn frenin.

24 St A Saul a ddywedodd wrth Samuel, Pechais: canys troseddais air yr ARGLWYDD, ath einau dithau; oherwydd i mi ofni y bobl, a gwrando ar eu llais hwynt.

25 Ond yn awr maddau, atolwg, fy mhechod, a dychwel gyda mi, fel yr addolwyf yr ARGLWYDD.

26 A Samuel a ddywedodd with Saul, Ni ddychwelaf gyda thi; canys bwriaist ymaith air yr ARGLWYDD, ar ARGLWYDD ath fwriodd dithau ymaith o fod yn frenin ar Israel.

27 A phan drodd Samuel i fyned ymaith, efe a ymaflodd yng nghwr ei fantell ef; a hi a rwygodd.

28 A Samuel a ddywedodd wrtho, Yr ARGLWYDD a rwygodd Irenhiniaeth Israel oddi wrthyt ti heddiw, ac ai rhoddes i gymydog i ti, gwell na thydi.

29 A hefyd, Cadernid Isr.icl ni ddywed gelwydd, ac nid edifarha: cunys nid dyn yw efe, i edifarhau.

30 Yna y dywedodd Saul, Pechais: anrhydedda fi, atolwg, yn awr gerbron
henuriaid fy mhobl, a cherbron Israel, a dychwel gyda mi, fel yr addolwyf yr ARGLWYDD dy DDUW.

31 Felly Samuel a ddychwelodd ar l Saul: a Saul a addolodd yr ARGLWYDD.

32 Yna y dywedodd Samuel, Cyrchwch ataf fi Agag brenin yr Amaleciaid. Ac Agag a ddaeth ato ef yn hoyw. Ac Agag a ddyv.edodd, Chwerwder marwolaeth yn ddiau a aeth ymaith.

33 A Samuel a ddywedodd, Fel y diblantodd dy gleddyf di wragedd, felly y diblentir dy fam dithau ymysg gwragedd. A Samuel a ddarniodd Agag gerbron yr ARGLWYDD yn Gilgal.

34 Yna Samuel a aeth i Rama; a Saul a aeth i fyny iw dv yn Gibea Saul.

35 Ac nid ymwelodd Samuel mwyach & Saul hyd ddydd ei farwolaeth; ond Samuel a alarodd am Saul: ac edifar fu gan yr ARGLWTOD osod Saul yn frenin ar Israel.

PENNOD 16

1
AR ARGLWYDD a ddywedodd wrth Samuel, Pa hyd y galeri di am Saul, gan i mi ei fwrw ef ymaith o deyrnasu ar Israel? Llanw dy gorn ag olew, a dos; mi ath anfonaf di at Jesse y Beth lehemiad: canys ymysg ei feibion ef y darperais i mi frenin.

2 A Samuel a ddywedodd. Pa fodd yr af fi? os Saul a glyw, efe am lladd i. A dywedodd yr ARGLWYDD, Cymer anner-fuwch gyda thi. a dywed, Deuthum i aberthu ir ARGLWYDD.

3 A galw Jesse ir aberth, a mi a hysbysaf i ti yr hyn a wnelych: a thi a eneini i mi yr hwn a ddywedwyf wrthyt.

4 A gwnaeth Samuel yr hyn a archasai yr ARGLWYDD, ac a ddaeth i Bethlehem. A henuriaid y ddinas a ddychrynasant wrth gyfarfod ag ef; ac a ddywedasant, Ai heddychlon dy ddyfodiad?

5 Ac efe a ddywedodd, Heddychlon: deuthum i aberthu ir ARGLWYDD: ymt sancteiddiwch, a deuwch gyda mi ir aberth. Ac efe a sancteiddiodd Jesse ai feibion, ac au galwodd hwynt ir aberth.

6 A phan ddaethant, efe a edrychodd ar Eliab; ac a ddywedodd, Diau fod eneiniog yr ARGLWYDD ger ei fron ef.





7 Ar ARGLWYDD a ddywedodd wrth Samuel, Nac edrych ar ei wynepryd ef, nac ar uchder ei gorffolaeth ef: canys gwrthodais ef. Oherwydd nid edrych Duw fel yr edrych dyn: canys dyn a edrych ar y golygiad; ond yr ARGLWYDD a edrych ar y galon.

8 Yna Jesse a alwodd Abinadab, ac a barodd iddo ef fyned o flaen Samuel. A dywedodd yntau, Ni ddewisodd yr ARGLWYDD hwn chwaith.

9 Yna y gwnaeth Jesse i Samma ddyfod. A dywedodd yntau, Ni ddewisodd yr ARGLWYDD hwn chwaith.

10 Yna y parodd Jesse iw saith mab ddyfod gerbron Samuel. A Samuel a ddywedodd wrth Jesse, Ni ddewisodd yr ARGLWYDD y rhai hyn.

11 Dywedodd Samuel hefyd wrth Jessei Ai dyma dy holl blant? Yntau a ddywedodd, Yr ieuangaf eto sydd yn l; ac wele, mae efe yn bugeilior defaid. A dywedodd Samuel wrth Jesse, Danfon, a chyrch ef: canys nid eisteddwn ni i lawr nes ei ddyfod ef yma.

12 Ac efe a anfonodd, ac ai cyrchodd ef. Ac efe oedd writgoch, a theg yr olwg, a hardd o wedd. A dywedodd yr ARGLWYDD, Cyfod, eneinia ef: canys dyma efe.

13 Yea y cymerth Samuel gorn yr olew, ac ai heneiniodd ef yng nghanol ei frodyr. A daeth ysbryd yr ARGLWYDD ar Dafydd, or dydd hwnnw allan. Yna Samuel a gyfododd, ac a aeth i Rama.

14 Ond ysbryd yr ARGLWYDD a giliodd oddi wrth Saul; ac ysbryd drwg oddi wrth yr ARGLWYDD ai blinodd ef.

15 A gweision Saul a ddywedasant wrtho ef, Wele yn awr, drwg ysbryd oddi wrth Douw sydd yn dy flino di.

16 Dyweded, atolwg, ein meistr ni wrth dy weision sydd ger dy fron, am iddynt geisio gŵr yn medru canu telyn: a bydd, pan ddelo drwg ysbryd oddi wrth DDUW arnat ti, yna iddo ef ganu ai law; a da fydd i ti.

17 A dywedodd Saul wrth ei weision, Edrychwch yn awr i mi am ŵr yn medru canu yn dda, a dygwch ef ataf fi.

18 Ac un or llanciau a atebodd, ac a ddywedodd, Wele, gwelais fab i Jesse y Bethlehemiad, yn medru canu, ac yn rymus o nerth, ac yn rhyfelwr, yn ddoeth o ymadrodd hefyd, ac yn ŵr lluniaidd; ar ARGLWYDD sydd gydag ef.

19 Yna yr anfonodd Saul genhadau at Jesse, ac a ddywedodd, Anfon ataf fi Dafydd dy fab, yr hwn sydd gydar praidd.

20 A Jesse a gymerth asyn llwythog o fara, a chostrelaid o win, a myn gafr, ac au hanfonodd gyda Dafydd ei fab at Saul.

21 A Dafydd a ddaeth at Saul, ac a safodd ger ei fron ef: yntau ai hoffodd ef yn fawr; ac efe a aeth yn gludydd arfau iddo ef.

22 A Saul a anfonodd at Jesse, gan ddywedyd, Arhosed Dafydd, atolwg, ger fy mron i: canys efe a gafodd ffafr yn fy ngolwg.

23 A phan fyddai y drwg ysbryd oddi wrth DDUW ar Saul, y cymerai Dafydd delyn, ac y canai ai ddwylo; a byddai esmwythdra i Saul; a da oedd hynny iddo, ar ysbryd drwg a giliai oddi wrtho.

PENNOD 17

1
YNA y Philistiaid a gasglasant eu byddinoedd i ryfel, ac a ymgynullasant yn Socho, yr hon sydd yn Jwda, ac a wersyllasant rhwng Socho ac Aseca, yng nghwr Dammim.

2 Saul hefyd a gwŷr Israel a ymgasglasant, ac a wersyllasant yn nyffryn Ela, ac a drefnasant y fyddin i ryfel yn erbyn y Philistiaid.

3 Ar Philistiaid oedd yn sefyll ar fynydd or naill du, ac Israel yn sefyU. ar fynydd or tu arall: a dyffryn oedd rhyngddynt.

4 A daeth gŵr rhyngddynt hwy allan o wersylloedd y Philistiaid, ai enw Goleiath, o Gath: ei uchder oedd chwe chufydd a rhychwant.

5 A helm o bres ar ei ben, a llurig emog

a wisgai: a phwys y llurig oedd bm mil o siclau pres.

6 A botasau pres oedd am ei draed ef, a tharian bres rhwng ei ysgwyddau.

7 A phaladr ei waywffon ef oedd fel carfan gwehydd; a blaen ei waywffon ef oedd chwe chan sicl o haearn: ac un yn dwyn tarian oedd yn myned oi flaen ef.

8 Ac efe a safodd, ac a waeddodd ar fyddinoedd Israel, ac a ddywedodd wrthynt, I ba beth y deuwch i drefnu eich byddinoedd? Onid ydwyf fi Phihstiad, a chwithau yn weision i Saul? dewiswch i chwi ŵr, i ddyfod i waered ataf fi.

9 Os gall efe ymladd mi, am lladd i; yna y byddwn ni yn weision i chwi: ond os royfi ai gorchfygaf ef, ac ai lladdaf ef; yna y byddwch chwi yn weision i ni, ac y gwasanaethwch ni.

10 Ar Philistiad a ddywedodd, Myfi a waradwyddais fyddinoedd Israel y dydd hwn: moeswch ataf fi ŵr, fel yr ymladdom ynghyd.

11 Pan glybu Saul a holl Israel y geiriau hynny gan y Philistiad, yna y digalonasant, ac yr ofnasant yn ddirfawr.

12 Ar Dafydd hwn oedd fab i Effratewr o Bethlehem Jwda, ai enw Jesse; ac iddo ef yr oedd wyth o feibion, ar gŵr yn nyddiau Saul a ai yn hynafgwi ymysg gwŷr.

13 A thri mab hynaf Jesse a aethant ac a ddilynasant ar l Saul ir rhyfel: ac enw ei dri mab ef, y rhai a aethant ir rhyfel, oedd Eliab y cyntaf-anedig, ac Abinadab yr ail, a Samma y trydydd.

14 A Dafydd oedd ieuangaf: ar tr} hynaf a aeth ar l Saul.

15 Dafydd hefyd a aeth ac a ddychwelodd oddi wrth Saul, i fugeilio defaid ei dad yn Bethlehem.

16 Ar Philistiad a nesaodd fore a hwyr, ac a ymddangosodd ddeugain niwmod.

17 A dywedodd Jesse wrth Dafydd ei fab, Cymer yn awr ith frodyr effa or eras ŷd hwn, ar deg torth hyn, ac ar redeg dwg hwynt ir gwersyll at dy frodyr.

18 Dwg hefyd y deg cosyn ir hyn i dywysog y mil, ac ymwel ath frodyr a ydynt hwy yn iach, a gollwng yn rhydd eu gwysti hwynt.

19 Yna Saul, a hwythau, a holl wŷr Israel, oeddynt yn nyffryn Ela, yn ymladd ar Philistiaid.

20 A Dafydd a gyfododd yn fore, ac a adawodd y defaid gyda cheidwad, ac a gymerth, ac a aeth, megis y gorchmynasai Jesse iddo ef, ac efe a ddaeth ir gwersyll, ar llu yn myned allan ir gad, ac yn bloeddio ir frwydr.

21 Canys Israel ar Philistiaid a ymr fyddinasant, fyddin yn erbyn byddin.

22 A Dafydd a adawodd y mud oddi wrtho dan law ceidwad y dodrefn, ac a redodd ir llu, ac a ddaeth, ac a gyfarchodd well iw frodyr.

23 A thra yr oedd efe yn ymddiddan a. hwynt, wele y gŵr oedd yn sefyll rhwng y ddeulu, yn dyfod i fyny o fyddinoedd y Philistiaid, Goleiath y Philistiad o Gath wrth ei enw, ac efe a ddywedodd yr un fath eiriau, fel y clybu Dafydd.

24 A holl wŷr Israel, pan welsant y gŵr hwnnw, a ffoesant rhagddo ef, ac a ofnasant yn ddirfawr.

25 A dywedodd gwŷr Israel, Oni welsoch chwi y gŵr hwn a ddaeth i fyny? diau i waradwyddo Israel y mae yn dyfod i fyny: ar gŵr ai lladdo ef, y brenin a gyfoethoga hwnnv; a chyfoeth mawr; ei ferch hefyd a rydd efe iddo ef; a thŷ ei dad ef a wna efe yn rhydd yn Israel.

26 A Dafydd a lefarodd wrth y gwŷr oedd yn sefyll yn ei ymyi, gan ddywedyd, Beth a wneir ir gŵr a laddo y Philistiad hwn, ac a dynno ymaith y gwaradwydd oddi ar Israel? canys pwy ywr Philistiad dienwaededig hwn, pan waradwyddai efe fyddinoedd y Duw byw?

27 Ar bobl a ddywedodd wrtho ef fel hyn, gan ddywedyd. Felly y gwneir ir gŵr ai lladdo ef.

28 Ac Eliab, ei frawd hynaf, ai clybu pan oedd efe yn ymddiddan ar gwyr: a dieter Eliab a enynnodd yn erbyn Dafydd; ac efe a ddywedodd, Paham y daethost i waered yma? a chyda phwy y gadewaist yr ychydig ddefaid hynny yn yr anialwch? Myfi a adwaen dy falchder di, a drygioni dy galon: canys i weled y thyfel y daethost ti i waered.

29 A dywedodd Dafydd, Beth a waettthum i yn awr?
Onid oes achos?

30 Ac efe a droes oddi wrtho"ef at un arall, ac a ddywedodd yr un modd: ar bobl ai hatebasant ef air yng ngair fel or blaen.

31 A phan glybuwyd y geiriau a lefarodd Dafydd, yna y mynegwyd hwynt gerbron Saul: ac efe a anfonodd amdano ef.

32 A Dafydd a ddywedodd wrth Saul, Na lwfrhaed calon neb oi herwydd ef: dy was di a ac a ymladd ar Philistiad hwn.

33 A dywedodd Saul wrth Dafydd, Ni flii di fyned yn erbyn y Philistiad hwn, i pnladd ag ef: canys llanc ydwyt ti, ac yntau sydd yn rhyfelwr oi febyd.; 34 A Dafydd a ddywedodd wrth Saul, Bugail oedd dy was di ar ddefaid ei dad; a daeth Hew ac arth, ac a gymerasant oen or praidd.

35 A mi a euthum ar ei l ef, ac ai trewais ef, ac ai hachubais oi safn ef: a phan gyfododd efe im herbyn i, mi a ymeflais yn ei farf ef, ac ai trewais, ac &i lleddais ef.

36 Felly dy was di a laddodd y Hew, ar arth: ar Philistiad dienwaededig hwn fydd megis un ohonynt, gan iddo amherchi byddinoedd y Duw byw.

37 Dywedodd Dafydd hefyd, Yr ARGLWYDD, yr hwn am hachubodd i o grafanc y llew, ac o half yr arth, efe am hachub i o law y Philistiad hwn. A dywedodd Saul wrth Dafydd, DOS, ar ARGLWYDD fyddo gyda thi.

38 A Saul a wisgodd Dafydd ai arfau ei hun, ac a roddodd helm o bres ar ei teen ef, ac ai gwisgodd ef mewn llurig.

39 A Dafydd a wrcgysodd ei gleddyf ar ei arfau, ac a geisiodd gcrdded; am na phrofasai efe. A dywedodd Dafydd wrth Saul, Ni allaf gerdded yn y rhai hyn: canys ni phrofais i. A Dafydd au diosgodd oddi amdano.

40 Ac efe a gymerth ei ffon yn ei law, ac a ddewisodd iddo bump o gerrig llyfnion or afon, ac au gosododd hwynt yng nghod y bugeiliaid yr hon oedd ganddo, sef yn yr ysgrepan: ai ffon dafl oedd yn ei law: ac efe a nesaodd at y Philistiad.

41 Ar Philistiad a gerddodd, gan fyned a nesau at Dafydd; ar gŵr oedd yn dwyn y darian oi flaen ef.

42 A phan edrychodd y Philistiad o amgylch, a chanfod Dafydd, efe ai diystyrodd ef; canys llanc oedd efe, a gwritgoch, a theg yr olwg.

43 Ar Philistiad a ddywedodd wrth Dafydd, Ai ei ydwyf fi, gan dy fod yn dyfod ataf fi a ffyn? Ar Philistiad a regodd Dafydd trwy ei dduwiau ef.

44 Y Philistiad hefyd a ddywedodd wrth Dafydd, Tyred ataf fi, a rhoddaf dy gnawd i ehediaid y nefoedd, ac i anifeiliaid y maes.

45 Yna y dywedodd Dafydd wrth y Philistiaid, Ti ydwyt yn dyfod ataf fi chleddyf, ac a gwaywffon, ac a tharian; a minnau ydwyf yn dyfod atat ti yn enw ARGLWYDD y lluoedd, Duw byddinoedd Israel, yr hwn a geblaist ti.

46 Y dydd hwn y dyry yr ARGLWYDD dydi yn fy llaw i, a mi ath drawaf di, ac
a gymeraf ymaith dy ben oddi arnat; ac a roddaf gelanedd gwersyll y Philistiaid y dydd hwn i ehediaid y nefoedd, ac i lwystfilod y ddaear; fel y gwypo yr holl ddaear fod Duw yn Israel.

47 Ar holl gynulleidfa hon a gant wybod, nad chleddyf, nac a gwaywffon y gwared yr ARGLWYDD: canys eiddo yr ARGLWYDD yw y rhyfel, ac efe ach rhydd chwi yn ein llaw ni.

48 A phan gyfododd y Philistiad, a dyfod a nesau i gyfarfod Dafydd; yna y brysiodd Dafydd, ac a redodd tuar fyddin i gyfarfod ar Philistiad.

49 A Dafydd a estynnodd ei law ir god, ac a gymerth oddi yno garreg, ac a dafiodd, ac a drawodd y Philistiad yn ei daloen; ar garreg a soddodd yn ei daloen ef: ac efe a syrthiodd i lawr ar ei wyneb.

50 Felly y gorthrechodd Dafydd y Pbilistiad a ffon dafl ac a charreg, ac a drawodd y Philistiad, ac ai lladdodd ef; er nad oedd cleddyf yn llaw Dafydd.

51 Yna y rhedodd Dafydd, ac a safodd ar y Philistiad, ac a gymerth ei gleddyf ef, ac ai tynnodd or wain, ac ai lladdodd ef, ac a dorrodd ei ben ef ag ef. A phan welodd y Philistiaid farw ou cawr hwynt hwy a ffoesant.

52 A gwŷr Israel a Jwda a gyfodasant, ac a fioeddiasant; ac a erlidiasant y Philistiaid, hyd y ffordd y delych ir dyffryn, a hyd byrth Bcron. Ar Philistiaid a syrthiasant yn archolledig ar hyd ffordd Saaraim, sef hyd Gath, a hyd Ecron.

53 A meibion Israel a ddychwelasant o ymlid ar l y Philistiaid, ac a anrheithiasant eu gwersylloedd hwynt.

54 A Dafydd a gymerodd ben y Philistiad, ac ai dug i Jerwsalem; ai arfau ef a osododd efe yn ei babell.

55 If A phan welodd Saul Dafydd yn myned i gyfarfod ar Philistiad, efe a ddywedodd wrth Abner, tywysog y nlwriaeth, Mab i bwy yw y llanc hwn, Abner? Ac Abner a ddywedodd, Fel y mae yn fyw dy enaid, O frenin, nis gwn i.

56 A dywedodd y brenin, Ymofyn mab i bwy yw y gŵr ieuanc hwn.

57 A phan ddychwelodd Dafydd o ladd y Philistiad, Abner ai cymerodd ef ac ai dug o flaen Saul, a phen y Pbilistiad yn ei law.

58 A Saul a ddywedodd wrtho ef, Mab i bwy wyt ti, y gŵr ieuanc? A dywedodd Dafydd, Mab ith was Jesse y Bethle. hemiad.,

PENNOD 18

1
A wedi darfod iddo ymddiddan a Saul, enaid Jonathan a ymglymodd wrth enaid Dafydd; a Jonathan ai carodd ef megis ei enaid ei hun.

2 A Saul ai cymerth ef ato y diwrnod hwnnw, ac ni adawai iddo ddychwelyd i dŷ ei dad.

3 Yna. Jonathan a Dafydd a wnaethant gyfamod; oherwydd efe ai carai megis ei enaid ei hun.

4 A Jonathan a ddiosgodd y fantell oedd amdano ei hun, ac ai rhoddes i Dafydd, ai wisgoedd, ie, hyd yn oed ei gleddyf, ai fwa, ai wregys.

5 *I A Dafydd a aeth i ba le bynnag yr anfonodd Saul ef, ac a ymddug yn ddoeth. A Saul ai gosododd ef ar y rhyfelwyr: ac efe oedd gymeradwy yng ngolwg yr holl bobl, ac yng ngolwg gweision Saul hefyd.

6 A bu, wrth ddyfod ohonynt, pan ddychwelodd Dafydd o ladd y Phiiistiad, ddyfod or gwragedd allan o holl ddinasoedd Israel, dan ganu a dawnsio, i gyfarfod ar brenin Saul a thympanau, a gorfoledd, ac ag offer cerdd dannau.

7 Ar gwragedd wrth ganu a ymatebent, ac a ddywedent, Lladdodd Saul ei filoedd, a Dafydd ei fyrddiwn.

8 A digiodd Saul yn ddirfawr, ar ymadrodd hwn oedd ddrwg yn ei olwg ef; ac efe a ddywedodd, Rhoddasant i Dafydd fyrddiwn, ac i mi y rhoddasant filoedd: beta mwy a roddent iddo ef, ond y frenhiniaeth?

9 A bu Saul ai lygad ar Dafydd or dydd hwnnw allan.

10 Bu hefyd drannoeth, ir drwg ysbryd oddi wrth DDUW ddyfod ar Saul; ac efe a broffwydodd yng nghanol y ty: a Dafydd a ganodd ai law, fel or blaen: a gwaywffon oedd yn llaw Saul.

11 A Saul a daflodd y waywffon; ac a ddywedodd, Trawaf trwy Dafydd yn y pared. A Dafydd a giliodd ddwywaittt oi ŵydd ef.

12 A Saul oedd yn ofni Dafydds oherwydd bod yr ARGLWYDD gydag ef, a chilio ohono oddi wrth Saul.

13 Am hynny Saul ai gyrrodd ef ymaith oddi wrtho, ac ai gosododd ef yn dywysog ar fil: ac efe a aeth i mewn ac allan o flaen y bobl.

14 A Dafydd a ymddug yn ddoeth yn ei holl ffyrdd; ar ARGLWYDD oediS gydag ef.

15 A phan welodd Saul ei fod ef yn ddoeth iawn, efe ai hofnodd ef.;

16 Eithr holl Israel a Jwda & garodd Dafydd, am ei fod ef yn myned i mewa ac allan ou blaen hwynt.

17 A dywedodd Saul with Dafydd, Wele Merab fy merch hynaf, hi a roddaf fi i ti yn wraig: yn unig bydd i mi yn fab nerthol, ac ymladd ryfeloedd yr ARGLWYDD. (Canys dywedasai Saul, Ni bydd fy llaw i arno ef, ond llaw y Philistiaid fydd arno ef.)

18 A Dafydd a ddywedodd with Saul, Pwy ydwyf fl? a pheth yw fy mywyd, neu dylwyth fy nhad i yn Israel, fel y byddwn yn ddaw ir brenin?

19 Eithr yn yr amser y dylesid rhoddi Merab merch Saul i Dafydd, hi a roddwyd i Adriel y Meholathiad yn wraig.

20 A Michal merch Saul a garodd Dafydd: a mynegasant hynny i Saul; ar peth fu fodlon ganddo.

21 A dywedodd Saul, Rhoddaf hi iddo ef, fel y byddo hi iddo yn fagi, ac y byddo llaw y Philistiaid yn ei erbyn ef. Felly Saul a ddywedodd wrth Dafydd, Trwy un or ddwy y byddi fab yng " nghyfraith i mi heddiw.

22 A Saul a orchmynnodd iw weision fel hyn; Ymddiddenwch a Dafydd yn ddirgel, gan ddywedyd, Wele, y brenin sydd hoff ganddo dydi, ai holl weision ef ath garant di: yn awr gan hynny ymgyfathracha ar brenin.

23 A gweision Saul a adroddasant wrth Dafydd y geiriau hyn. A Dafydd a ddywedodd, Ai ysgafn yw yn eich golwg chwi ymgyfathrachu a brenin, a minnau yn ŵr tlawd a gwael?

24 A gweision Saul a fynegasant iddo, gan ddywedyd, Fel hyn y llefarodd Dafydd.

25 A dywedodd Saul, Fel hyn y dywedwch wrth Dafydd; Nid yw y brenin yn ewyllysio cynhysgaeth, ond cael cant o flaengrwyn y Philistiaid, i ddial ar elynion y brenin. Ond Saul oedd yn meddwl peri lladd Dafydd trwy law y Philistiaid.

26 Ai weision ef a fynegasant i Dafydd y geiriau hyn; ar ymadrodd fu fodlon gan Dafydd am ymgyfathrachu ar brenin; ac ni ddaethai yr amser eto.

27 Am hynny y cyfododd Dafydd, ac efe a aeth, ai wŷr, ac a drawodd ddau cannwr or Philistiaid: a Dafydd a ddygodd eu blaengrwyn hwynt, a hwy au cwbl dalasant ir brenin, i ymgyfathrachu ohono ef ar brenin. A Saul a roddodd Michal ei ferch yn wraig iddo ef.

28 A Saul a welodd ac a wybu fod yr ARGLWYDD gyda Dafydd, a bod Michal merch Saul yn ei garu ef.

29 A Saul oedd yn ofni Dafydd yn fwy eto: a bu Saul yn elyn i Dafydd byth.

30 Yna tywysogion y Philistiaid a aent allan: a phan elent hwy, Dafydd a fyddai ddoethach na holl weision Saul; ai enw ef a aeth yn anrhydeddus iawn.

PENNOD 19

1
A SAUL a ddywedodd wrth Jonathan ei fab, ac wrth ei holl weision, am ladd Dafydd.

2 Ond Jonathan mab Saul oedd hoff iawn ganddo Dafydd. A mynegodd Jonathan i Dafydd, gan ddywedyd, Saul fy nhad sydd yn ceisio dy ladd di: ac yn awr ymgadw, atolwg, hyd y bore, ac aros mewn lle dirgel, ac ymguddia:

3 A mi a af allan, ac a safaf gerllaw fy nhad yn y maes y byddych di ynddo, a mi a ymddiddanaf am tad oth blegid di; ar hyn a welwyf, mi ai mynegaf i ti.

4 A Jonathan a ddywedodd yn dda am Dafydd wrth Saul ei dad, ac a ddywedodd wrtho, Na pheched y brenin yn erbyn ei was, yn erbyn Dafydd: oherwydd ni phechodd efe ith erbyn di, ac oherwydd bod ei weithredoedd ef yn dda iawn i ti.

5 Canys efe a osododd ei einioes yn ei law, ac a drawodd y Philistiad; ar ARGLWYDD a wnaeth iachawdwnaeth mawr i holl Israel: ti ai gwelaist, ac a lawenychaist: paham, gan hynny, y pechi yn erbyn gwaed gwirion, gan ladd Dafydd yn ddiachos?

6 A Saul a wrandawodd ar lais Jonathan; a Saul a dyngodd, Fel mai byw yr ARGLWYDD, ni leddir ef.

7 A Jonathan a alwodd ar Dafydd; a Jonathan a fynegodd iddo ef yr holl eiriau hyn. A Jonathan a ddug Dafydd at Saul: ac efe a fu ger ei fron ef megis cynt.

8 A bu chwaneg o ryfel: a Dafydd a aeth allan ac a ymladdodd yn erbyn y Philistiaid, ac au trawodd hwynt a lladdfa fawr; a hwy a ffoesant rhagddo ef.

9 Ar drwg ysbryd oddi wrth yr ARGLWYDD oedd ar Saul, pan oedd efe yn eistedd yn ei dy ai waywffon yn ei law: a Dafydd oedd yn canu ai law.,

10 A cheisiodd Saul daro ai waywffon trwy Dafydd, yn y pared: ond efe a giliodd o ŵydd Saul; ac yntau a drawodd y waywffon yn y pared. A Dafydd a ffodd, ac a ddihangodd y nos honno.

11 Saul hefyd a anfonodd genhadau i dŷ Dafydd, iw wylied ef, ac iw ladd ef, y bore: a Michal ei wraig a fynegodd i Dafydd, gan ddywedyd, Onid achubi dy einioes heno, yfory yth leddir.

12 Felly Michal a ollyngodd Dafydd i lawr trwy ffenestr: ac efe a aeth, ac a ffodd, ac a ddihangodd.

13 A Michal a gymerodd ddelw, ac ai gosododd yn y gwely; a chlustog o flew geifr a osododd hi yn obennydd iddi, ac ai gorchuddiodd dillad.

14 A phan anfonodd Saul genhadau i ddala Dafydd, hi a ddywedodd, Y mae efe yn glaf.

15 A Saul a anfonodd eilwaith genhadau i edrych Dafydd, gan ddywedyd, Dygwch ef i fyny ataf fi yn ei wely, fel y lladdwyf ef.

16 A phan ddaeth y cenhadau, wele y ddelw ar y gwely, a chlustog o flew geifr yn obennydd iddi.

17 A dywedodd Saul wrth Michal, Paham y twyllaist fi fel hyn, ac y gollyngaist fy ngelyn i ddianc? A Michal a ddywedodd wrth Saul, Efe a ddywedodd wrthyf, Gollwng fi; onid e, mi ath laddaf di.

18 Felly Dafydd a ffodd, ac a ddihangodd, ac a ddaeth at Samuel i Rama; BC a fynegodd iddo yr hyn oll a wnaethai Suul iddo ef. Ac efe a aeth at Samuel, a liwy a drigasant yn Naioth.

19 A mynegwyd i Saul, gan ddywedyd, Wele, y mae Dafydd yn Naioth o fewn Rama.

20 A Saul a anfonodd genhadau i ddala Dafydd. A phan welsant gynulleidfa y proffwydi yn proffwydo, a Samuel yn sefyll wedi ei osod arnynt hwy, yr oedd ar genhadau Saul ysbryd Duw, fel y proffwydasant hwythau hefyd.

21 A phan fynegwyd hyn i Saul, efe a anfonodd genhadau eraill; a hwythau hefyd a broffwydasant. A thrachefn danfonodd Saul genhadau y drydedd waith; a phroffwydasant hwythau hefyd.

22 Yna yntau hefyd a aeth i Rama; ac a ddaeth hyd y ffynnon fawr sydd yn Sechu: ac efe a ofynnodd, ac a ddywedodd, Pa le y mae Samuel a Dafydd?
Ac un a ddywedodd, Wele, y maent yn Naioth o fewn Rama.

23 Ac efe a aeth yno i Naioth yn Rama. Ac arno yntau hefyd y daeth ysbryd Duw; a chan fyned yr aeth ac y proffwydodd, nes ei ddyfod i Naioth yn Rama.

24 Ac efe a ddiosgodd ei ddillad, ac a broffwydodd hefyd gerbron Samuel, ac a syrthiodd i lawr yn noeth yr holl ddiwrnod hwnnw, ar holl nos. arni hynny y dywedent, A ydyw Saul hefyd ymysg y proffwydi?

PENNOD 20

1
A DAFYDD a ffodd o Naioth yn Rama: ac a ddaeth, ac a ddywedodd gerbron Jonathan, Beth a wneuthum i? beth yw fy anwiredd? a pheth yw fy rohechod o flaen dy dad di, gan ei fod efe yn ceisio fy einioes i?

2 Ac efe a ddywedodd wrtho, Na ato Duw; ni byddi farw: wele, ni wna fy nhad ddim, na mawr na bychan, heb ei fynegi i mi: paham gan hynny y celai fy nhad y peth hyn oddi wrthyf fi? Nid felly y mae.

3 A Dafydd a dyngodd eilwaith, ac a ddywedodd, Dy dad a wŷr yn hysbys i mi gael ffafr yn dy olwg di; am hynny y dywed, Na chaed Jonathan wybod hyn, rhag ei dristau ef: cyn wired a bod yr ARGLWYDD 3m fyw, ath enaid dithau yn fyw, nid oes ond megis cam rhyngof fi ac angau.



4 Yna y dywedodd Jonathan with Dafydd, Dywed beth yw dy ewyllys, a mi ai cwblhaf i ti.

5 A Dafydd a ddywedodd wrth Jonathan, Wele, y dydd cyntaf or mis yw yfory, a minnau gan eistedd a ddylwn eistedd gydar brenin i fwyta: ond gollwng fi, fel yr ymguddiwyf yn y maes hyd brynhawn y try dydd dydd.

6 Os dy dad a ymofyn yn fanwl amdanaf; yna dywed, Dafydd gan ofyn a ofynnodd gennad gennyf fi, i redeg i Bethlehem, ei ddinas ei him: canys aberth blynyddol sydd yno ir holl genedl.

7 Os fel hyn y dywed efe. Da; heddwch fydd ith was: ond os gan ddigio y digia efe, gwybydd fod ei fryd ef ar ddrwg.

8 Gwna gan hynny drugaredd ath was, canys i gyfamod yr ARGLWYDD y dygaist dy was gyda thi: ac od oes anwiredd ynof fi, lladd di fi; canys i ba beth y dygi fi at dy dad?

9 A dywedodd Jonathan, Na ato Duw hynny i ti: canys, os gan wybod y cawn wybod fod malais wedi ei baratoi gan fy nhad i ddyfod ith erbyn, onis mynegwn iti?

10 A Dafydd a ddywedodd wrth Jonathan, Pwy a fynega i mi? neu beth os dy dad ath etyb yn arw?,

11 A dywedodd Jonathan wrth Dafydd, Tyred, ac awn ir maes.
A hwy a aethant ill dau ir maes.

12 A Jonathan a ddywedodd wrth Dafydd, O ARGLWYDD DDUW Israel, wedi i mi chwilio meddwl fy nhad, ynghylch y pryd hwn yfory, neu drennydd; ac wele, os daioni fydd tuag at Dafydd, ac oni anfonaf yna atat ti, ai fyncgi i ti;

13 Fel hyn y gwnel yr ARGI.WYDD i Jonathan, ac ychwaneg: os da fydd gan fy nhad wneuthur drwg i ti; yna y mynegaf i ti, ac ath ollyngaf ymaith, fel yr elych mcwn heddwch: a bydded yr ARGLWYDD gyda thi, megis y bu gydam tad i.

14 Ac nid yn unig tra fyddwyf fi byw, y gwnei drugaredd yr ARGLWYDD A mi, fel na byddwyf fi marw:

15 Ond hefyd na thor ymaith dy drugaredd oddi wrth fy nhŷ i byth: na chwaith pan ddistrywio yr ARGLWYDD elynion Dafydd, bob un oddi ar wyneb y ddaear.

16 Felly y cyfamododd Jonathan a thŷ Dafydd; ac efe a ddywedodd, Gofynned, yr ARGLWYDD hyn ar law gelynion Dafydd.

17 A Jonathan a wnaeth i Dafydd yntau dyngu, oherwydd efe ai carai ef: canys fel y carai ei enaid ei hun, y carai efe ef.

18 A Jonathan a ddywedodd wrtho ef, Yfory yw y dydd cyntaf or mis: ac ymofynnir amdanat; oherwydd fe fydd dy eisteddle yn wag.;.

19 Ac wedi i ti aros dridiau, yna tyred i waered yn fuan; a thyred ir lle yr ymguddiaist ynddo pan oedd y petti ac waith, ac aros wrth faen Esel.

20 A mi a saethaf dair o saethau tuai ystlys ef, fel pes gollyngwn hwynt at nod.

21 Wele hefyd, mi a anfonaf lane, gan ddywedyd, DOS, cais y saethau. Os gan ddywedyd y dywedaf wrth y llanc, Wele y saethau or tu yma i ti, dwg hwynt; yna tyred di: canys heddwch sydd i ti, ac nid oes dim niwed, fel mai byw yw yr ARGLWYDD.

22 Ond os fel hyn y dywedaf wrth y llanc, Wele y saethau or tu hwnt i ti; dos ymaith; canys yr ARGLWYDD ath anfonodd ymaith.

23 Ac am y peth a leferais i, mi a thi, wele yr ARGLWYDD fyddo rhyngof fi a thi yn dragywydd.

24 Felly Dafydd a ymguddiodd yn y maes. A phan ddaeth y dydd cyntaf or mis, y brenin a eisteddodd i fwyta bwyd.

25 Ar brenin a eisteddodd ar ei eisteddfa, megis ar amseroedd eraill; sef ar yr eisteddfa wrth y pared; a Jonathan a gyfododd, ac Abner a eisteddodd wrth ystlys Saul; a lle Dafydd oedd wag.

26 Ac nid ynganodd Saul ddim y diwmod hwnnw: canys meddyliodd mai il.nnwain oedd hyn; nad oedd efe lan, ai l d yn aflan.

27 A bu drannoeth, yr ail ddydd or inis, fod lle Dafydd yn wag. A dywedodd Saul wrth Jonathan ei fab, Paham na ddaeth mab Jesse at y bwyd, na doe na lleddiw?

28 A Jonathan a atebodd Saul, Dafydd gan ofyn a ofynnodd i mi am gael myned hyd Bethlehem:

29 Ac efe a ddywedodd, Gollwng fi, atolwg; oherwydd in tyiwyth ni y mae uberth yn y ddinas, am brawd yntau a archodd i mi fod yno: ac yn awr, o chefais ffafr yn dy olwg, gad i mi fyned, atolwg, fel y gwelwyf fy mrodyr. Oherwydd hyn, ni ddaeth efe i fwrdd y brenin.

30 Yna y llidiodd dieter Saul yn erbyn Jonathan; ac efe a ddywedodd wrtho, Ti fab y gyndyn wrthnysig, oni wn i ti ddewis mab Jesse yn waradwydd i ti, ac yn gywilydd i noethder dy fam?

31 Canys tra fyddo mab Jesse yn fyw ar y ddaear, nith sicrheir di nath deyrnas: yn awr gan hynny anfon, a chyrch ef ataf; canys marw a gaiff efe.

32 A Jonathan a atebodd Saul .ei dad, ac a ddywedodd wrtho, Paham y bydd efe marw? beth a wnaeth efe?;

33 A Saul a ergydiodd waywffon ato ef, iw daro ef. Wrth hyn y gwybu Jonathan fod ei dad ef wedi rhoi ei fryd ar ladd Dafydd.

34 Felly Jonathan a gyfododd oddi wrth y bwrdd mewn llid dicllon, ac ni fwytaodd fwyd yr ail ddydd or mis: canys drwg oedd ganddo dros Dafydd, oherwydd iw dad ei waradwyddo ef.

35 Ar bore yr aeth Jonathan ir maes erbyn yr amser a osodasai efe i Dafydd, a bachgen bychan gydag ef.

36 Ac efe a ddywedodd wrth ei fachgen, Rhed, cais yn awr y saethau yr ydwyf fi yn eu saethu. Ar bachgen a redodd: yntau a saethodd saeth y tu hwnt iddo ef.

37 A phan ddaeth y bachgen hyd y fan yr oedd y saeth a saethasai Jonathan, y llefodd Jonathan ar l y bachgen, ac a ddywedodd, Onid yw y saeth or tu hwnt i ti?

38 A llefodd Jonathan ar l y bachgen, Cyflyma, brysia, na saf. A bachgen Jonathan a gasglodd y saethau, ac a ddaeth at ei feistr.

39 Ar bachgen ni wyddai ddim: yn unig Jonathan a Dafydd a wyddent y peth. .,

40 A Jonathan a roddodd ei offer at ei fachgen, ac a ddywedodd"wrtho, DOS, dwg y rhai hyn ir ddinas.

41 Ar bachgen a aeth ymaith; a Dafydd a gyfododd oddi wrth y deau, ac a. syrthiodd i lawr ar ei .wyneb, ac a ymgrymodd dair gwaith. A hwy. a gjlisanasant bob un ei gilydd, ac a wylasant y naill wrth y llall; a Dafydd a ragorodd.

42 A dywedodd Jonathan wrth Dafydd, DOS mewn heddwch: yr hya a dyngasom ni ein dau yn enw yr ARGLWYDD, gan ddywedyd, Yr ARGLWYDD fyddo rhyngof fi a thi, a rhwng fy had i ath had dithau, safed hynny yn dragywydd. Ac efe a gyfododd ac a aeth ymaith: a Jonathan a aeth ir ddinas.

PENNOD 21

1
YNA y daeth Dafydd i Nob at Ahimelech yr offeiriad. Ac Ahimelech 9 ddychrynodd wrth gyfarfod Dafydd; ac a ddywedodd wrtho, Paham yr ydwyt ti yn unig, ac heb neb gyda thi?

2 A dywedodd Dafydd wrth Ahimelech yr offeiriad, Y brenin a orchmynnodd i mi beth, ac a ddywedodd wrthyf, Na chaed neb wybod dim or peth am yr hwn yth anfonais, ac y gorchmynnais i ti: ar gweision a gyfarwyddais i ir lle ar lle.

3 Ac yn awr beth sydd dan dy law? dod i mi bm torth yn fy llaw neu y ptth sydd iw gael.

4 Ar offeiriad a atebodd Dafydd, ac a ddywedodd, Nid oes fara cyffredin dan fy llaw i; eithr y mae bara cysegredig: ds y llanciau a ymgadwasant or lleiaf oddi wrth wragedd.

5 A Dafydd a atebodd yr offeiriad, ac a ddywedodd wrtho, Diau atal gwragedd oddi wrthym ni er ys dau ddydd neu dri, er pan gychwynnais i, llestri y llanciau hefyd ydynt sanctaidd, ar bara sydd megis cyffredin, ie, petal wedi ei gysegru heddiw yn y llestr.

6 Felly yr offeiriad a roddodd iddo ef y bara sanctaidd: canys nid oedd yno fara, ond y bara gosod, yr hwn a dynasid ymaith oddi gerbron yr ARGLWYDD, i osod bara brwd yn y dydd y tynnid ef ymaith.

7 Ac yr oedd yno y diwrnod hwnnw;un o weision Saul yn aros gerbron yr ARGLWYDD, ai enw Doeg, Edomiad, y pennaf or bugeiliaid oedd gan Saul.

8 A dywedodd Dafydd with Ahimelech, Onid oes yma dan dy law di waywffon, neu gleddyf? canys ni ddygais fy nghleddyf nam harfau chwaith im llaw, oherwydd bod gorchymyn y brenin ar ffrwst.

9 A dywedodd yr offeiriad, Cleddyf Goleiath y Philistiad, yr hwn a leddaist ti yn nyffryn Ela; wele ef wedi ei oblygu mewn brethyn or tu l ir effod: o chymeri hwnnw i ti, cymer; canys nid oes yma yr un arall ond hwnnw. A Dafydd a ddywedodd, Nid oes o fath hwnnw; dyro efi mi.
ro Dafydd hefyd a gyfododd, ac a ffodd y dydd hwnnw rhag ofn Saul, ac a aeth at Achis brenin Gath.

11 A gweision Achis a ddywedasant wrtho ef, Onid hwn yw Dafydd brenin y wlad? onid i hwn y canasant yn y dawnsiau, gan ddywedyd, Saul a laddodd iei filoedd, a Dafydd ei fyrddiwn?

12 A Dafydd a osododd y geiriau hynny yn ei galon, ac a ofnodd yn ddirfawr rhag Achis brenin Gath.

13 Ac efe a newidiodd ei wedd yn eu golwg hwynt; ac a gymerth arno ynfydu rhwng eu dwylo hwynt, ac a gripiodd ddrysau y porth, ac a ollyngodd ei boeryn i lawr ar ei farf.

14 Yna y dywedodd Achis wrth ei weision, Wele, gwelwch y gŵr yn gwallgofi, paham y dygasoch ef ataf fi?:

15 Ai eisiau ynfydion sydd arnaf fi, pan ddygasoch hwn i ynfydu om blaen i? a gaiff hwn ddyfod im ty i?

PENNOD 22

1
A DAFYDD a aeth ymaith oddi yno, ac a ddihangodd i ogof Adulam: a phan glybu ei frodyr a holl dy ei dad ef hynny, hwy a aethant i waered ato ef yno.;

2 Ymgynullodd hefyd ato ef bob gŵr helbulus, a phob gŵr a oedd mewn dyled, a phob gŵr cystuddiedig o feddwl; ac efe a fu yn dywysog arnynt hwy: ac yr oedd gydag ef ynghylch pedwar cant o wŷr.

3 A Dafydd a aeth oddi yno i Mispa Moab; ac a ddywedodd wrth frenin Moab, Deled, atolwg, fy nhad am mam i aros gyda chwi, hyd oni wypwyf beth a wnel Duw i mi.

4 Ac efe au dug hwynt gerbron brenin Moab: ac arosasant gydag ef yr holl ddyddiau y bu Dafydd yn yr amddiffynfa.

5 A Gad y proffwyd a ddywedodd wrth Dafydd, Nac aros yn yr arnddiffynfa; dos ymaith, a cherdda rhagot i wlad Jwda. Felly Dafydd a ymadawodd, ac a ddaeth i goed Hareth.

6 A phan glybu Saul gael gwybodaeth am Dafydd, ar gwŷr oedd gydag ef, (a Saul oedd yn aros yn Gibea dan bren yn Rama, ai waywffon yn ei law, ai holl weision yn sefyll oi amgylch;)

7 Yna Saul a ddywedodd wrth ei weision oedd yn sefyll oi amgylch, Clywch, atolwg, feibion Jemini: A ddyry mab Jesse i chwi oll feysydd, a gwinllannoedd? a esyd efe chwi oll yn dywysogion ar filoedd, ac yn dywysogion ar gannoedd;

8 Gan i chwi oll gydfwriadu im herbyn i, ac nad oes a fynego i mi wneuthur om mab i gynghrair a mab Jesse, ac nid oes neb ohonoch yn ddrwg ganddo om plegid i, nac yn datguddio i mi ddarfod Im mab annog fy ngwas i gynllwyn im herbyn, megis y dydd hwn?

9 Yna yr atebodd Doeg yr Edomiad, yr hwn oedd wedi ei osod ar weision Saul, ac a ddywedodd, Gwelais fab Jesse yn dyfod i Nob at Ahimelech mab Ahitub.

10 Ac efe a ymgynghorodd drosto ef

ftr ARGLWYDD; ac a roddes fwyd iddo vf; cleddyf Goleiath y Philistiad a roddes rfe hefyd iddo.

11 Yna yr anfonodd y brenin i alw Ahimelech yr offeiriad, mab Ahitub, a lioll dy ei dad ef, sef yr offeiriaid oedd yn Nob. A hwy a ddaethant oll at y hrenin.

12 A Saul a ddywedodds Gwrando yn awr, mab Ahitub. Dywedodd yntau, Wele fi, fy arglwydd.

13 A dywedodd Saul wrtho ef, Paham y cydfwriadasoch im herbyn i, ti a mab Jesse, gan i ti roddi iddo fara, a chleddyf, ;ic ymgynghori Duw drosto ef, fel y cyfodai yn fy erbyn i gynllwyn, megis heddiw?

14 Ac Ahimelech a atebodd y brenin, ac a ddywedodd, Pwy ymysg dy holl weision di sydd mor ffyddlon a Dafydd, ac yn ddaw ir brenin, ac yn myned wrth dy orchymyn, ac yn anrhydeddus yn dy dŷ di?

15 Ai y dydd hwnnw y dechreuais i ymgynghori a Duw drosto ef? na ato Duw i mi. Na osoded y brenin ddim yn erbyn ei was, nac yn erbyn neb o dy fy nhad: canys ni wybu dy was di ddim o hyn oll, nac ychydig na llawer.

16 A dywedodd y brenin, Gan farw y byddi farw, Ahimelech, tydi a holl fly dy dad.

17 Ar brenin a ddywedodd wrth y rhedegwyr oedd yn sefyll oi amgylch ef, Trowch, a lleddwch offeiriaid yr ARGLWYDD; oherwydd bod eu llaw hwynt hefyd gyda Dafydd, ac oherwydd iddynt wybod ffoi ohono ef, ac na fynegasant i mi. Ond gweision y brenin nid estynnent eu llaw i ruthro ar offeiriaid yr ARGLWYDD.

18 A dywedodd y brenin wrth Doeg, Tro di, a rhuthra ar yr offeiriaid. A Doeg yr Edomiad a drodd, ac a ruthrodd ar yr offeiriaid, ac a laddodd y diwrnod hwnnw bump a phedwar ugain o wŷr, yn dwyn effod liain.

19 Efe a drawodd hefyd Nob, dinas yr ofteiriaid, min y cleddyf, yn ŵr ac yn wraig, yn ddyn bach ac yn blentyn
sugno, ac yn ych, ac yn asyn, ac yn oen, min y cleddyf.::

20 Ond un mab i Ahimelech mab;, Ahitub, ai enw Abiathar, a ddihangodd, ac a ffodd ar l Dafydd.;.

21 Ac Abiathar a fynegodd i Dafydd,. ddarfod i Saul ladd offeiriaid yr ARGLWYDD.

22 A dywedodd Dafydd wrth Abiathar, Gwybum y dydd hwnnw, pan oedd Doeg yr Edomiad yno, gan fynegi y mynegai; efe i Saul: myfi a fum achlysur marwotaeth i holl dylwyth ty dy dad di.

23 Aros gyda mi; nac ofna: canys yr hwn sydd yn ceisio fy einioes i, sydd yn ceisio dy einioes dithau: ond gyda mi y byddi di gadwedig.

PENNOD 23

1
YNA y mynegasant i Dafydd, gan ddywedyd, Wele y Philistiaid yn ymladd yn erbyn Ceila; ac y maent hwy yn anrheithio yr ysguboriau.

2 Am hynny y gofynnodd Dafydd ir ARGLWYDD, gan ddywedyd, A af fi a tharor Philistiaid hyn? Ar ARGLWYDD a ddywedodd wrth Dafydd, DOS, a tharor Philistiaid, ac achub Ceila.:

3 A gwŷr Dafydd a ddywedasant wrtho ef, Wele ni yn ofnus yma yn Jwda: pa faint mwy os awn i Ceila, yn erbyn byddinoedd y Philistiaid?

4 Yna Dafydd eilwaith a ymgynghorodd ar ARGLWYDD. Ar ARGLWYDD ai hatebodd ef, ac a ddywedodd, Cyfod, dos xxx i waered i Ceila; canys myfi a roddaf y Philistiaid yn dy law di.

5 A Dafydd ai wŷr a aethant i Ceila, ac a ymladdodd ar Philistiaid: ac a ddug eu gwartheg hwynt, ac au trawodd hwynt a lladdfa fawr. Felly y gwaredodd Dafydd drigolion Ceila.

6 A bu, pan ffodd Abiathar mab Ahimelech at Dafydd i Ceila, ddwyn ohono ef effod yn ei law.

7 A mynegwyd i Saul ddyfod Dafydd i Ceila. A dywedodd Saul, Duw ai rhoddodd ef yn fy llaw i: canys caewyd arno ef pan ddaeth i ddinas a phyrth ac a barrau iddi.

8 A Saul a alwodd yr holl boblynghyd i ryfel, i fyned i waered i Ceila, i warchae as Dafydd ac ar ei wŷr.

9 A gwybu Dafydd fod Saul yn bwriadu drwg iw erbyn ef: ac efe a ddyvyfedodd wrth Abiathar yr offeiriad, Dwg yr effod.

10 Yna y dywedodd Dafydd, O ARGLWYDD DDUW Israel, gan glywed y clybu dy was, fod Saul yn ceisio dyfod i (Eeila, i ddistrywio y ddinas er fy nwyn i.

11 A ddyry arglwyddi Ceila fi yn ei law ef? a ddaw Saul i waered, megis y clybu dy was?
O ARGLWYDD DDUW Israel, mynega, atolwg, ith was. Ar ARGLWYDD a ddywedodd, Efe a ddaw i waered.

12 Yna y dywedodd Dafydd, A ddyry arglwyddi Ceila fyfi am gwŷr yn llaw Saul? Ar ARGLWYDD a ddywedodd, Rhoddant.

13 Yna y cyfododd Dafydd ai wŷr, y rhai oedd ynghylch chwe chant, ac a aethant o Ceila, ac a rodiasant lle y gallent. A mynegwyd i Saul, fod Dafydd wedi dianc o Ceila; ac efe a beidiodd &, myned allan.

14 A Dafydd a arhosodd yn yr anialwch mewn amddiffynfeydd, ac a arhodd mewn mynydd, yn anialwch Siff: a Saul ai ceisiodd ef bob dydd: ond ni roddodd Duw ef yn ei law ef.;

15 A gwelodd Dafydd fod Saul wedi myned allan i geisio ei einioes ef: a Dafydd oedd yn anialwch Siff, mewa coed.

16 A Jonathan mab Saul a gyfododd, ac a aeth at Dafydd ir coed, afra gryfhaodd ei law ef yn Nuw.

17 Dywedodd hefyd wrtho ef, Nac ofna: canys llaw Saul fy nhad nith gaiff di, a thi a deyrnesi ar Israel, a minnau a fyddaf yn nesaf atat ti: a Saul fy nhad sydd yn gwybod hyn hefyd.

18 A hwy ill dau a wnaethant gyfamod gerbron yr ARGLWYDD. A Dafydd a arhosodd yn y coed; a Jonathan a aeth iw dy ei hun.

19 Yna y daeth y Siffiaid i fyny at Saul i Gibea, gan ddywedyd, Onid yw Dafydd yn ymguddio gyda ni mewn arnddiffynfeydd yn y coed, ym mryn Hachila, yr hwn sydd or tu deau ir diffeithwch?

20 Ac yn awr, O frenin, tyred i waered yn l holl ddymuniad dy galon; a bydded arnom ni ei roddi ef yn llaw y brenin.

21 A dywedodd Saul, Bendigedig fyddoch chwi gan yr ARGLWYDD: canys tosturiasoch wrthyf.

22 Ewch, atolwg, paratowch; eto myanwch wybod hefyd, ac edrychwch am ei gyniweirfa ef, lle y mae efe yn tramwy, a. phwy ai gwelodd ef yno; canys dywedwyd i mi ei fod ef yn gyfrwys iawn.

23 Edrychwch gan hynny, a mynnwch wybod yr holl lochesau y mae efe yn ymguddio ynddynt, a dychwelwch ataf fi a sicrwydd, fel yr elwyf gyda chwi; a os bydd efe yn y wlad, mi a chwiliaf amdano ef trwy holl filoedd Jwda.

24 A hwy a gyfodasant, ac a aethant i Siff o flaen Saul: ond Dafydd ai wvr oedd yn anialwch Maon, yn y rhos or tu deau ir diffeithwch.

25 Saul hefyd ai wŷr a aeth iw geisio ef. A mynegwyd i Dafydd: am hynny efe a ddaeth i waered i graig, ac a arhosodd yn anialwch Maon. A phan glybu Saul hynny, efe a erlidiodd ar l Dafydd yn anialwch Maon.

26 A Saul a aeth or naill du ir mynydd,: a Dafydd ai wŷr or tu. arall ir mynydd ac yr oedd Dafydd yn brysio i fyned ymaith rhag ofn Saul; canys Saul ai wŷr a amgylchynasant Dafydd ai wŷr, iw dala hwynt.

27 Ond cennad a ddaeth at Saul, gan ddywedyd, Brysia, a thyred: canys y Philistiaid a ymdaenasant ar hyd y wlad.

28 Am hynny y dychwelodd Saul o erlid ar l Dafydd; ac efe a aeth yn erbyn y Philistiaid: oherwydd hynny y galwasaat y fan honno Sela Hammalecoth.

29 A Dafydd a aeth i fyny oddi yno, ac a arhosodd yn amddiffynfeydd En-gedi.

PENNOD 24

1
A PHAN ddychwelodd Saul oddi ar l y Philistiaid, mynegwyd iddo, gan ddywedyd, Wele Dafydd yn anialwch En-gedi.

2 Yna y cymerth Saul dair mil o wŷr flholedig o holl Israel; ac efe a aeth i pcisio Dafydd ai wŷr, ar hyd copa creigiau y geifr gwylltion.

3 Ac efe a ddaeth at gorlannau y defaid, ar y ffordd; ac yno yr oedd ogof: a Saul a aeth i mewn i wasanaethu ei gorff. A Dafydd ai wŷr oedd yn aros yn ystlysau yr ogof.

4 A gwŷr Dafydd a ddywedasant wrtho ef, Wele y dydd am yr hwn y dywedodd yr ARGLWYDD wrthyt, Wele fi yn rhoddi dy elyn yn dy law di, fel y gwnelych iddo megis y byddo da yn dy olwg. Yna Dafydd a gyfododd, ac a dorrodd gŵr y fantell oedd am Saul yn ddirgel.

5 Ac wedi hyn calon Dafydd ai trawodd ef, oherwydd iddo dorri cwr mantell Saul.

6 Ac efe a ddywedodd wrth ei wŷr, Na ato yr ARGLWYDD i mi wneuthur y peth hyn im meistr, eneiniog yr ARGLWYDD, i estyn fy llaw yn ei erbyn ef; oblegid eneiniog yr ARGLWYDD yw efe.

7 Felly yr ataliodd Dafydd ei wŷr ar geiriau hyn, ac ni adawodd iddynt gyfodi yn erbyn Saul. A Saul a gododd i fyny or ogof, ac a aeth i ffordd.

8 Ac ar l hyn Dafydd a gyfododd, ac a aeth allan or ogof; ac a lefodd ar l Saul, gan ddywedyd, Fy arglwydd frenin. A phan edrychodd Saul oi l, Dafydd a ostyngodd ei wyneb tuar ddaear, ac a ymgrymodd.

9 A Dafydd a ddywedodd wrth Saul, Paham y gwrandewi eiriau dynion, gan ddywedyd, Wele, y mae Dafydd yn ceisio niwed id?

10 Wele, dy lygaid a welsant y dydd hwn ddarfod ir ARGLWYDD dy roddi di yn fy llaw i heddiw yn yr ogof: a dywedwyd wrthyf am dy ladd di; ond fy enaid ath arbedodd di: a dywedais, Nid eslynnaffy llaw yn erbyn fy meistr; canys i. nciniog yr ARGLWYDD yw efe.

11 Fy nhad hefyd, gwl, ie gwl gŵr ily f;mtell yn fy llaw i: canys pan dorrais yinnith gŵr dy fantell di, heb dy ladd; gwyhydd a gwel. nad oes yn fy llaw i ddrygioni na chamwedd, ac na phechais ith erbyn: eto yr wyt ti yn hela fy einioes i, iw dala hi.

12 Barned yr ARGLWYDD rhyngof fi a thithau, a dialed yr ARGLWYDD fi amat ti: ond ni bydd fy llaw i arnat ti.

13 Megis y dywed yr hen ddihareb, Oddi wrth y rhai anwir y daw anwiredd: ond ni bydd fy llaw i arnat ti.

14 Ar l pwy y daeth brenin Israel allan? ar l pwy yr ydwyt ti yn erlid? ar l ei marw, ar l chwannen.

15 Am hynny bydded yr ARGLWYDD yn farnwr, a barned rhyngof fi a thi: edryched hefyd, a dadleued fy nadi, ac achubed fi oth law di.

16 A phan orffennodd Dafydd lefaru y geiriau hyn wrth Saul, yna y dywedodd Saul, Ai dy lef di yw hon, fy mab Dafydd? A Saul a ddyrchafodd ei lef, ac a wylodd.

17 Efe a ddywedodd hefyd wrth Dafydd, Cyfiawnach wyt ti na myfi: canys ti a delaist i mi dda, a minnau a delais i ti ddrwg.

18 A thi a ddangosaist heddiw wneuthur ohonot a mi ddaioni: oherwydd rhoddodd yr ARGLWYDD fi yn dy law di, ac nim lleddaist.

19 Oblegid os caffai ŵr ei elyn, a ollyngai efe ef mewn ffordd dda? am hynny yr ARGLWYDD a dalo i ti ddaioni, am yr hyn a wnaethost i mi y dydd hwn.

20 Acweleynawr,miawngandeyrnasu y teyrnesi di, ac y sicrheir brenhiniaeth Israel yn dy law di.

21 Twng dithau wrthyf fi yn awr ir ARGLWYDD, na thorri ymaith fy had i ar fy l, ac na ddifethi fy enw i o dy fy nhad.

22 A Dafydd a dyngodd wrth Saul. A Saul a aeth iw dy: Dafydd hefyd ai wŷr a aethant i fyny ir amddiffynfa.

PENNOD 25

1
A BU farw Samuel; a holl Israel a ymgynullasant, ac a alarasant amdano ef, ac ai claddasant ef yn ei dy yn Rama. A Dafydd a gyfododd, ac a aeth i waered i anialwch Paran.

2 Ac yr oedd gŵr ym Maon, ai gyfoeth yn Carmel; ar gŵr oedd fawr iawn, ac iddo ef yr oedditair mil o ddefaid, a mil o eifr: ac yr oedd efe yn cneifio ei ddefaid yn Carmel.:





3 Ac enw y gŵr oedd Nabal; ac .enw ei wraig Abigail: a"r, wraig oedd yn dda ei deall, ac yn deg d gwedd: ar gŵr oedd galed, a drwg ei weithredoedd; a Chalebiad oedd efe.

4 A chlybu Dafydd yn yr aniahaeh, fod Nabal yn cneifio ei ddefaid.

5 A Dafydd a anfonodd ddeg o lanciau; a Dafydd a ddywedodd wrth y llanciau, Cerddwch i fyny i Carmel, ac ewch at Nabal, a chyferchwch well iddo yn fy enw i.

6 Dywedwch fel hyn hefyd wrtho ef sydd yn byw mewn llwyddiant, Caffech di heddwch, ath dy heddwch, ar hyn oll sydd eiddot ti heddwch.

7 Ac yn awr clywais fod rhai yn cneifio i ti: yn awr y bugeiliaid sydd gennyt a fuant gyda ni, ni wnaethom sarhad arnynt hwy, ac ni bu ddim yn eisiau iddynt, yr holl ddyddiau y buant hwy yn Carmel.

8 Gofyn ith lanciau, a hwy a fynegant i ti: gan hynny caed y llanciau hyn ffafr yn dy olwg di; canys ar ddiwrnod da y daethom ni; dyro, atolwg, yr hyn a ddelo ith law, ith weision, ac ith fab Dafydd.

9 Ac wedi dyfod llanciau Dafydd, hwy a ddywedasant wrth Nabal yn l yr holl eiriau hynny yn enw Dafydd, ac a dawsant.

10 A Nabal a atebodd weision Dafydd, ac a ddywedodd, Pwy yw Dafydd? a phwy yw mab Jesse? llawer sydd o weision heddiw yn torn ymaith bob un oddi wrth ei feistr.

11 A gymeraf fi fy mara am dwfr,;am cig a leddais im cneifwyr, au rhoddi i wŷr nis gwn o ba le y maent?

12 Felly llanciau Dafydd a droesant iw ffordd, ac a ddychwelasant, ac a ddaethant, ac a fynegasant iddo ef yr hoB eiriau hynny. .:

13 A Dafydd a ddywedodd wrth ei wŷr, Gwregyswch bob un ei gleddyf. Ac ymwregysodd pob un ei gleddyf: ymwregysodd Dafydd hefyd ei gleddyf: ac ynghylch pedwar cant o wŷr a aeth i fyny ar l Dafydd, a dau gant a drigasant gydar dodrefn.

14 I Ac un or llanciau a fynegodd i Abigail gwraig Nabal, gan ddywedyd, .Wele, Dafydd a anfonodd genhadau ar anialwch i gyfarch gwell in meistr ni, ond efe au difenwodd hwynt.

15 Ar gwŷr fu dda iawn wrthym ni; ac ni wnaed sarhad arnom ni, ac ni bu i ni ddim yn eisiau yr holl ddyddiau y rhodiasom gyda hwynt, pan oeddem yn y maes.

16 Mur oeddynt hwy i ni nos a dydd, yr holl ddyddiau y buom gyda hwynt yn cadw y defaid.

17 Yn awr gan hynny gwybydd, ac ystyria beth a wnelych: canys paratowyd drwg yn erbyn ein meistr ni, ac yn erbyn ei holl dy ef: canys efe sydd fab i Belial, fel na ellir ymddiddan ag ef.

18 Yna Abigail a frysiodd, ac a gymerth ddau cant o fara, a dwy gostrelaid o win, a phump o ddefaid wedi eu gwneuthur yn barod, a phum hobaid o gras ŷd, a chan swp o resin, a dau can teisen o ffigys, ac au gosododd ar asynnod.

19 A hi a ddywedodd wrth ei gweision, Cerddwch om blaen i; wele fi yn dyfod ar eich l: ond wrth Nabal ei gŵr nid ynganodd hi.

20 Ac a hi yn marchogaeth ar asyn, ac yn dyfod i waered ar hyd ystlys y mynydd; yna, wele Dafydd ai wŷr yn dyfod i waered iw herbyn; a hi a gyfarfu a hwynt.

21 A dywedasai Dafydd, Diau gadw ohonof fi yn ofer yr hyn oll oedd gan hwn yn yr anialwch, fel na bu dim yn eisiau or hyn oll oedd ganddo ef: canys efe a dalodd i mi ddrwg dros dda.

22 Felly y gwnelo Duw i elynion Dafydd, ac ychwaneg, os gadawaf or hyn oll sydd ganddo ef, erbyn goleuni y bore, un gwryw.

23 A phan welodd Abigail Dafydd, hi a frysiodd ac a ddisgynnodd oddi ar yr asyn, ac a syrthiodd gerbron Dafydd ar ei hwyneb, ac a ymgrymodd hyd lawr,

24 Ac a syrthiodd wrth ei draed ef, ac a ddywedodd, Arnaf fi, fy arglwydd, arnaf fi bydded yr anwiredd, a llefared dy wasanaethferch, atolwg, wrthyt, a gwrando eiriau dy lawforwyn.

25 Atolwg, na osoded fy arglwydd ei galon yn erbyn y gŵr Belial hwn, sef Nbal: canys fel y mae ei enw ef, felly y mae yntau; Nabal yw ei enw ef, ac ynfydrwydd sydd gydag ef: a minnau dy wasanaethferch, ni welais weision fy arglwydd, y rhai a anfonaist.

26 Ac yn awr, fy arglwydd, fel y mae yr ARGLWYDD yn fyw, ac mai byw dy enaid di, gan ir ARGLWYDD dy luddias di rhag dyfod i dywallt gwaed, ac i ymddial th law dy hun; yn awr bydded dy elynion di, ar sawl a geisiant niwed im harglwydd, megis Nabal.

27 Ac yn awr yr anrheg yma, yr hon a ddug dy wasanaethferch im harglwydd, rhodder hi ir llanciau sydd yn canlyn fy arglwydd.

28 A maddau, atolwg, gamwedd dy wasanaethferch: canys yr ARGLWYDD gan wneuthur a wna im harglwydd dŷ sicr; oherwydd fy arglwydd sydd yn ymladd rhyfeloedd yr ARGLWYDD, a drygioni ni chafwyd ynot ti yn dy holl ddyddiau.

29 Er cyfodi o ddyn ith erlid di, ac i geisio dy enaid; eto enaid fy arglwydd a fydd wedi ei rwymo yn rhwymyn y bywyd gydar ARGLWYDD dy DDUW; ac enaid dy elynion a chwyrn deifl efe, fel o ganol ceudeb y ffon dafl.

30 A phan wnelo yr ARGLWYDD im harglwydd yn l yr hyn oll a lefarodd efe o ddaioni amdanat, a phan yth osodo di yn llaenor ar Israel;

31 Yna ni bydd hyn yn ochenaid i ti, nac yn dramgwydd calon im harglwydd, ddarfod i ti dywallt gwaed heb achos, nefl ddial om harglwydd ef ei hun: ond pan wnelo Duw ddaioni im harglwydd, yna cofia di dy lawforwyn.

32 iA dywedodd Dafydd wrth Abigail, Bendigedig fyddo ARGLWYDD DDUW Israel, yr hwn ath anfonodd di y dydd hwn im cyfarfod i:

33 Bendigedig hefyd fo dy gyngor, a bendiegedig fyddych dithau yr hon am lluddiaist y dydd hwn rhag dyfod i dywallt gwaed, ac i ymddial m llaw fy hun.

34 Canys yn wir, fel y mae ARGLWYDD DDUW Israel yn fyw, yr hwn am hataliodd i rhag dy ddrygu di, oni buasai i ti frysio a dyfod im cyfarfod, diau na adawsid i Nabal, erbyn goleuni y bore, un gwryw.


35 Yna y cymerodd Dafydd oi llaw hi yr hyn a ddygasai hi iddo ef; ac a ddywedodd wrthi Aii, DOS i fyny mewn heddwch ith dy: gwl, mi a wrandewais ar dy lais, ac a dderbyniais dy wyneb.

36 Ac Abigail a ddaeth at Nabal; ac wele, yr oedd gwledd ganddo ef yn ei dŷ, fel gwledd brenin: a chalon Nabal oedd lawen ynddo ef; canys meddw iawn oedd fife: am hynny nid ynganodd hi wrtho ef air, na bychan na mawr, nes goleuo y bore.

37 Ar bore pan aeth ei feddwdod allan o Nabal, mynegodd ei wraig iddo ef y geiriau hynny; ai galon ef a fu farw oi fewn, ac efe a aeth fel carreg.

38 Ac ynghylch pen y deng niwmod y ttawodd yr ARGLWYDD Nabal, fel y bu
efe farw.

39 A phan glybu Dafydd farw Nabal, efe a ddywedodd, Bendigedig fyddo yr ARGLWYDD, yr hwn a ddadleuodd achos fy sarhad i oddi ar law Nabal, ac a ataliodd ei was rhag drwg: canys yr ARGLWYDD a drodd ddrygioni Nabal ar ei ben ei hun. Dafydd hefyd a anfonodd i ymddiddan ag Abigail, am ei chymryd hi
yn wraig iddo.

40 A phan ddaeth gweision Dafydd at Abigail i Carmel, hwy a lefarasant wrthi, gan ddywedyd, Dafydd an hanfonodd ni atat ti, ith gymryd di yn wraig iddo.

41 A hi a gyfododd, ac a ymgrymodd ar ei hwyneb hyd lawr; ac a ddywedodd, Wele dy forwyn yn wasanaethferch i olchi traed gweision fy arglwydd.

42 Abigail hefyd a frysiodd, ac a gyfododd, ac a farchogodd ar asyn, a phump oi llancesau yn ei chanlyn: a hi a aeth ar l cenhadau Dafydd, ac a aeth yn wraig iddo ef.

43 A Dafydd a gymerth Ahinoam o Jesreel; a hwy a fuant ill dwyoedd yn wragedd iddo ef.





44 A Saul a roddasai Michal ei ferch, gwraig Dafydd, i Phalli mab Lais, o Alim.

PENNOD 26

1
AR Siffiaid a ddaethant at Saul i Gibea, gan ddywedyd, Onid ydyw Dafydd yn llechu ym mryn Hachila, ar gyfer y diffeithwch?

2 Yna y cyfododd Saul, ac a aeth i waered i anialwch Siff, a thair mil o etholedigion gwŷr Israel gydag ef, i geisio Dafydd yn anialwch Siff.

3 A Saul a wersyllodd ym mryn Hachila, yr hwn sydd ar gyfer y diffeithwch, wrth y ffordd: a Dafydd oedd yn aros yn yr anialwch; ac efe a welodd fod Saul yn dyfod ar ei l ef ir anialwch.

4 Am hynny Dafydd a anfonodd ysbiwyr, ac a wybu ddyfod o Saul yn sicr.

5 A Dafydd a gyfododd, ac a ddaeth ir lle y gwersyllasai Saul ynddo: a chanfu Dafydd y lle yr oedd Saul yn gorwedd ynddo, ac Abner mab Ner, tywysog ei lu. A Saul oedd yn gorwedd yn y wersyllfa, ar bobl yn gwersyllu oi amgylch ef.

6 Yna y llefarodd Dafydd, ac y dywedodd wrth Ahimelech yr Hethiad, ac wrth Abisai mab Serfia, brawd Joab, gan ddywedyd, Pwy a i waered gyda mi at Saul ir gwersyll? A dywedodd Abisai, Myfi a af i waered gyda thi.

7 Felly y daeth Dafydd ac Abisai at y bobl liw nos. Ac wele Saul yn gorwedd ac yn cysgu yn y wersyllfa, ai waywffon wedi ei gwthio ir ddaear wrth ei obennydd ef: ac Abner ar bobl oedd yn gorwedd oi amgylch ef.

8 Yna y dywedodd Abisai wrth Dafydd, Duw a roddes heddiw dy elyn yn dy law di: yn awr gan hynny gad i mi ei daro ef, atolwg, a gwaywffon, hyd y ddaear un waith, ac nis aildrawaf ef.

9 A Dafydd a ddywedodd wrth Abisai, Na ddifetha ef: canys pwy a estynnai ei law yn erbyn eneiniog yr ARGLWYDD, ac a fyddai ddieuog?

10 Dywedodd Dafydd hefyd. Fel: mae yr ARGLWYDD yn fyw, naill ai y ARGLWYDD ai tery ef; ai ei ddydd ef a ddaw i farw; ai efe a ddisgyn ir rhyfel: ac a ddifethir.

11 Yr ARGLWYDD am cadwo i rhai estyn fy llaw yn erbyn eneiniog yr Aaf GLWYDD: ond yn awr, cymer, atolwg, m waywffon sydd wrth ei obennydd ef, aq llestr dwfr, ac awn ymaith.

12 A Dafydd a gymerth y waywffon ar llestr dwfr oddi wrth obennydd Saul a hwy a aethant ymaith; ac nid oedd neb yn gweled, nac yn gwybod, nac yn neffro: canys yr oeddynt oll yn cysgu; oberwydd trymgwsg oddi wrth yr ARGLWYDD a syrthiasai arnynt hwy.

13 Yna Dafydd a aeth ir tu hwnt, ac a safodd ar ben y mynydd o hirbell; ac, encyd fawr rhyngddynt; j

14 A Dafydd a lefodd ar y bobl, ac ar| Abner mab Ner, gan ddywedyd, Onid atebi di, Abner? Yna Abner a atebodd, ac a ddywedodd, Pwy ydwyt ti sydd yn llefain ar y brenin?

15 A Dafydd a ddywedodd wrth Abner, Onid gŵr ydwyt ti? a phwy sydd fel ti yn Israel? a phaham na chedwaist dyl arglwydd frenin? canys daeth un oq bobl i ddifethar brenin dy arglwydd di. I

16 Nid da y peth hyn a wnaethost ti, Fel y mae yr ARGLWYDD yn fyw, meibion euog o farwolaeth ydych chwi, am na chadwasoch eich meistr, eneiniog yr ARGLWYDD. Ac yn awr edrychwch pa le y mae gwaywffon y brenin, ar llestr dwfr oedd wrth ei obennydd ef.

17 A Saul a adnabu lais Dafydd, ac a ddywedodd, Ai dy lais di yw hwn, fy mab Dafydd? A dywedodd Dafydd, Py llais i ydyw, fy arglwydd frenin.

18 Dywedodd hefyd, Paham y mae fy arglwydd fel hyn yn erlid ar l ei was? canys beth a wneuthum? neu pa ddrygioni sydd yn fy llaw?

19 Yn awr gan hynny, atolwg, gwrandawed fy arglwydd frenin eiriau ei wasanaethwr. Os yr ARGLWYDD ath anogodd di im herbyn, arogled offrwrn: ond os t meibion dynion, melltigedig fyddant j Ay gcrbron yr ARGLWYDD; oherwydd |AV aui gyrasant i allan heddiw, fel nad Iwyt yn cael glynu yn etifeddiaeth yr ARGLWYDD, gan ddywedyd, DOS, gwasan.tclliii dduwiau dieithr.

,


20 Yn awr, gan hynny, na syrthied fy upward i ir ddaear o flaen wyneb yr ARGLWYDD: canys brenin Israel a ddaeth ill.in i geisio chwannen, megis un yn hela prins yn y mynyddoedd.

21 Yna Saul a ddywedodd, Pechais: ilMhwel, Dafydd fy mab: canys nith hliygaf mwy; oherwydd gwerthfawr fu I, eimoes i yn dy olwg di y dydd hwn: iMle, ynfyd y gwneuthum, a mi a gyfeilinmais yn ddirfawr.

22 A Dafydd a atebodd, ac a ddywedndd, Wele waywffon y brenin; deled un or xxxx llanciau drosodd, a chyrched hi.

23 Yr ARGLWYDD a dalo i bob un ei nvliawnder ai ffyddlondeb: canys yr ARGLWYDD ath roddodd di heddiw yn Iv llaw i; ond nid estynnwn i fy llaw yn i ibyn eneiniog yr ARGLWYDD.

24 Ac wele, megis y bu werthfawr dy i.nnoes di heddiw yn fy ngolwg i, felly H erthfawr fyddo fy einioes innau yng ngolwg yr ARGLWYDD, a gwareded fi o bob cyfyngdra.

25 Yna y dywedodd Saul wrth Dafydd, Bcndigedig fych di, fy mab Dafydd: liLtyd ti a wnei fawredd, ac a orchfygi ilug llaw. A Dafydd a aeth i ffordd;;i Saul a ddychwelodd iw fangre ei liun.

PENNOD 27

1
A DAFYDD a ddywedodd yn ei galon, 1\ Yn awr difethir fi ryw ddydd trwy l.iw Saul: nid oes dim well i mi na dianc i ilir y Philistiaid; fel yr anobeithio Saul i lily fod o hyd i mi, ac nam ceisio mwyl 11 lioll derfynau Israel. Felly y dihangaf ii l.iw ef.

2 A Dafydd a gyfododd, ac a dramwyoild, efe ar chwe channwr oedd gydag ef, lit Ailiis mab Maoch, brenin Gath.

3 A D.ifydd a arhosodd gydag Achis yn G.iili, etc ul wŷr, pob un gydai deulu; Datydd ai ddwy wraig, Ahinoam y Jesreeles, ac Abigail gwraig NabaT, y Garmeles.

4 A mynegwyd i Saul, ffoi o Dafydd i Gath: ac ni chwanegodd efe ei geisio ef mwy.

5 A Dafydd a ddywedodd wrth Achis, O chefais yn awr ffafr yn dy olwg di, rhodder i mi le yn un or maestrcfi, fel y trigwyf yno: canys paham yr erys dy was di yn ninas y brenin gyda thi?

6 Yna Achis a roddodd iddo ef y dydd hwnnw Siclag; am hynny y mae Siclag yn eiddo brenhinoedd Jwda hyd y dydd hwn.

7 A rhifedi y dyddiau yr arhosodd Dafydd yng ngwlad y Philistiaid, oedd flwyddyn a phedwar mis.

8 A Dafydd ai wŷr a aethant i fyny, ac a ruthrasant ar y Gesuriaid, ar Gesriaid, ar Amaleciaid: canys hwynt-hwy gynt oedd yn preswylio yn y wlad, ffordd yr elych i Sur, ie, hyd wlad yr Aint.

9 A Dafydd a drawodd y wlad; ac ni adawodd yn fyw ŵr na gwraig; ac a ddug y defaid, ar gwartheg, ar asynnod, ar camelod, ar gwisgoedd, ac a ddychwelodd ac a ddaeth at Achis.

10 Ac Achis a ddywedodd, I ba le y rhuthrasoch chwi heddiw? A dywedodd Dafydd, Yn erbyn tu deau Jwda, ac yn erbyn tu deau y Jerahmeeliaid, ac yn erbyn tu deau y Ceneaid.

11 Ac ni adawsai Dafydd yn fyw ŵr na gwraig, i ddwyn chwedlau i Gath; gan ddywedyd, Rhag mynegi ohonynt in herbyn, gan ddywedyd, Fel hyn y gwnaeth Dafydd, ac felly y bydd ei arfer ef yr holl ddyddiau yr arhoso efe yng ngwlad y Philistiaid.

12 Ac Achis a gredodd Dafydd, gan ddywedyd, Efe ai gwnaeth ei hun yn ffiaidd gan ei bobl ei hun Israel; am hynny y bydd efe yn was i mi yn dragywydd.

PENNOD 28

1
AR Philistiaid yn y dyddiau hynny a gynullasant eu byddinoedd yn llu, i ymladd yn erbyn Israel. A dywedodd Achis wrth Dafydd, Gwybydd di yn hysbys, yr ei di gyda mi allan ir gwersylloedd, ti ath wŷr.





2 A dywedodd Dafydd wrth Achis, Yn ddiau ti a gei wybod beth a all dy was; ei wneuthur. A dywedodd Achis wrth Dafydd, Yn wir minnau ath osodaf di yn geidwad ar fy mhen i byth.

3 A Samuel a fuasai farw; a holl Israel a alarasent amdano ef, ac ai claddasent yn Rama, sef yn ei ddinas ei hun. A Saul a yrasai ymaith y swynyddion ar dewiniaid or wlad.

4 Ar Philistiaid a ymgynullasant ac a ddaethant ac a wersyllasant yn Sunenu a Saul a gasglodd holl Israel ynghyd; a hwy a wersyllasant yn Gilboa.

5 A phan welodd Saul wersyll y Philistiaid, efe a ofnodd, ai galon a ddychrynodd yn ddirfawr.

6 A phan ymgynghorodd Saul ar AR~ GLWYDD, nid atebodd yr ARGLWYDD iddo, na thrwy freuddwydion, na thrwy Urim, na thrwy broffwydi.

7 Yna y dywedodd Saul wrth ei weision, Ceisiwch i mi wraig o berchen, ysbryd dewiniaeth, fel yr elwyf ati, ac yr ymofynnwyf a hi. Ai weision a ddywedasant wrtho, Wele, y mae gwraig o berchen ysbryd dewiniaeth yn Endor.;

8 A Saul a newidiodd ei ddull, ac a wisgodd ddillad eraill; ac efe a aeth, a dau ŵr gydag ef, a hwy a ddaethant at ywraig liw nos. Ac efe a ddywedodd, Dewinia, atolwg, i mi trwy ysbryd dewiniaeth, a dwg i fyny ataf fi yr hwn a ddywedwyf wrthyt.

9 Ar wraig a ddywedodd wrtho ef, Wele, ti a wyddost yr hyn a wnaeth Saul, yr hwn a ddifethodd y swynyddion ar dewiniaid or wlad: paham gan hynny yr ydwyt ti yn gosod magi yn erbyn fy einioes i, i beri i mi farw?

10 A Saul a dyngodd wrthi hi ir ARGLWYDD, gan ddywedyd, Fel mai byw yr ARGLWYDD, ni ddigwydd i ti niwed am y peth hyn.

11 Yna y dywedodd y wraig, Pwy a ddygaf fi i fyny atat ti? Ac efe a ddywedodd, Dwg i mi Samuel i fyny.

12 Ar wraig a ganfu Samuel, ac a lefodd llef uchel: ar wraig a lefarodd wrth Saul, gan ddywedyd, Paham y twyllaist fi? canys ti yw Saul.

13 Ar brenin a ddywedodd wrthi hi, Nac ofna: canys beth a welaist ti? Ar wraig a ddywedodd wrth Saul, Duwiau a welais yn dyrchafu or ddaear.

14 Yntau a ddywedodd wrthi. Pa ddull sydd arno ef? A hi a ddywedodd, Gwr hen sydd yn dyfod i fyny, a hwnnw yn gwisgo manteil. A gwybu Saul mai Samuel oedd efe, ac efe a ostyngodd ei wyneb i lawr, ac a ymgrymodd.

15 A Samuel a ddywedodd wrth Saul, Paham yr aflonyddaist arnaf, gan beri i mi ddyfod i fyny? A dywedodd Saul, Y mae yn gyfyng iawn arnaf fi: canys y mae y Philistiaid yn rhyfela yn fy erbyn i, a Duw a giliodd oddi wrthyf fi, ac nid yw yn fy ateb mwyach, na thrwy law proffwydi, na thrwy freuddwydion: am hynny y gelwais arnat ti, i hysbysu i mi beth a wnawn.

16 Yna y dywedodd Samuel, Paham gan hynny yr ydwyt ti yn ymofyn a mi, gan ir ARGLWYDD gilio oddi wrthyt, a bod yn elyn i ti?

17 Yr ARGLWYDD yn ddiau a wnaeth iddo, megis y llefarodd trwy fy llaw i: canys yr ARGLWYDD a rwygodd y fren-hiniaeth oth law di, ac ai rhoddes hi ith gymydog, i Dafydd:

18 Oherwydd na wrandewaist ti ar lais yr ARGLWYDD, ac na chyflewnaist lidiowgrwydd ei ddicter ef yn erbyn Amalec; am hynny y gwnaeth yr ARGLWYDD y peth hyn i ti y dydd hwn.

19 Yr ARGLWYDD hefyd a ddyry Israel gyda thi yn llaw y Philistiaid: ac yfory y byddi di ath feibion gyda mi: ar ARGLWYDD a ddyry wersylloedd Israel yn llaw y Philistiaid.

20 Yna Saul a frysiodd ac a syrthiodd oi hyd gyhyd ar y ddaear, ac a ofnodd yn ddirfawr, oherwydd geiriau Samuel: a nerth nid oedd ynddo; canys ni fwytasai fwyd yr holl ddiwmod nar holl noson honno.

21 Ar wraig a ddaeth at Saul, ac a ganfu ei fod ef yn ddychrynedig iawn;
it hi a ddywedodd wrtho ef, Wele, nwrandawodd dy lawforwyn ar dy lais di, u gosodais fy einioes mewn enbydrwydd, nc ufuddheais dy eiriau a leferaist wrthyf:

22 Yn awr gan hynny gwrando dithau, utolwg, ar lais dy wasanaethferch, a gad i mi osod ger dy fron di damaid o fara; a bwyta, fel y byddo nerth ynot, pan clych ith ffordd.

23 Ond efe a wrthododd, ac a ddywedodd, Ni fwytaf. Eto ei weision ar wraig hefyd ai cymellasant ef, ac efe a wrandawodd ar eu llais hwynt. Ac efe 11 gyfododd oddi ar y ddaear, ac a eisteddoild ar y gwely.

24 Ac yr oedd gan y wraig lo bras yn ty; a hi a frysiodd, ac ai lladdodd ef, ac i gymerth beilliaid, ac ai tyiinodd, ac oi pobodd yn gri:

25 A hi ai dug gerbron Saul, a cherbron ei weision: a hwy a fwytasant. Yna hwy a gyfodasant, ac a aethant ymaith y noson honno.
.

PENNOD 29

1
YNA y Philistiaid a gynullasant eu holl fyddinoedd i Affec: ar Israeliaid oedd yn gwersyllu wrth ffynnon sydd yn Jesreel.

2 A thywysogion y Philistiaid oedd yn tramwy yn gannoedd, ac yn filoedd: ond Dafydd ai wŷr oedd yn cerdded yn olaf gydag Achis.

3 Yna tywysogion y Philistiaid a ddywedasant, Beth a wna yr Hebreaid hyn yma? Ac Achis a ddywedodd wrth dywysogion y Philistiaid, Onid dyma Dafydd, gwas Saul brenin Israel, yr hwn a fu gyda mi y dyddiau hyn, neu y blynyddoedd hyn, ac ni chefais ddim bai ynddo ef, er y dydd y syrthiodd efe ataf hyd y dydd hwn?

4 A thywysogion y Philistiaid a lidiasunt wrtho; a thywysogion y Philistiaid a ddywedasant wrtho, Gwna ir gŵr hwn ddychwelyd iw le a osodaist iddo, ac na ddeled i waered gyda ni ir rhyfel; rhag ei led yn wrthwynebwr i ni yn y rhyfel: canys i pha beth y rhyngai hwn fodd iw fcistr? onid a phennau y gwŷr hyn?

5 Onid hwn yw Dafydd, am yr hwn y canasant wrth ei gilydd yn y dawnsiau, gan ddywedyd, Saul a laddodd ei filoedd, a Dafydd ei fyrddiwn?

6 Yna Achis a alwodd Dafydd, ac a ddywedodd wrtho. Fel mai byw yr ARGLWYDD, diau dy fod di yn uniawn, ac yn dda yn fy ngolwg i, pan elit allan a phan ddelit i mewn gyda mi yn y gwersyll: canys ni chefais ynot ddrygioni, or dydd y daethost ataf fi hyd y dydd hwn: eithr nid wyt ti wrth fodd y tywysogion.

7 Dychwel yn awr, gan hynny, a dos mewn heddwch, ac na anfodlona dywysogion y Philistiaid.

8 A dywedodd Dafydd wrth Achis, Ond beth a wneuthum i? a pheth a gefaist ti yn dy was, or dydd y deuthum oth flaen di hyd y dydd hwn, fel na ddelwn i ymladd yn erbyn gelynion fy arglwydd frenin?

9 Ac Achis a atebodd ac a ddywedodd wrth Dafydd, Gwn mai da wyt ti yn fy ngolwg i, megis angel Duw: ond tywysogion y Philistiaid a ddywedasant, Ni ddaw efe i fyny gyda ni ir rhyfel.

10 Am hynny yn awr cyfod yn fore, a gweision dy feistr y rhai a ddaethant gyda thi: a phan gyfodoch yn fore, a phan oleuo i chwi ewch ymaith.

11 Felly Dafydd a gyfododd, efe ai .wyr, i fyned ymaith y bore, i ddychwelyd i dir y Philistiaid. Ar Philistiaid a . aethant i fyny i Jesreel.

PENNOD 30

1
A PHAN ddaeth Dafydd ai wŷr i Siclag y trydydd dydd, yr Amaleciaid a ruthrasent ar du y deau, ac ar Siclag, ac a drawsent Siclag, ac ai llosgasent hi thn.

2 Caethgludasent hefyd y gwragedd oedd ynddi: o fychan hyd fawr ni laddasent hwy neb, eithr dygasenf hwy .ymaith, ac aethent iw ffordd.

3 Felly y daeth Dafydd ai wŷr ir ddinas; ac wele hi wedi ei llosgi thn: eu gwragedd hwynt hefyd, au meibion, au merched, a gaethgludasid.

4 Yna dyrchafodd Dafydd ar bobl oedd gydag ef eu llef, ac a wylasant, hyd Had oedd nerth ynddynt i wylo.





5 Dwy wraig Dafydd hefyd a gaeth? gludasid, Ahinoam y Jesreeles, ac Abigail, gwraig Nabal y Carmeliad.

6 A bu gyfyng iawn ar Dafydd; canys y bobl a feddyliasant ei labyddio ef; oherwydd chwerwasai enaid yr holl bobl, Bob un am ei feibion, ac am ei ferched: ond Dafydd a ymgysurodd yn yr ARGLWYDD ei DDUW.

7 A Dafydd a ddywedodd wrth Abiathar yr offeiriad) mab Ahimelech, Dwg i mi, atolwg, yr effod, Ac Abiathar a ddug yr effod at Dafydd.

8 A Dafydd a ymofynnodd ar ARGLWYDD, gan ddywedyd, A erlidiaf fi
sa l y dorf hon? a oddiweddaf fi hi? Ac efe a ddywedodd wrtho, Eriid: canys gan oddiweddyd y goddiweddi, a chan waredu y gwaredi.

9 Felly Dafydd a aeth, efe ar chwe channwr oedd gydag ef, a hwy a ddaethant hyd afon Besor, lle yr arhosodd y rhai a adawyd yn l.

10 A Dafydd a erlidiodd, efe a phedwar cant o wŷr; canys dau cannwr a arosasant yn l, y rhai a flinasent fel iia allent fyned dros afon Besor.

11 A hwy a gawsant Eifftddyn yn y maes, ac ai dygasant ef at Dafydd; ac a roddasant iddo fara, ac efe a fwytaodd; a hwy ai diodasant ef a dwfr.

12 A hwy a roddasant iddo ddarn o ffigys, a dau swp o resin: ac efe a fwytaodd, ai ysbryd a ddychwelodd ato: canys ni fwytasai fara, ac nid yfasai ddwfr dridiau a thair nos.

13 A Dafydd a ddywedodd wrtho, Gwas i bwy wyt ti? ac o ba le y daethost ti? Ac efe a ddywedodd, Llanc or Ainr ydwyf fi, gwas i ŵr o Amalec; am meistr am gadawodd, oblegid i mi glefychu er ys tridiau bellach.

14 Nyni a ruthrasom ar du deau y Cerethiaid, ar hyn sydd eiddo Jwda, a thu deau Caleb: Siclag hefyd a losgasom ni thn.

15 A Dafydd a ddywedodd wrtho, A fedri di fyned a mi i waered at y dorf
hon? Yntau a ddywedodd, Twng wrthyf fi i DDUW, na leddi fi, ac na roddi fi yn llaw fy meistr, a mi a af a thi i waered at y dorf hon.

16 Ac efe ai dug ef i waered: ac wele hwynt wedi ymwasgaru ar hyd wyneb yr holl dir, yn bwyta, ac yn yfed, ac yn dawnsio; oherwydd yr holl ysbail fawr a ddygasent hwy o wlad y Philistiaid, ac o wlad Jwda.

17 A Dafydd au trawodd hwynt or cyfnos hyd brynhawn drannoeth: ac ni ddihangodd un ohonynt, oddieithr pedwar cant o wŷr ieuanc, y rhai a farchogasant ar gamelod, ac a ffoesant.

18 A Dafydd a achubodd yr hyn oll a ddygasai yr Amaleciaid: Dafydd hefyd a waredodd ei ddwy wraig.

19 Ac nid oedd yn eisiau iddynt, na bychan na mawr, na mab na merch, nar anrhaith, na dim ag a ddygasent hwy i ganddynt: hyn oll a ddug Dafydd adref. !

20 Dug Dafydd hefyd yr holl ddefaid, ar gwartheg; y rhai a yrasant o flaen yr anifeiliaid eraill, ac a ddywedasant, Dyma anrhaith Dafydd.

21 A Dafydd a ddaeth at y ddau cannwr a flinasent, fel na allent ganlyn Dafydd, ac a barasid iddynt aros wrth afon Besor: a hwy a aethant i gyfarfod Dafydd, ac i gyfarfod ar bobl oedd gydag ef. A phan nesaodd Dafydd at y bobl, efe a gyfarchodd well iddynt.

22 Yna yr atebodd pob gŵr drygionus, ac eiddo y fall, or gwŷr a aethai gyda Dafydd, ac a ddywedasant, Oherwydd nad aethant hwy gyda ni, ni roddwn ni iddynt hwy ddim or anrhaith a achubasom ni; eithr i bob un ei wraig, ai feibion: dygant hwynt ymaith, ac ymadawant.

23 Yna y dywedodd Dafydd, Ni wnewch chwi felly, fy mrodyr, am yr hyn a roddodd yr ARGLWYDD i ni, yr hwn an cadwodd ni, ac a roddodd y dorf a ddaethai in herbyn, yn ein llaw ni.

24 Canys pwy a wrendy arnoch chwi yn y peth hyn? canys un fath fydd rhan yr hwn a elo i waered i ryfel, a rhan yr hwn a arhoso gydar dodrefn: hwy a gydrannant.

25 Ac or dydd hwnnw allan, efe a .nJodd hyn yn gyfraith ac yn farned:ieth yn Israel, hyd y dydd hwn.

26 A phan ddaeth Dafydd i Siclag, lc a anfonodd or anrhaith i henuriaid wda, sef iw gyfeillion, gan ddywedyd, Wele i chwi anrheg, o anrhaith gelynion
yr ARGLWYDD;

27 Sef ir rhai oedd yn Bethel, ac ir rhai oedd yn Ramoth tuar deau, ac ir rhai oedd yn Jattir, 2S Ac ir rhai oedd yn Aroer, ac ir rhai oedd yn Siffmoth, ac ir rhai oedd yn listemoa,

29 Ac ir rhai oedd yn Rachal, ac ir rhai oedd yn ninasoedd y Jerahmeeliaid, .ic ir rhai oedd yn ninasoedd y Ceneaid,

30 Ac ir rhai oedd yn Horma, ac ir rhai oedd yn Chorasan, ac ir rhai oedd yn Athac,

31 Ac ir rhai oedd yn Hebron, ac ir holl leoedd y buasai Dafydd ai wŷr yn cyniwair ynddynt.;.

PENNOD 31

1
AR Philistiaid oedd yn ymladd yn erbyn Israel: a gwŷr Israel a ffoesant rhag y Philistiaid, ac a syrthiasant yn archolledig ym mynydd Gilboa.

2 Ar Philistiaid a erlidiasant ar l Saul ai feibion; ar Philistiaid a laddasant Jonathan, ac Abinadab, a Malci-sua, meibion Saul.

3 A thrymhaodd y rhyfel yn erbyn Saul, ar gwŷr Bwu ai cawsant ef; ac efe a archollwyd yn dost gan y saethyddion,

4 Yna y dywedodd Saul wrth yr hwn a osdd yn dwyn ei arfau ef, Tyn dy gleddyf:, a thrywana fi ag ef; rhag ir rhai dienwaededig yma ddytbd am trywanu i, am gwaradwyddo. Ond ni fynnai ei yswain ef; canys efe a ddychrynasai yn ddirfawr: am hynny Saul a gymerodd gleddyf, ac a syrthiodd arno.

5 A phan welodd ei yswain farw o Saul, yntau hefyd a syrthiodd ar ei gleddyf, ac a fu farw gydag ef.

6 Felly y bu farw Saul, ai dri mab, ai yswain, ai holl wŷr, y dydd hwnnw ynghyd.

7 A phan welodd gwŷr Israel, y rhai oedd or tu hwnt ir dyffryn, ar rhai oedd or tu hwnt ir Iorddonen, ffoi gwŷr Israel, a marw Saul ai feibion, hwy a adawsant y dinasoedd, ac a ffoesant; ar Philistiaid a ddaethant ac a drigasant ynddynt.

8 Ar bore, pan ddaeth y Philistiaid i ddiosg y lladdedigion, hwy a gawsant Saul ai dri mab yn gorwedd ym mynydd Gilboa.

9 A hwy a dorasant ei ben ef, ac a ddiosgasant ei arfau ef, ac a anfonasant i wlad y Philistiaid o bob parth, i fynegi yn nhŷ eu delwau hwynt, ac ymysg y bobl.,

10 A gosodasant ei arfau ef yn nhŷ Astaroth; ai gorff ef a hoeliasant hwy ar fur Bethsan.

11 A phan glybu trigolion Jabes Gilead yr hyn a wnaethai y Philistiaid i Saul;

12 Yr holl wŷr nerthol a gyfodasant, a gerddasant ar hyd y nos, ac a ddygasant ymaith gorff Saul, a chyrff ei

1 feibion ef, oddi ar fur Bethsan, ac a ddaethant i Jabes, ac au llosgasant hwynt yno.

13 A hwy. a gymerasant eu hesgyrn hwynt, ac au claddasant dan bren yn Jabes, ac ymprydiasant saith niwrnod.

_____________

DIWEDD


Adolygiad diweddaraf / Darrera actualitzaci / Latest update 2007-02-04

 

Sumbolau arbennig: ŷ ŵ

Bler wyf i? Yr ych chin ymwld ag un o dudalennaur Gwefan CYMRU-CATALONIA
On sc? Esteu visitant una pgina de la Web CYMRU-CATALONIA (= Galles-Catalunya)
Weə(r) m ai? Yu a(r) vzting ə peij frm dhə CYMRU-CATALONIA (= Weilz-Katəluniə) Wb-sait
Where am I?
You are visiting a page from the CYMRU-CATALONIA (= Wales-Catalonia) Website

CYMRU-CATALONIA

 

 

Edrychwch ar fy Ystadegau / Mireu les estadstiques / View My Stats